Ձևը կա, բովանդակությունը չկա․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Արդեն 5 տարի է, ինչ քպական իշխանությունը հանրությանը փորձում է համոզել, թե իրենք օրուգիշեր տքնաջան աշխատել են ու ժողովրդի համար ոչինչ չեն «խնայել»։ Ու, ըստ այդմ, ցանկացած իրողություն, որը նույնիսկ կապ չունի իրենց գործունեության հետ, որպես հատուկ լավություն է «ծախվում» ժողովրդի վրա։ Իսկ այն, ինչ կառավարության պարտականությունն է, իշխող ուժի ներկայացուցիչները ներկայացնում են, թե աննախադեպ աշխատանք է տարվում, որն իրենց ջանքերի խտացման արդյունքն է։ Այս համատեքստում արդեն օրինաչափություն է դարձել ոչ թե լավի ու ավելի լավի, այլ վատի ու ավելի վատի համեմատությունը։

Երբ քննադատություններ են հնչում իշխանությունների ապիկարության կամ անկարողունակության հետ կապված, ապա Փաշինյանն ու իր թիմակիցները իսկույն նշում են, թե առկա վատ իրավիճակից պետք է գոհ լինենք, քանի որ դրանից վատ իրավիճակ էլ կարող է լիներ։ Ու պատահական չէ, որ վերջին շրջանում Փաշինյանը շատ զուգահեռներ է տանում Առաջին հանրապետության հետ։ Ասել կուզի, թե ճիշտ է՝ իրավիճակը շատ ծանր է, բայց հանրությունը դեռ պետք է գոհ լինի, որ Երրորդ հանրապետությունը Առաջին հանրապետության պես չի կործանվել։ Այսինքն, եթե դեռ պետություն ունենք, ապա պետք է շնորհակալ լինենք իշխանություններին, չէ՞ որ կարող էինք նաև պետականությունից զրկվել։ Եվ եթե Հայաստանի բնակչությունը ողջ է մնացել, պետք է գոհ լինի իշխանություններից, որ խաղաղության օրակարգի միջոցով կանխվում է նոր պատերազմը, չէ՞ որ թշնամին կարող էր յուրաքանչյուր մարդու սպանել կամ գերի վերցնել։

Ու հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնել նաև այն հանգամանքի վրա, որ այն կարևոր նախագծերը, որոնք իրականություն են դառնում հարկատուների վճարած միջոցների հաշվին, հիմնականում այնպես են ներկայացվում, որ եթե Փաշինյանի իշխանությունը չլիներ, ապա դրանք երբևէ իրականություն չէին դառնա։ Օրինակ՝ արդեն մատի փաթաթան է դարձել այն փաստը, թե վերջին մի քանի տարվա ընթացքում ՀՀ կառավարության կողմից մեծ գումարների օգնություն է ցուցաբերվել Արցախին, այնինչ ոչ թե իրենց անձնական գումարների միջոցով են նման ծրագիրն իրականություն դարձրել, այլ հարկատուների վճարած միջոցների հաշվին։ Հարկ է նաև նկատել, որ իրականացվող նախաձեռնություններից շատերն էլ պետական պարտքի հաշվին են արվում։ Միայն 2022 թվականին նախորդ տարվա համեմատությամբ պետական պարտքն աճել է 15 %-ով։ Իսկ այս տարվա մայիսի վերջի դրությամբ` Հայաստանի պետական պարտքը կազմել է 11 մլրդ 26,5 մլն դոլար։

Տարեսկզբի համեմատ այն աճել է մոտ 389 մլն դոլարով կամ 3,7%-ով։ Ու իշխանությունները չեն բավարարվում պարտքի աճող տեմպերով։ Նրանք գնում են նոր վարկային համաձայնագրեր կնքելու և նոր վարկեր վերցնելու ճանապարհով, որպեսզի դրանցով որոշակի նախագծեր իրականացվեն ու այնպես ներկայացնեն, թե տեսեք՝ ինչ գործունյա իշխանություններ ունենք։ Այնինչ, այսօրվա իշխող ուժին այնքան էլ չի հուզում, որ ահագնացող պարտքի ծավալը հաջորդ կառավարությունների ու հետագա սերունդների համար է մեծ բեռ դառնալու, որի տակից պետք է կարողանալ դուրս գալ։ Պարտքով ներգրավված գումարների ծախսումն էլ ամենաարդյունավետ կերպով չի կատարվում։ Իշխանականներն անընդհատ խոսում են ահռելի ծրագրերի կյանքի կոչման մասին, բայց, որպես կանոն, կապիտալ ծախսերը թերակատարվում են։ Անհասկանալի կերպով բյուջեի միջոցները քնեցվում են այն պարագայում, երբ հնարավոր էր այդ գումարները ծախսել այնպես, որ հավել յալ արժեք ստեղծվի։

Նորարար ու հետաքրքիր ծրագրերով հանդես գալու փոխարեն իշխանությունների մտքում միայն ասֆալտապատումն է, որովհետև իրականացման տեսանկյունից հատուկ ջանքեր չեն պահանջվում, իսկ մարդկանց աչքի համար ճանապարհներն ամենատեսանելին են։ Բայց ասֆալտապատումն էլ այնքան անորակ է իրականացվում, որ ամեն տարի ստիպված են լինում նորից ասֆալտապատել։ Ու, ընդհանրապես, շատ ճանապարհներ էլ շատ վատ վիճակում են, փոսերով լի, սակայն ուշադրության չեն արժանանում։ Բացի դրանից, իշխանությունները մսխում են այն, ինչ ժառանգել են նախկիններից, բայց ցույց են տալիս, թե նախկինում ամեն ինչ վատ էր։ Չենք ասում, թե նախկինում ամեն ինչ հրաշալի էր, սակայն գոնե անվտանգությունն ապահովված էր։

Իսկ անվտանգային առումով գործող իշխանությունները ոչ մի հարց չեն լուծում, սակայն համարձակվում են փիառվել դեռ այդ առումով գործ չկատարած։ Մյուս ոլորտներում ևս նույն պատկերն է։ Դեռ մետրոյի նոր կայարանի կառուցումը չսկսած՝ արդեն խոսում են դրա բացման մասին ու փորձում Երևանի քաղաքապետի ընտրություններում իրենց թեկնածուի համար դիվիդենտներ հավաքել։ Մի խոսքով՝ այս իշխանությունները երկիրը կործանելու ճանապարհին ավելի շատ հակված են մամուլում սենսացիոն վերնագրերի միջոցով գովազդվելուն, քան իրական աշխատանքին։ Իսկ ավելի հստակ՝ ձևը կա, բովանդակությունը չկա։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում