Երևան, 29.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտնականները Սիբիրում հայտնաբերել են 18-րդ դարի թնդանոթներ

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Սիբիրյան մասնաճյուղի հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտնականները ուսումնասիրել են Նովոսիբիրսկի Օբի շրջանի «կրակային պաշարները» և ապացույցներ են գտռլ, որ 18-րդ դարի սկզբին Ուրտամի, Ումրևինսկի, Չաուսկի և Բերդսկի ամրոցներում թնդանոթներ են եղել, ասել են ինստիտուտից «ՌԻԱ Նովոստիին»:

17-րդ դարում Սիբիրի հսկայական տարածքները միացել են Ռուսաստանին։ Այս գործընթացում հրետանային զենքերը հաճախ դառնում էին սիբիրյան նետաձիգների և կազակների հաջող գործողությունների բանալին, հետևաբար այսօր հրետանային թնդանոթները, որպես Վերին Օբի հյուսիսում վաղ ժամանակակից շրջանի արտեֆակտների հատուկ կատեգորիա, գրավում են հնագետների և պատմաբանների ուշադրությունը:

Ակադեմիայի նագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատողները՝  հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող, պատմական գիտությունների դոկտոր Անդրեյ Բորոդովսկու գլխավորությամբ, հաստատել են, որ Ուրթամի, Ումրևինսկու, Չաուսսկու և Բերդսկու ամրոցների միջուկների հավաքածուները կազմում էին Ստրելցիների և կազակների հրետանային ռեսուրսը։ Ընդ որում, գրավոր աղբյուրների համաձայն, նման արգելոցների առկայությունը բնորոշ չէ տարածաշրջանի բոլոր ամրոցներին։

Հնագիտական ​​հետազոտությունների արդյունքները գիտնականներին թույլ են տվել պարզել, որ Ումրևինսկի ամրոցում պահպանվել է տարբեր չափերի միջուկների բավականին մեծ հավաքածու: Գիտնականների կարծիքով, դա խոսում է այն մասին, որ ամրոցն ուներ 3-5 թնդանոթ: Ամրոցներում (Բիկատունսկայա և Կուզնեցկայա) թնդանոթի տակառների թիվը կարող էր լինել մեկ տասնյակ և ավելի։ Հետազոտողները նաև քարտեզագրել են Նովոսիբիրսկի Օբի շրջանի միջուկների առանձին գտածոները:

«Ընդհանուր առմամբ, հայտնաբերված թնդանոթները ոչ միայն հաստատում են ամրոցներում հրետանային պահուստների առկայությունը, այլև անուղղակի վկայում են այնտեղ տարբեր թնդանոթների տակառների առկայության մասին, նույնիսկ եթե դրանց գրավոր աղբյուրներում այդ հրացանների մասին որևէ ապացույց չկա»,- ասել է Բորոդովսկին։

Նրա խոսքով, գտածոների տեղայնացումը որոշակի առանձնահատկություններ ունի. նախ, միջուկների գտածոները գտնվում էին հենց ամրոցների մոտ (Ումրևինսկի, Չաուսկի և Բերդսկի): Երկրորդ՝ այդ իրերից մի քանիսը հայտնաբերվել են այդ պաշտպանական կետերի շրջակայքում։ Երրորդ, միջուկների գտածոները հայտնաբերվել են Վերին Օբի շրջանի հայտնի ամրոցներից շատ հեռու:

Ռուսաստանը կարող է լինել միայն ուժեղ, կամ էլ՝ Ռուսաստան չի լինի․ Պուտին Մատչելի և քաղցր միրգը, ինչպես պարզվել է, պաշտպանում է քաղցկեղից և շաքարախտից Անթիլիասի Մայրավանքում նշվել է Արամ Ա Վեհափառ Հայրապետի ընտրության և օծման 31-ամյակըԱՄՆ-ն փնտրում է հրթիռների արագ և էժան արտադրության լուծումներ ԱՄՆ-ում ներկայացվել է երկրի 250-ամյակին նվիրված հուշանձնագրի սահմանափակ շարքը՝ Թրամփի դիմանկարովՆոր դեղամիջոցն առաջին անգամ օգնել է մասամբ վերադարձնել լուսազգայունությունը ժառանգական կուրության դեպքումԺամանակավորապես արգելք է սահմանվել բենզինի և կերոսինի արտահանման վրա. ՊուտինՀամաշխարհային տնտեսությանը սպառնում են ռեկորդային պարտքերը, գնաճը և արհեստական բանականության բումը. BISՀայոց ցեղասպանության ճանաչում և պետական շահերի առաջնահերթությունը. Մհեր ԱվետիսյանՄրցակիցների միակ շանսն այն է, որ նրանք չափազանց թուլանան. Իբրահիմովիչը նշել է ԱԱ-2026-ի գլխավոր ֆավորիտինՆոր կադր՝ հիվանդասենյակից. Գոռ Հակոբյանը հրապարակել է որդու լուսանկարը Մահվան ելքով վրաերթ ԵրևանումՌԴ Պետդումայի ընտրություններում «Եդինայա Ռոսիա»-ի ցուցակը կգլխավորեն Լավրովն ու ՍոբյանինըՎարորդը «Opel Zafira»-ով բախվել է բազալտե եզրաքարերին և գլխիվայր հայտնվել կանաչ գազոնում․ նա մահшցել էՓրկարարները Վենեսուելայում երկրաշարժերից հետո փլատակների տակից անվնաս դուրս են բերել երկու 11-ամյա տղաներիOpta-ն ներկայացրել է ԱԱ-2026-ի խմբային փուլի խորհրդանշական հավաքականը Լիոնել Մեսիի ռեկորդը Սերբիան վերականգնում է պարտադիր զինվորական ծառայությունը. Վուչիչ Թրամփն ու Նեթանյահուն իրենց իսկ հայտարարություններով հաստատում են իրենց հանցագործությունները․ Մոջթաբա ԽամենեիԵՄ-ն 5 մլն եվրո է մոբիլիզացրել Վենեսուելայում երկրաշարժից տուժածներին օգնելու համար Սաուդյան Արաբիայում ուղղաթիռի կործանման հետևանքով 14 մարդ է զnհվել Պայթյուն Գյումրի քաղաքի տներից մեկում. կա զnհ Հակառակորդները ցանկանում են, որ Ռուսաստանը անհետանա աշխարհի քարտեզից, սակայն «Եդինայա Ռոսիա» կուսակցությունը թույլ չի տա դա իրականացնել. ՄեդվեդևԱրարատի մարզում «Changan» մակնիշի ավտոմեքենայում հայտնաբերվել է տղամարդու մարմինԿիևի իշխանությունները պարտվում են մարտական գծի գրեթե բոլոր ուղղություններով, այդ պատճառով էլ անցել են բացահայտ ահաբեկչшկան գործողությունների՝ Արևմուտքի աջակցությամբ. ՊուտինԱՄՆ-ում տան բակում տերերը հայտնաբերել են 2 000 տարվա հռոմեական տապանաքար, որը Երկրորդ համաշխարհայինի տարիներին անհետացել էր թանգարանիցANCA-ն կոչ է անում արգելափակել Թուրքիային 700 մլն դոլարի ավիաշարժիչների վաճառքըՆեթանյահուն հայտնել է, որ աջակցում է Իսրայելի ԱԳ նախարարի կողմից ներկայացվելիք Հայոց ցեղաuպանության ճանաչման նախագծինUպանվել է Ուկրաինայի գլխավոր շտաբի գնդապետը, որը ներգրավված էր Ղրիմում ահաբեկչության նախապատրաստման մեջ․ ՌԴ ԱԴԾԵրևանում հայտնաբերվել է Եգիպտոսի քաղաքացու մшրմինը․ կшսկшծյшլը հայտնի է100-ամյա կինը բացահայտել է իր երկարակեցության գաղտնիքը՝ «Օրական 40 ծխախոտ և մուրաբա»Մերձավոր Արևելքում գտնվող ամերիկյան բազաները առաջիկա օրերին կհայտնվեն «իսկական դժnխքում»․ ԻՀՊԿՀորոսկոպ. Յուպիտերը Առյուծի մեջ բացում է բախտի շրջան բոլոր նշանների համար Գեղարքունիքի մարզում` Գեղամավան գյուղի մուտքի մոտ, բшխվել են «Audi»-ն և «Lada»-ն․ 9 վիրավnրից 2-ն անչափահաս ենԼիբանանի վերաբերյալ շրջանակային համաձայնագիրը hարված է Իրանին․ Նեթանյահու Էդուարդ Սպերցյանը մոտ ժամանակներս կարիերան կշարունակի Սաուդյան Արաբիան ներկայացնող «Ալ-Ահլի» ակումբումՖրանսիայում պարաշյուտիստներով ինքնաթիռ է կործանվել. 11 մարդ զոհվել էՀեռախոսների IMEI-ների բազան. մեզ վերահսկելու նոր քայլը ու ՍԴ քննությունը. Էդմոն ՄարուքյանՓամբակում 2 մարդ է ջրահեղձ եղել. ի՞նչ է հայտնիԲենուր Փաշայանի հուշամրցաշարին կմասնակցեն օլիմպիական և աշխարհի չեմպիոններՀայտնի է հուլիս ամսվա կենսաթոշակների վճարման օրը Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ․ օդի ջերմաստիճանը աստիճանաբար կբարձրանա 5-7 աստիճանով Փաշինյանն ու Ալիևը հեգնում են հայ հանրությանը. այսօրվա ներկայացման հաշիվը մեր սերունդներն են փակելու. ադրբեջանագետ Ռուսաստանի շրջաններից մեկում արձանագրվել է 23 անտառային հրդեհ՝ ավելի քան 3,6 հազար հա տարածքում QS World University Rankings 2027․ Հայաստանի բարձրագույն կրթության ահազանգը․ Արմեն ՄանվելյանՍտորագրելով շրջանակային համաձայնագիրը Լիբանանի կառավարությունն ըստ էության ճանաչել է Իսրայելի պետությանը, ինչը մինչ այդ պաշտոնապես չէր արվում․ Արտակ Զաքարյան Իսրայելի կառավարությունը միաձայն ճանաչել է Հայոց ցեղաuպանությունը ՍԴ վճռի սպասումով. ԲՀԿ-ի պայքարը շարունակվում է Հայ Առաքելական եկեղեցին նշում է Սուրբ Աստվածածնի տուփի գյուտի տոնը Ռուսաստանից Ադրբեջանի տարածքով 770 տոննա ցորեն է ուղարկվել Հայաստան