Վերջին հնարավորությունը. հայերը ոտքի են ելել ընդդեմ Ղարաբաղի հանձնման․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

politnavigator.net-ը «Վերջին հնարավորությունը. հայերը ոտքի են ելել ընդդեմ Ղարաբաղի հանձնման» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ հուլիսի 14-ից Արցախում մեկնարկել է Հայաստանն ու Ստեփանակերտը կապող ճանապարհի ապաշրջափակման դեմ անժամկետ արշավը։ Լեռնային Ղարաբաղի կործանման դեմ բողոքի ցույցերը տպավորիչ են, քանի որ բազմահազար մարդիկ սկզբում հավաքվել են ԼՂՀ մայրաքաղաքի կենտրոնում, ապա գնացել Լաչինի միջանցք և ռուս խաղաղապահների շտաբ, որտեղ այնուհետև վրաններ են տեղադրվել։ Նույն ակցիան տեղի է ունեցել նաև Միջազգային Կարմիր խաչի ներկայացուցչության մոտ։ Այդ ամենը առաջին հերթին պատասխան է ԼՂՀ-ն լուծարելու և Ադրբեջանին հանձնելու Նիկոլ Փաշինյանի որոշմանը։ Մարդիկ չեն ցանկանում դառնալ պաշտոնական Երևանի այս դավաճանական քաղաքականության զոհը և զանգվածային ալիքով փորձում են ցույց տալ իրենց անհամաձայնությունը։ Բացի այդ, այնտեղ իսկական հումանիտար աղետ է՝ կապված ադրբեջանցի զինվորականների և «բնապահպանների» կողմից շրջափակման հետ։

«Մեր ներքին ռեսուրսները շուտով կսպառվեն, և կսկսվի իսկական ողբերգություն, մենք կսկսենք հավաքել սովից մահացածների դիերը… Այլևս չենք կարող այսպես շարունակել… Հայաստանի և միջազգային հանրության գործողությունների բացակայության պայմաններում Ադրբեջանը Ղարաբաղի ժողովրդին մղում է հենց այդ սցենարին»,- ասել է ԼՂՀ պետական նախարարը։ Նրա խոսքով, արցախցիների հետ մեկտեղ ծանր վիճակում են հայտնվել նաև ռուս զինվորականները, որոնք պարենով կիսվում են տեղի բնակչության հետ, իսկ այժմ նրանց մատակարարումներն էլ իրականացվում են միայն ուղղաթիռներով։ Փաստացի Բաքվի կողմից շրջափակումն ուղղված է նաև ռուս զինծառայողների դեմ և ունի անտանելի պայմաններ ստեղծելու նպատակ։ Բուն Հայաստանի ներսում ևս տեղի են ունենում Արցախի բնակիչների հետ համերաշխության ակցիաներ։ Օրինակ՝ նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանի գլխավորած ընդդիմադիր ՀՀԿ-ն, ինչպես նաև «Պատիվ ունեմ» խորհրդարանական խմբակցության մի խումբ պատգամավորներ երթ են կազմակերպել դեպի ԵԽ ներկայացուցչության շենք՝ պահանջելով արձագանքել Լաչինի միջանցքի փակման հետ կապված իրավիճակին։

Արցախը Ադրբեջանի կազմում ճանաչելը քրեականացնող նախաձեռնությամբ «Հայաքվե» նախաձեռնության ստորագրահավաք է տեղի ունենում։ Ցավոք սրտի, ընդդիմադիր ուժերի հիմնական մասը պասիվ դիրք է գրավել, հրաժարվում է մեծ հանրահավաքներ ու ցույցեր անելուց, և այժմ դիմադրության շարժման ամբողջ ակտիվությունը գալիս է ներքևից՝ սովորական քաղաքացիներից և հասարակական գործիչներից։ Եվ նման իրավիճակում ամենանշանակալին հոգևորականության ձայնն է, որը բացահայտորեն ընդդիմանում է ազգային դավաճանության քաղաքականությանը։ Մեծի Տանն Կիլիկիո Արամ Ա կաթողիկոսը քննադատել է Նիկոլ Փաշինյանի և իշխող կուսակցության գործունեությունը, բայց միևնույն ժամանակ կշտամբել է նաև ներկա ընդդիմությանը, որը չի կարողանում առաջնորդել զանգվածներին։ Ուստի, զարմանալի չէ, որ հոգևորականներն ակտիվորեն մասնակցում էին բուն Արցախի տարածքում տեղի ունեցող հանրահավաքներին՝ փաստացի օրհնելով բողոքի զանգվածային ցույցերը։

Իսկ դա հուշում է այն մասին, որ դեռևս կան ներքին ուժեր, որոնք ունակ են ապագայում իսկական աղետի նախօրեին բուն Հայաստանում կտրուկ փոխել հասարակական տրամադրությունները։ ՌԴ ԱԳՆ-ն հուլիսի 15-ին իսկապես նշանակալից հայտարարություն է արել, երբ բացահայտ հնչեցրել է Արցախի հանձնման մեղավորի՝ Նիկոլ Փաշինյանի անունը։ Հայտարարության մեջ նշվել է, որ Ղարաբաղի ճանաչումը Ադրբեջանի կազմում փոխել է խաղաղապահների կարգավիճակը, և, համապատասխանաբար, Լեռնային Ղարաբաղը Բաքվին փոխանցելուն Փաշինյանի համաձայնության ուղղակի արդյունքն է Լաչինի միջանցքի շրջափակումը։ Եվ ամենակարևորն այն է, որ Մոսկվան այդ տեքստով դիմել է ոչ թե Հայաստանի իշխանությանը, այլ ուղղակիորեն հայ ժողովրդին՝ ցույց տալով գործընթացների իրական իմաստը։ Միաժամանակ ՌԴ ԱԳՆ-ն կրկին Բաքվից պահանջել է անհապաղ ապաշրջափակել Լաչինի միջանցքը՝ մատնանշելով տեղի բնակչության տառապանքը և հումանիտար ճգնաժամի զարգացումը։

Բայց Բրյուսելում Նիկոլ Փաշինյանը հերթական անգամ մեկ քայլ մոտեցրել է Արցախի վերջնական հանձնումը, որը, ինչպես ավելի վաղ զգուշացրել էինք, կհանգեցնի ինքնիշխանության և բուն Հայաստանի կորստի։ Այսպիսով, Շառլ Միշելը ԵՄ-ի անունից Երևանից պահանջել է «ուղիղ երկխոսություն» հաստատել Ստեփանակերտի և Բաքվի ներկայացուցիչների միջև, ինչը նշանակում է բանակցել ԼՂՀ ռազմական կազմավորումների զինաթափման և գերության պայմանների շուրջ՝ հաղթողի ողորմածությամբ։ Միաժամանակ Միշելը հայտարարել է «Զանգեզուրի միջանցքի» երկայնքով երկաթուղու անհապաղ կառուցման անհրաժեշտության մասին, ինչին ԵՄ-ն պատրաստ է ֆինանսական աջակցություն ցուցաբերել։ Եվ այստեղ ամեն ինչ պարզ է. ղազախական նավթը և հազվագյուտ հողային մետաղները Կասպից ծովով կտեղափոխվեն Բաքու, ապա Արևմուտք։

Բայց Վաշինգտոնի կողմից հանձնվելու և վերջնական գրավման համար էլ ավելի կոշտ պայմաններ են դրվել Երևանի առաջ: Զանգվածային տեղահանում և Ղարաբաղի փաստացի էթնիկ զտում։ Հայաստանի հարավային Սյունիքի մարզում, որտեղով անցնելու է «Զանգեզուրի միջանցքը», երկաթուղին պաշտպանելու համար ադրբեջանցիների ռազմաքաղաքական հենակետի ստեղծում, «անկլավների» անվան տակ Բաքվին ՀՀ տարածքների հանձնում։ Բայց Հայաստանի իշխանության ամենակարևոր պարտավորությունը Ռուսաստանին դուրս մղելն է տարածաշրջանից, այսինքն՝ Գյումրիի ռազմաբազայի փակումը, իսկ «Զանգեզուրի միջանցքը» պետք է վերահսկվի առանց Մոսկվայի մասնակցության։ Ավելին, ՆԱՏՕ-ի կառույցներ կտեղակայվեն ՀՀ-ում։ Եվ համազգային այս աղետի նախօրեին միայն հայ ժողովուրդը կարող է փոխել իրավիճակը, եթե չհամաձայնի դառնալ թուրքական պրոտեկտորատ ու Արևմուտքի խամաճիկ։ Եթե ժողովուրդը հաշտվի դրա հետ, ապա հետագայում հայկական պետականությունն ինքնին կվերանա, երկիրը կդառնա «թուրքական աշխարհի» մաս։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում