Արտեմ Փաթափության. Առաջին հայազգի Նոբելյան մրցանակակիրը
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
2021 թվականի Նոբելյան մրցանակաբաշխությունը նշանակալի իրադարձություն էր ոչ միայն բեյրութահայ նյարդաբան և մոլեկուլային կենսաբան Արտեմ Փաթափությանի, այլև ողջ հայ ժողովրդի համար, քանի որ Փաթափությանն առաջին հայազգի նոբելյան դափնեկիրն էր:
Փաթափությանը ծնվել է Բեյրութում, այնուհետև Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Այժմ ղեկավարում է կենսաբանական և բժշկական հետազոտություններ իրականացնող SCRIPPS հաստատության «Փաթափության փորձագիտական լաբորատորիան»:
«Մեզ հետաքրքրում է այն, ինչ կոչվում է մեխանիկական զգացողություն, այն է, թե ինչպես են բջիջները ուժի միջոցով զրուցում միմյանց հետ: Սա այն է, ինչ մենք սովոր ենք զգալ՝ մեղմ քամին ձեր թևին կամ մուրճի հարվածը ձեր մատին: Սրանք մեխանիկական ուժեր են, որոնք կարող են վերածվել ազդանշանների, որոնք մենք օգտագործում ենք մեր միջավայրն իմաստավորելու համար: Այսպիսով, մեր հետազոտությունը վերաբերում է ոչ միայն հպմանն ու ցավի զգացողությանը, այլև նյարդագիտությունից դուրս այլ հիվանդություններին և կենսաբանական գործընթացներին»,- այսպես էր նկարագրում իր հայտնագործությունը անվանի գիտնականը: Փաթափությանի հայտնագործությունը հսկայական քայլ է մի շարք հիվանդությունների, տրավմաների, սուր ու քրոնիկ ցավերի բուժման նոր մեթոդներ կիրառման համար:
Այս հայտնագործությունը անվիճելի վկայությունն է նրա, որ գիտությունը կոչված է մարդու կյանքն առավել անվտանգ ու որակյալ դարձնելու համար: Գիտությունը չի կարող լինել ինքնանպատակ, այն պետք է լինի կիրառական և նպաստի ոչ միայն մարդու այլև պետությունների և հասարակությունների զարգացմանը:
Արտեմ Փաթափությանը 2022 թվականին առաջին անգամ Երևանում կազմակերպված «Գիտության և գործարարության օրեր 2022» լայնամասշտաբ համաժողովի հատուկ հյուրերից ու բանախոսներից էր: Համաժողովն իր հարկի տակ է համախմբում հազարավոր գիտնականների, հետազոտողների ու գործարարների աշխարհի տարբեր ծայրերին: Այս տարի ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարության նախաձեռնած «Գիտության և գործարարության օրեր 2023» համաժողովը կանցկացվի դեկտեմբրի 1-2-ին՝ Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում:
Միջոցառման մանրամասներն՝ այստեղ:
Հունվարի 23-ից մեկնարկեց «Մեր ձևով» շարժման լոռեցի երիտասարդների 2-րդ հավաքը` Լոռվա գեղատեսիլ վայրերից մեկում
Մեր թիմի համար կարևորագույն նախապայման են մաքուր ձեռքերն ու պրոֆեսիոնալիզմը. Նարեկ Կարապետյան
Նիպա վիրուսի դեպքերի թիվը հասել է 5-ի
Եկեղեցու դեմ ուղղված արշավի ամբողջ կեղտը հանրությանը ներկայացնող մեր լրագրողներին աջակցել է պետք. քաղաքագետ
Ներկայումս չկան իրավիճակներ, երբ Ռուսաստանի և ԱՄՆ դեսպանատները չպատասխանեն միմյանց զանգերին. Ռյաբկով
«Meta»-ն մեղադրվում է «WhatsApp»-ի անվտանգության վերաբերյալ մոլորեցնող հայտարարությունների մեջ. Bloomberg
Չեխիան Ուկրաինային չի տրամադրի L-159 ինքնաթիռներ. վարչապետ
Առատ ձյան և անձրևների պատճառով մահшցել է 61 մարդ, 110-ը՝ վիրավnրվել
UFC թեթև քաշային կարգի նոր ժամանակավոր չեմպիոն է Ջասթին Գեյջը
Գեղարքունիքի մարզի Արփունք գյուղ տանող ճանապարհին կողաշրջվել է «Ռեդի-Սթեդի» ՍՊԸ-ի «УАЗ 452» մակնիշի ավտոմեքենան
ՀՀ միջպետական և հանրապետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց են. Ճանապարհային դեպարտամենտ
Երևանի Օրբելի փողոցի բնակարաններից մեկից գnղացել են 100 շիշ «Club mate» տեսակի սառը թեյ
Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Ուկրաինայի միջև բանակցությունների հաջորդ փուլը տեղի կունենա փետրվարի 1-ին Աբու Դաբիում
Չինաստանում արևային էլեկտրակայանը «արթնացրել» է անապատը
Կրկին ձյուն կտեղա՞․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին
ԱՄՆ-ն խնդրել է Իտալիային միանալ Գազայի համար նախատեսված Միջազգային կայունացման nւժերին՝ որպես հիմնադիր անդամ
Սիրիան 15 օրով երկարաձգել է քրդերի հետ հրադադшրը
Հայտնի է փետրվար ամսվա կենսաթոշակների վճարման օրը
Հաղպատ գյուղի ռեստորանային համալիրներից մեկի տարածքում հրդեh է բռնկվել. ՆԳՆ փրկարար ծառայություն
Մեկնարկել է 2026թ․ միասնական քննությունների առաջին փուլը
Խոշոր ավտովթար Վայոց ձորում․ ցեմենտի հումքով բարձված «Howo» բեռնատարը Սարավանում կողաշրջվել է․ օպերատիվ են գործել Վայոց ձորի պարեկները
Արեգակի հակառակ կողմում կրկնակի մեծ պայթյուն է արձանագրվել
Արարատի և Վայոց ձորի պարեկները այսօր փրկեցին մի քանի կյանքեր, իսկ առանց վարորդական իրավունքի վկայականի ու ոչ սթափ «Mercedes»-ի վարորդին հայտնաբերեցին հետապնդման արդյունքում
Հայտնի է փետրվար ամսվա կենսաթոշակների վճարման օրը
Կինը կուլ է տվել անլար ականջակալը՝ այն դեղահաբի հետ շփոթելով
Ձնաբքի պատճառով չեղարկվել է մոտ 12,000 չվերթ․ ԱՄՆ
Հրդեհի հետևանքով արցախցի ընտանիքը 4 անչափահաս երեխաների հետ մնացել է դրսում
Կրկին ձյուն կտեղա՞․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին
«Նոան» պարտության մատնեց Լեհաստանի չեմպիոնին
Մահացել է ԽՍՀՄ պաշտպանական արդյունաբերության վերջին նախարարը՝ Բորիս Բելոուսովը
«4 ամիս առանց քեզ». հոր սպանությունից 4 ամիս անց Վալոդյա Գրիգորյանի դուստրը հուզիչ գրառում է արել
Որտե՞ղ է իրականում թաքցրել ոսկյա շղթան բլոգեր «222 Լավան». գողերը այն չեն գտել
Նշված հատվածը չի հանդիսանում հայկական կողմին պատկանող գույք․ նախարարության պարզաբանումը
Ծաղկաձորում 46-ամյա վարորդը «Toyota Vits»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և հայտնվել ձնակույտի մեջ
Հայտնի է՝ երբ տեղի կունենան ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև եռակողմ բանակցությունների երկրորդ փուլը
Պետդումայում մեկնաբանել են WhatsApp-ի և Telegram-ի աշխատանքի սահմանափակումների հարցը
Եթե պատրաստ լինենք առաջ շարժվել, մյուս հանդիպումը տեղի կունենա հաջորդ շաբաթ․ Զելենսկի
Ուկրաինայի զինված ուժերը հարվածել են Կախովկայի հիվանդանոցին
Հայտնի է՝ երբ տեղի կունենան ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև եռակողմ բանակցությունների երկրորդ փուլը
ՆԱՏՕ-ն պետք է ընդունի, որ չի կարող մոտենալ Ռուսաստանի սահմաններին․ Օրբան
«Ինտերը» Մխիթարյանին նվիրված տեսանյութ է հրապարակել և հայերեն գրառում կատարել (տեսանյութ)
Ջերմուկի խաչմերուկից մինչև Կապան ավտոճանապարհները և Վարդենյաց լեռնանցքը փակ են միայն կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար
Դիվանագիտությունը լուսանկարվելը չէ. Թրամփ, Ալիև և Դավոս. ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին
Մյունխենի «Բավարիան» պարտություն կրեց «Աուգսբուրգից»
Աֆղանստանում ձնաբքի հետևանքով 61 մարդ է մահացել
Մոսկվան բաց է Կիևի հետ երկխոսության շարունակման համար․ ՌԴ ԱԳՆ
Ե՞րբ կհանձնեն քննություն փակ ճանապարհների պատճառով քննության չներկայացած դիմորդները
Հայաստանի չեմպիոն «Նոան» հաղթել է Պոզնանի «Լեխին»
«Զիլ»-ը դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և մոտ 25 մետր գլորվելով՝ գլխիվայր հայտնվել ձորում․ բեռնատարում հրդեհ է բռնկվել․ կա վիրավոր
ԱԺ գործող ռեժիմի ներկայացուցիչները մեծ արագությամբ՝ գործող բոլոր պրոցեդուրաների խախտմամբ, ընդունեցին հակաՀայաՔվե օրենքը, որով ցանկանում են արգելել մեր կառույցի դիտորդական գործունեությունը․ Արմեն Մանվելյան 
