Երևան, 19.Օգոստոս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ученые выяснили, как делали самые древние копья

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

Триста тысяч лет назад ранние неандертальцы изготавливали деревянные орудия по двум разным технологиям, одну из которых до сих пор считали изобретением Homo sapiens, пишет Naked-Science.

Коллекция, которую часто объединяют под названием «Шенингенские копья», состоит из самых древних образцов деревянных орудий, найденных к сегодняшнему дню. Предметы достали из земли еще в конце прошлого века, во время раскопок плейстоценовой стоянки недалеко от Шенингена (Германия).

Стоянка, возраст которой определили в 300 тысяч лет, находилась на берегу озера. Кроме 187 деревянных артефактов, там обнаружили предметы, сделанные из костей, а также скелетные остатки травоядных животных. Так как вокруг не нашли следов изготовления орудий на месте, антропологи предположили, что это была временная охотничья стоянка на берегу озера, которую посещали в сезон охоты.

Исследователи из Университета Рединга опубликовали в журнале Proceedings of the National Academy of Sciences работу, в которой представили свои выводы. Они изучили деревянные артефакты с помощью новых методов визуализации, таких как 3D-микроскопия и микротомография.

Предметы были изготовлены из ели, лиственницы и сосны. Такое сырье не могло быть доступно на берегу бывшего межледникового озера, где находилась стоянка. Его нужно было принести из других мест, на расстояние не менее трех-пяти километров.

Некоторые артефакты заострены только с одной стороны, поэтому еще в предыдущем исследовании авторы посчитали их копьями. У другой части артефактов обработаны оба конца. На основании идентификации целых и фрагментированных копий и метательных палок ученые пришли к выводу, что коллекция содержит примерно 20-25 орудий охоты.

Еще 35 деревянных инструментов, по мнению исследователей, использовались в быту — например, для обработки шкур животных. Небольшие заостренные отщепы дерева, предположительно, тоже имели бытовое назначение. Они похожи по форме на костяные орудия, и их могли использовать в качестве заколки для одежды или волос, для извлечения насекомых из коры деревьев, в качестве рыболовных копий либо шильев для обработки шкур.

Авторы работы разделили предметы на две группы по методу производства. В первую попали те, что изготавливали из круглой деревянной заготовки подходящей толщины. Ее очищали от веток и соскабливали кору, а потом заостряли концы копья. Если заготовка была не совсем прямая, ее форму меняли путем выскребания древесины.

Никаких следов первичной обработки предметов первой группы (ветки, кора) на стоянке не нашли. На этом основании ученые пришли к выводу, что такие копья изготовили в другом месте. Но, по мнению исследователей, на берегу древнего озера их могли ремонтировать.

Ко второй группе отнесли предметы, изготовленные методом расщепления. Почти все они сделаны из ели. Судя по годовым кольцам, древесину для них брали из довольно толстых стволов, из прикорневой части. Такой выбор материала существенно затрудняет работу мастера. Но авторы статьи отметили, что находящаяся ближе к корню древесина тверже других частей ели, а кроме того, раскалывается более контролируемо.

При создании орудий вторым способом должно было оставаться много невостребованного материала. Из него, как утверждают авторы работы, делали как раз те небольшие предметы, которые могли быть шильями или заколками.

Исследователи подчеркнули: они нашли первое доказательство того, что орудия методом расщепления использовали не только Homo sapiens, как считали раньше по находкам в Африке, но и другие представители рода Homo. Создание таких орудий — важная эволюционная точка, как и изобретение ашельской технологии Homo erectus, отметили ученые.

ԵՄ առաջնորդներն էին եկել ՀՀ, սրտիկներ արեցին, նկարվեցին, բա հարցնեիք՝ ի՞նչ ներդրում է արվում ՀՀ-ում․ Էդգար ՂազարյանՊարոն Հարությունյան, սկզբունքայնությունից չխոսեք. Արցախում նկարվեցիք, հետո վախեցաք Արցախ անունից․ Արեգա ՀովսեփյանՑեղասպանությունն այսօր շարունակվում է Արցախում՝ մշակութային ոճրագործության տեսքով․ Ավետիք ՉալաբյանՌուսաստանը Հայաստանին ապրանքների դիմաց անցյալ տարի վճարել է 3,2 մլրդ դոլար, Եվրոպան՝ 600 մլն դոլար. Նարեկ ԿարապետյանՄենք բոլոր ուղղություններով վերցրել ենք ոլորտի մասնագետների, պրոֆեսիոնալների՝ ի տարբերություն ձեզ, երբ մինչ այժմ առաջադրված թեկնածուներից ընդամենը մեկն էր ոլորտի մասնագետ. Նարեկ ԿարապետյանՔաջարանից մինչև համաշխարհային շուկա․ ինչ է փոխում ԶՊՄԿ-ի գործունեությունը ՍյունիքումՈրտե՞ղ է Հայաստանում ամենամաքուր օդըՀՃՇ անդամները մասնակցել են Օշականի ճակատամարտի հերոսներին նվիրված հարգանքի տուրքի միջոցառմանը Մայիսյանում բախվել են «Kia»-ն և «ԳԱԶ 3108»-ը. կան վիրավnրներ Պայթյnւնի ահազանգ` Գյումրիում․ 1 անձ հոսպիտալացվել է Ուկրաինական ԶՈւ-ի hարձակումները ՌԴ-ի օբյեկտների վրա վնաu են հասցնում, բայց կրիտիկական հետևանքներ չկան. Պուտին «Opel»-ը Գավառում վրաերթի է ենթարկել 10-ամյա աղջնակիՈղբերգական դեպք՝ Արարատում, գյուղերից մեկում հայտնաբերել են 8-ամյա տղայի մարմինԱվետիք Չալաբյանն իր գործունեությամբ ապացուցում է, որ ազատ խոսքը բանտել հնարավոր չէ. Աննա ԿոստանյանԻսրայելական ուժերը ներխուժել են սիրիական Կունեյտրա և ձերբակալություններ կատարել Երթևեկության փոփոխություններ՝ Երևանի մի շարք փողոցներում Մեր հասարակությունը պետք է հետևողական լինի քաղբանտարկյալների ազատ արձակման գործում. Արմեն ՄանվելյանԱվետիք Չալաբյանն առողջական խնդիրներ ունի. չորս հոգով օրը 24 ժամ մեկ խցում են մնում. Անահիտ ԱդամյանՀայաստանը ԵԱՏՄ անդամ միակ պետությունն է, որը խոր ինստիտուցիոնալ համագործակցություն է ունեցել Եվրոպական միության հետ. և ի՞նչ է արել այս իշխանությունն այդ համաձայնագրի դրույթները կյանքի կոչելու համար. գրեթե ոչինչ. Էդգար ՂազարյանԻշխանությունները շարունակում են կոպտորեն խախտել և արհամարհել անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը. Արամ Վարդևանյան Հունաստանը Թուրքիային մեղադրել է իր ծովային տարածքները զավթելու մտադրության մեջ 9 տարեկան աղջիկը անդադար ծիծաղի պատճառով հայտնվել է հիվանդանոցում Բա ասում էիք` Քոչարյանին ենք ձայն տալու. Նարեկ Կարապետյան Եռապատերազմի կուսակցությունը ՔՊ-ն է. Նարեկ Կարապետյան ՉԺՀ-ն հավանություն է տալիս Սերգեյ Լավրովի խոսքերին այն մասին, որ անհրաժեշտ է չմոռանալ այն փաստը, որ Ճապոնիան ՄԱԿ-ի Կանոնադրությունում նշվել է որպես թշնшմական պետություն. ՉԺՀ ԱԳՆ Այսօր վիզաների ազատականացման գործընթացի արդյունքն այն է, որ վիզաների մերժումները շատացել են, հերթերը՝ մեծացել, տուրքը՝ ավելացել, իսկ ՀՀ քաղաքացիները համատարած արտաքսվում են եվրոպական երկրներից. Էդգար ՂազարյանԱՄՆ-ը պատժամիջnցներ է սահմանել Միջազգային քրեական դատարանի նախագահի և կազմակերպության իրավաբաններից մեկի նկատմամբ. Ռուբիո Հայտնի են 9-րդ և 12-րդ դասարանների վերաքննության օրերն ու ժամերը 20-ամյա տղան թոշակառուներից 25 միլիոն դրամի կարգի գումար է գողացելՍպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ. ջերմաստիճանն աստիճանաբար կբարձրանա Պարզվել է Նոր Հաճնում վերամբարձ կռունկի հետևանքով տուժածների ինքնությունըԿինը 11-րդ հարկից ցատկել է հրշեջի գիրկը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹԴուք ուզում եք, որ Սփյուռքը թուլանա, մենք ուզում ենք, որ Սփյուռքը ուժեղանա. տարբերությունն արժեհամակարգային է. Արեգա Հովսեփյան Գիշերվա ընթացքում ՌԴ-ն և Ուկրաինան փոխադարձ hարվածներ են հասցրել միմյանց Կիևը խոստացել է, որ նավերի վրա հարձակումները չեն կրկնվի. Իրանի դեսպան Սիրելի ժողովուրդ, Հայաստանը մոտակա տասնամյակների ընթացքում չի կարող դառնալ ԵՄ անդամ. Արեգա Հովսեփյան ՀայաՔվեի» երիտասարդներն այս օրերին «Արշակունի» ռազմամարզական ճամբարում են, որտեղ մասնակցում են հատուկ ճամբարային աշխատարանիԻսրայելը հայտարարել է, որ Սիրիան թուրքական զորքերին թույլ է տվել տեղակայվել Հալեպի մոտ գտնվող ավիաբազայում Ընդդիմությունը պետք է միասնաբար գործի քաղբանտարկյալների ազատության պայքարում. Նարե ՍիմոնյանԱմերիկյան բանակին ցանկացած օգնություն կդիտարկենք որպես ագրեuիա Թեհրանի դեմ. Իրանի ԶՈւ գլխավոր շտաբի պետ Ծաղկի խանութում երիտասարդը կյանքից զրկել է իր 18-ամյա նախկին ընկերուհուն, ապա ինքն իրեն զրկել է կյանքից ԵՎրոպական հանձնաժողովի անհասցե արձագանքն Ավետիք Չալաբյանի կալանավորման հարցինԿոտայքի մարզում 23-ամյա վարորդը «Volkswagen»-ով վրաերթի է ենթարկել 38-ամյա հետիոտնին. վերջինը տեղում մшհացել է Արարատի մարզում 18-ամյա աղջկան փախցրած 30-ամյա տղան ձերբակшլվել է (տեսանյութ) Ես դադարեցրել եմ Կանադայի դեմ ուղղված 50 տոկոս մաքսատուրքերը. Թրամփ Դուք ազնի՞վ եք ԵՄ-ի հետ, Երևանում հունիսի 7-ին՝ գիշերը 2-ին, դադարեցրել եք քվեարկության հաշվարկը Սուրեն Պապիկյանն անակնկալ ստուգայցեր է իրականացնում ՊՆ զորամասերում Ձեր առաջնորդն է հայտարարել, որ այս պահին դեպի ԵՄ գնալու այլընտրանքը գոյություն չունի. Հովսեփյան Իրանը դիտարկում է Եվրոպայում ամերիկյան ռшզմական օբյեկտներին hարվածներ հասցնելու հնարավորությունը. FT Հասարակության մոտ պետք է ճիշտ ընկալվի, թե ինչ են եվրոպական արժեքները. Շիրազ Մանուկյան