Երևան, 13.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հնագույն զարմանալի քաղաքներ, որոնց մասին շատ քիչ բան գիտենք (մաս 2-րդ)

ԼԱՅՖ

Մոլորակում կան զարմանահրաշ քաղաքներ, որոնց մասին շատ քչերը գիտեն: Past.am-ը,հղում անելով kulturologia.ru-ին ,երկայացնում է մի քանի հազար տարի առաջ կառուցված քաղաքներ, որոնցով կարելի է հիանալ նաև այսօր:

1. Սուկխոտայ «Սուկխոտայ» անվանումը ծագել է սանսկրիտերեն «երջանկության արշալույս» արտահայտությունից: Այս հսկայական տաճարական համալիրը եղել է Թայ կայսրության մայրաքաղաքը մոտ 140 տարի: Ժամանակակից Նյու-Սուկխոտայ քաղաքը նույնպես գրավում է բազմաթիվ զբոսաշրջիկների:

Сукхотай.

 

2. Մեսա-Վերդե Կոլորադոյում գտնվող Մեսա-Վերդեն եղել է Անասազի հնդկացիների սերունդների տունը: Ժամանակի ընթացքում ճարտարապետությունը այնքան զարգացավ, որ մեկ տանը կար անգամ 150 սենյակ: Անասազիները 1300 թվականին խորհրդավոր կերպով անհետացավ՝ մի քանի հարյուրամյա զարգացումից հետո:

 Меса-Верде.

3. Պերսեպոլիս Պարսից կայսրության մայրաքաղաքն ու մշակութային կենտրոնն էր: Քաղաքը շատ հարուստ ու գեղեցիկ էր իր ծաղկման շրջանում: Այդպես էր, մինչև Ք․ծ․ա․ 330 թվականին Ալեքսանդր Մակեդոնացին չհրամայեց քաղաքը այրել: Դրանից հետո քաղաքն անկում ապրեց:

Персеполь.

 

4. Լեպտիս Մագնա Հռոմեական առևտրային քաղաք էր Լիբիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայի խոշորագույն քաղաքային կենտրոններից մեկը՝ 760 տարի շարունակ: 365 թվականին քաղաքը ավերվեց ցունամիից ու սկսեց անկում ապրել: Սահարան սկսեց կլանել քաղաքը ու 900 թվականին այն անհետացել էր ավազների տակ ու մոռացվել մինչև 1930-ականները:

Лептис Магна.

 

5. Կունյա-Ուրգենչ Հնագույն քաղաք է Թուրքմենստանի տարածքում, եղել է Խորեզմի մայրաքաղաքը, որը Ախեմիդների կայսրության մեջ էր մտնում: Քաղաքը 10-14 դարերում առևտրային կենտրոն է եղել: Սակայն Ամուդարյան անսպասելի փոխեց հունը ու քաղաքը սկսեց լքվել:

Куня-Ургенч.

 

6. Վիրուպակշի Աշխարհի խոշորագույն քաղաքներից էր, որտեղ ապրում էր մոտ 500 հազար մարդ: 1565 թվականից հետո քաղաքը նվաճվել է, տաճարները ավերվել, իսկ բնակչությունը՝ կոտորվել: Դրանից հետո քաղաքը այլևս չի վերաբնակեցվել:

Вирупакши.

7. Կալակմուլ Տիկալը մայաների ամենահայտնի քաղաքն է, որը մշտապես կռիվների մեջ էր հարևան Կալակմուլի հետ: Երկու քաղաքների միջև պայքարն իշխանության համար էր, այն ժամանակակից պատմաբանների կողմից ընկալվում է, որպես մայաների գերկայսրությունների միջև մշակութային պայքար: Տիկալը 695 թվականին ռևանշ է վերցնում: Երկու քաղաքներն էլ ի վերջո կրախի են ենթարկվում մայաների մշակույթի հետ:

Калакмуль.

 

8. Պալմիրա Սեմիթական քաղաք է ժամանակակից Սիրիայում, որը հիշատակվում է բազմիցս Թորայում: Արաբական նվաճումից հետո անկում է սկսում ապրել:

Пальмира.

 

9. Կտեսիֆոն Գտնվել է Իրաքում՝ Տիգրիս գետի ափին:

Ктесифон.

 

10. Խվալսի Եղել է Գրենլանդիայում վիկինգների երեք խոշոր բնակավայրերից մեկը:

Хвалси.

 

11. Անի Հիմնադրվել է 5-րդ դարում, 961-1045թթ. եղել է Հայաստանի մայրաքաղաքը: Այն հայտնի էր, որպես «Հազար եկեղեցիների քաղաք»: Ծաղկել է մինչև 1200-ականները, այդտեղ ապրել է մոտ 200 հազար մարդ: Սակայն երկրաշարժն ու մոնղոլական արշավանքը հանգեցրել են նրան, որ մարդիկ լքեն քաղաքը:

Ани.

Հայաստանի ԱԳՆ-ն շնորհավորական ուղերձ է հղել Միացյալ Թագավորության Ազգային տոնի առթիվ «Ոսկե ծիրան» 2026-ի գլխավոր պաստառն այս տարի նվիրված է պոեզիային Օդի ջերմաստիճանը հունիսի 14-ի ցերեկը կնվազի 4-5 աստիճանով Մեկնարկել է «Նորդիկ օրեր Երևան 2026» փառատոնը Իրանը և ԱՄՆ-ն ավելի քան երբևէ մոտ են խաղաղության համաձայնագրի կնքմանը․ Պակիստանի վարչապետ Ուկրաինան հարձակվել է Զապորոժիեի ատոմակայանի տրանսպորտային արտադրամասի վրա ԿԸՀ-ն կամփոփի քվեարկության վերջնական արդյունքները Արևային էներգիան Չինաստանի Տակլամական անապատը վերածում է կանաչ միջանցքիՓաշինյանը Հայաստանը տարավ մի տեղ, ուր չպետք է տաներ. Քոչարյան ՀՀ ընտրություններում այսպիսի զանգվածային ընտրախախտումներ շուտվանից չէին արձանագրվել․ Ավետիք ՉալաբյանԱՀԱԶԱՆԳ. միրգ-բանջարեղենի մեջ հայտնաբերված այս նյութը չափազանց թունավոր էՄանդատները պայքարի լուրջ գործիք են, բայց վերջնական որոշում չկա․ Քոչարյան Փաշինյանն այդպես էլ չստացավ ընտրողների մեծամասնության վստահությունը․ Մենուա Սողոմոնյան«Բարգավաճ Հայաստանը» տուժեց սխալ մուտքագրված տվյալների պատճառով․ Արեգ ՍավգուլյանԽստորեն դատապարտում ենք գործող վարչախմբի կողմից ԵՊՀ դոցենտ, քաղաքագետ Ալեն Ղևոնդյանի հանդեպ իրականացվող քաղաքական հետապնդումը. ՀայաՔվե«Առնվազն 10 տոկոս տարբեր հնարքներով ավելացրել են». Քոչարյանն ընտրությունների արդյունքների մասին Ալի Խամենեիի հուղարկավորությունը տեղի կունենան հուլիսին Քաջարանի հանքում բոլոր պայթեցումներն իրականացվում են հաստատված ժամանակացույցով. տեսանյութԱրտակարգ դեպք՝ Արարատի մարզում. կրակոցի հետևանքով «կրծքավանդակի ծակած վերք» ախտորոշմամբ բժշկական կենտրոն է տեղափոխվել 14-ամյա տղա Մանդատներ վերցնե՞լ, թե՞ ոչ ընդդիմությունը հայտնվել է սեփական ռադիկալ հռետորաբանության թակարդում Խեղդվել են 4-ամյա երեխա և նրան փրկել փորձող տղամարդըԱյս իշխանությանը պետք է հեռացնել փողոցային պայքարի միջոցով. Արսեն Վարդանյան Վահագն Ալեքսանյան՝ ուսապարկ ջան, լեզուդ ուսապարկիդ չափով երկարացրու ու հանգիստ վեր ընգի՛ տեղդ. Գառնիկ ԴավթյանՇարունակում եմ խախտումների բացահայտումները. Գոհար ՄելոյանՀունիսի 13-ը լեգենդար ծանրորդ Յուրի Վարդանյանի ծննդյան օրն է Ահազանգեր ենք ստացել, կոչ ենք անում զգոն լինել. Մարիաննա ՂահրամանյանԺամանցից՝ օլիմպիական մարզաձև. երբ և ինչպես ակսեցին ավազի վրա վոլեյբոլ խաղալ. «Փաստ»Ժողովրդավարական իշխանություն պետք է լինի. ստորագրահավաքը շարունակվում է. Արսեն Վարդանյան Փրկարարների օգնությամբ քաղաքացիները անվտանգ տեղափոխվել են գետի մյուս կողմ Դավթաշենում 22–ամյա վարորդը վրաերթի է ենթարկել 54–ամյա հետիոտնի ԱՄՆ-ում գողացել են Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստների խաղակոշիկներն ու գնդակները Ծեծկռտուք Այնթապում. կա 7 ձերբակալված ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (13 հունիսի). Երկաթուղային վթար Լոռու մարզում. «Փաստ»Իշխանությունը ԲՀԿ-ի վերաբերյալ վաղուց որոշում ունի, սակայն գործընթացը ձգձգում է՝ լավ հասկանալով, որ խորացնում է ընդդիմադիր հատվածում առկա անորոշությունն ու հիասթափությունը․ Տիգրան Աբրահամյան ԱՄՆ-ը պարտավորություն է ստանձնելու այլևս պшտերազմ չսկսել, չդիմել uպառնալիքների և ուժի կիրառման, երկու կողմերը հարգելու են միմյանց ինքնիշխանությունը և չեն միջամտելու միմյանց ներքին գործերին․ իրանագետ Ինչ վտանգներ են սպառնում ՌուսաստանիցԱրտաքին միջամտության գործոնը. ոչ թե ժողովրդավարություն, այլ կանխորոշված քաղաքական դիրքորոշում. «Փաստ»Բազմաթիվ քաղաքացիներ շարունակում են միանալ ստորագրահավաքին Սպասվող եղանակի մասին․ Գագիկ Սուրենյան (տեսանյութ) «Եթե ինձ ինչ-որ բան լինի, ձեզ ձիգ կպահեք». կրտսեր սերժանտ Գարիկ Արևիկյանն անմահացել է հոկտեմբերի 30-ին Մարտունու շրջանի Քերթ գյուղում. «Փաստ»Ուժեղ կայծակի հետևանքով վթարվել է Ալագյազ ենթակայանի ուժային տրանսֆորմատորը. հոսանքազրկվել են Արագածոտնի մարզի մի շարք բնակավայրեր. ՀԷՑ Սոթքի կորուստը՝ միլիարդների հաշվով. Ադրբեջանը հրապարակել է նոր տվյալներՉմտածեք, որ մենք ձեզ նման ենք դառնալու. Մենուա ՍողոմոնյանՈ՞ւմ հաշվին են «ծածկում» սեփական ձախորդ քաղաքականության հետևանքները. «Փաստ»Եթե ԲՀԿ-ի ձայները գողացան, ոչ մի ուժ մանդատ չպետք է վերցնի. Ավետիք Չալաբյան Ինչպես կարող է «հաղթած» ուժն իրեն այսպես պահել. «Փաստ»«Նիկոլ Փաշինյանը չունի քաղաքացիների մեծամասնության աջակցությունն իր նախընտրական ծրագրում ամրագրված կետերը կյանքի կոչելու համար». «Փաստ»Ինչպե՞ս «փլուզվեց» ընտրական գործընթացը. փաստերԺողովրդին համարում է կաշառակեր. կլինե՞ն դատական հայցադիմումներ. «Փաստ»Երևանում 30-ամյա տղամարդը «աջ աչքի հատակի ծակшծ-կտրшծ արյnւնահոսող վերք» ախտորոշմամբ տեղափոխվել է հիվանդանոց