Երևան, 13.Օգոստոս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հնագույն զարմանալի քաղաքներ, որոնց մասին շատ քիչ բան գիտենք (մաս 2-րդ)

ԼԱՅՖ

Մոլորակում կան զարմանահրաշ քաղաքներ, որոնց մասին շատ քչերը գիտեն: Past.am-ը,հղում անելով kulturologia.ru-ին ,երկայացնում է մի քանի հազար տարի առաջ կառուցված քաղաքներ, որոնցով կարելի է հիանալ նաև այսօր:

1. Սուկխոտայ «Սուկխոտայ» անվանումը ծագել է սանսկրիտերեն «երջանկության արշալույս» արտահայտությունից: Այս հսկայական տաճարական համալիրը եղել է Թայ կայսրության մայրաքաղաքը մոտ 140 տարի: Ժամանակակից Նյու-Սուկխոտայ քաղաքը նույնպես գրավում է բազմաթիվ զբոսաշրջիկների:

Сукхотай.

 

2. Մեսա-Վերդե Կոլորադոյում գտնվող Մեսա-Վերդեն եղել է Անասազի հնդկացիների սերունդների տունը: Ժամանակի ընթացքում ճարտարապետությունը այնքան զարգացավ, որ մեկ տանը կար անգամ 150 սենյակ: Անասազիները 1300 թվականին խորհրդավոր կերպով անհետացավ՝ մի քանի հարյուրամյա զարգացումից հետո:

 Меса-Верде.

3. Պերսեպոլիս Պարսից կայսրության մայրաքաղաքն ու մշակութային կենտրոնն էր: Քաղաքը շատ հարուստ ու գեղեցիկ էր իր ծաղկման շրջանում: Այդպես էր, մինչև Ք․ծ․ա․ 330 թվականին Ալեքսանդր Մակեդոնացին չհրամայեց քաղաքը այրել: Դրանից հետո քաղաքն անկում ապրեց:

Персеполь.

 

4. Լեպտիս Մագնա Հռոմեական առևտրային քաղաք էր Լիբիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայի խոշորագույն քաղաքային կենտրոններից մեկը՝ 760 տարի շարունակ: 365 թվականին քաղաքը ավերվեց ցունամիից ու սկսեց անկում ապրել: Սահարան սկսեց կլանել քաղաքը ու 900 թվականին այն անհետացել էր ավազների տակ ու մոռացվել մինչև 1930-ականները:

Лептис Магна.

 

5. Կունյա-Ուրգենչ Հնագույն քաղաք է Թուրքմենստանի տարածքում, եղել է Խորեզմի մայրաքաղաքը, որը Ախեմիդների կայսրության մեջ էր մտնում: Քաղաքը 10-14 դարերում առևտրային կենտրոն է եղել: Սակայն Ամուդարյան անսպասելի փոխեց հունը ու քաղաքը սկսեց լքվել:

Куня-Ургенч.

 

6. Վիրուպակշի Աշխարհի խոշորագույն քաղաքներից էր, որտեղ ապրում էր մոտ 500 հազար մարդ: 1565 թվականից հետո քաղաքը նվաճվել է, տաճարները ավերվել, իսկ բնակչությունը՝ կոտորվել: Դրանից հետո քաղաքը այլևս չի վերաբնակեցվել:

Вирупакши.

7. Կալակմուլ Տիկալը մայաների ամենահայտնի քաղաքն է, որը մշտապես կռիվների մեջ էր հարևան Կալակմուլի հետ: Երկու քաղաքների միջև պայքարն իշխանության համար էր, այն ժամանակակից պատմաբանների կողմից ընկալվում է, որպես մայաների գերկայսրությունների միջև մշակութային պայքար: Տիկալը 695 թվականին ռևանշ է վերցնում: Երկու քաղաքներն էլ ի վերջո կրախի են ենթարկվում մայաների մշակույթի հետ:

Калакмуль.

 

8. Պալմիրա Սեմիթական քաղաք է ժամանակակից Սիրիայում, որը հիշատակվում է բազմիցս Թորայում: Արաբական նվաճումից հետո անկում է սկսում ապրել:

Пальмира.

 

9. Կտեսիֆոն Գտնվել է Իրաքում՝ Տիգրիս գետի ափին:

Ктесифон.

 

10. Խվալսի Եղել է Գրենլանդիայում վիկինգների երեք խոշոր բնակավայրերից մեկը:

Хвалси.

 

11. Անի Հիմնադրվել է 5-րդ դարում, 961-1045թթ. եղել է Հայաստանի մայրաքաղաքը: Այն հայտնի էր, որպես «Հազար եկեղեցիների քաղաք»: Ծաղկել է մինչև 1200-ականները, այդտեղ ապրել է մոտ 200 հազար մարդ: Սակայն երկրաշարժն ու մոնղոլական արշավանքը հանգեցրել են նրան, որ մարդիկ լքեն քաղաքը:

Ани.

Կուրիլյան կղզիների շուրջ Ճապոնիայի դիվանագիտական ակտիվությունը արդյունք չի տա․ Գրուշկո Թրամփի վարչակազմի պաշտոնյաները մտահոգված են Իրանի հետ hակամարտությունում ռազմավարnւթյան բացակայությամբ. Politico Բագրատ Սրբազանի գործով նիստը հետաձգվեց Երեխաների որդեգրման ընթացակարգը կփոխվի՞․ ի՞նչ է հայտնի Վրաց-ռուսական «Կազբեգի - Վերին Լարս» սահմանը փակ է Հեգսեթը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն քննարկում է Կուբայի դեմ բոլոր հնարավոր քայլերը Հրապարակվել է Զելենսկու խաղաղության նոր առաջարկըՓրկարարներն օգնություն են ցուցաբերել կիսակառույց շինությունում հայտնված երեխաներին Մեր ավագ սերունդն իր վաստակած հանգիստը պետք է ապրի արժանապատիվ. Հրայր ԿամենդատյանՌուսթավելի փողոցում 2 տղամարդ կտրող-ծակող առարկաներով հարվածներ են հասցրել իրար Պետք է համախմբվենք և միասնական ճակատով պայքարենք բոլոր քաղբանտարկյալների համար. Ժաննա ԱլեքսանյանՀՀ-ի և Միացյալ Թագավորության միջև հարաբերությունները վերջին տարիներին նշանակալի առաջընթաց են արձանագրել. Ռուբեն Ռուբինյանն ընդունել է ՀՀ-ում ՄԹ դեսպանին Մենք պետք է ամեն գնով պայքարենք մեր բոլոր քաղբանտարկյալների ազատության համար. Արմեն ՄանվելյանԹուրքիայում հրդեհ է բռնկվել ավելի քան 100 զբոսաշրջիկ տեղափոխող նավակում Խոսքի ազատությունը մեր երկրում այսօր շղթայված է հենց իշխանությունների կողմից. Մենուա ՍողոմոնյանԵրբ խոշոր արդյունաբերությունը դառնում է տարածաշրջանի զարգացման շարժիչ․ ԶՊՄԿ-ի օրինակըԼարված իրավիճակ՝ ԱԺ-ում. պատգամավորները բանավիճել են և դուրս եկել նիստերի դահլիճից (տեսանյութ) Ամփոփվել են Ակբա Ֆեդերացիայի 2025 թվականի գործունեության արդյունքները ՔՊ-ական պատգամավորը խոստովանեց՝ դեպի հայկական ապրանքների արտահանման խնդրի շուրջ Փաշինյանի խոսակցությունը ՌԴ հետ չի ստացվում. Ղահրամանյան Ես մտքով տեղափոխվեցի 2008 թվական, Ազատության հրապարակ, որտեղ լսվում էր հետևյալ բացականչությունը` Մանվե՜լ, Մանվե՜լ. Էդգար ՂազարյանՀայտնի է զոհված զինծառայողի ինքնությունըԿաչաղակը կտցահարել է 12-ամյա դպրոցական աղջկա աչքըՌուսաստանը Ուկրաինային է փոխանցել 261 զինծառայողի մարմին Կասեցվել է «Լիլիթ» ապրանքանիշի գազավորված ոչ ալկոհոլային ըմպելիքների արտադրամասի արտադրական գործունեությունը Ucom-ի աջակցությամբ մեկնարկել է ArmDrone համայնքի FPV դրոնների կրթական ծրագրի երկրորդ փուլըԲանակում գրանցված վերջին մшհվան դեպքի հետևանքով Ռազմական ոստիկանությունում, ինչպես նաև ՊՆ բարոյահոգեբանական ապահովման վարչությունում կլինեն կադրային փոփոխություններ. Փաշինյան Մեզ անհրաժեշտ է ամերիկյան կողմի ավելի մեծ ներգրավվածություն խաղաղության ծրագրում․ Զելենսկի Հայ շախմատիստները առաջատարներ են Մոնտենեգրոյում ընթացող Եվրոպայի մինչև 20 տարեկան պատանիների և աղջիկների առաջնությունում 2026-28թթ կառավարության ծրագիրը երկիրը փորձելու է տանել դեպի թուրք-ադրբեջանական վերահսկողություն. Արտակ Զաքարյան Սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ. ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի «Կոդեքս» փաստաբանական գրասենյակը դատարանում հաղթանակ է գրանցել․ պատասխանողից կբռնագանձվի 770 հազար դրամ. Սոսե ՉանդոյանՔաղաքապետարանը հաղորդում է Կիևյան կամրջի երթևեկելի հատվածի աշխատանքների ավարտի մասին Trina Solar-ը սահմանել է համաշխարհային ռեկորդ տանդեմային արևային վահանակի արդյունավետության համար ԱՄՆ-ը չի փոխանցել Զելենսկու առաջարկները hակամարտnւթյան ավարտի վերաբերյալ․ ՌԴ ԱԳ փոխնախարար Զինծառայողի դի է հայտնաբերվել՝ հրազենային վնասվածքով Փրկարարներն օգնության են հասել կողաշրջված ավտոմեքենայի վարորդին Սեպտեմբերի 1-ից երեխայի ծննդյան միանվագ նպաստը կդառնա 500 հազար դրամ ԱՄՆ-ը երկար ժամանակ սխալ հաշվարկներ է կատարել հետախուզական ձախողումների պատճառով․ դրա վառ օրինակը՝ Իրանի դեմ պшտերազմը․ Արաղչի 2026թ․-ին անշարժ գույքի շուկան առավել քան ակտիվ է, Երևանում բնակարան ձեռք բերելը դառնում է թրենդային․ Նիկոլ Փաշինյան 25-ամյա ուսուցչուհին ձերբակալվել է աշակերտին գայթակղելու փորձի համար9 մարզպետ վերանշանակվել են իրենց պաշտոններում Երևան-Սևան ավտոճանապարհին բախվել են «Toyota Corolla»-ն և «ՎԱԶ 2106»-ը․ կան վիրավnրներ COP17-ը շատ կարևոր է, ՀՀ-ի միջազգային ճանաչելիությունը պիտի բարձրացնենք, մոտ 15,000 մարդ է գալու. առաջարկել եմ, որ Երևանում լինի COP17-ի փողոց․ Փաշինյան 5.4 մագնիտուդով երկրաշարժ է գրանցվելՊետական համակարգը օգտագործվում է որպես պատժիչ մահակ քաղաքականապես ակտիվ գործիչների համար. Նարե ՍիմոնյանՄոսկվան չի մոռացել, որ ՀՀ-ի «ինքնիշխան» քաղաքական գործիչները համարձակություն չունեցան հանդիմանելու Զելենսկիին․ Զախարովա Ֆրանսիայի նման երկրները պետք է դադարեն աշխարհին դասեր տալ «մարդու իրավունքների» վերաբերյալ. Արաղչի Հայտնաբերվել են վտանգավոր (թունավոր) խաղալիքներ․ կասեցվել է դրանց վաճառքը Ուկրաինական ԱԹՍ-ի hարվածի հետևանքով հրդեհ է բռնկվել Բաշկիրիայի արդյունաբերական գոտու տարածքում գտնվող Wildberries-ի պահեստում ՄԱԿ-ը կորցնում է իր արդիականությունը և դանդաղ մաhանnւմ է․ Գրոսսի