Երևան, 02.Մայիս.2025,
00
:
00
1 $ = 0 ֏, 1 = 0 ֏, 1 = 0 ֏
ՀՐԱՏԱՊ


«Արտաքին պարադիգման փոխելու համար ներքաղաքական փոփոխություններ են հարկավոր». «Փաստ»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Մոսկվայում նախօրեին կայացած հերթական եռակողմ հանդիպումը դիտարկելով բանակցային ակտիվ փուլի՝ աշխարհաքաղաքական տարբեր կենտրոններում մեկը մյուսի հետևից կազմակերպվող հանդիպումների համատեքստում՝ «Փաստի» հետ զրույցում միջազգայնագետ, պատմաբան ու էներգետիկ անվտանգության հարցերով փորձագետ Արմեն Մանվելյանը նշել է. «Հայաստանի այսօրվա քաղաքական ռեժիմի պարագլխի կողմից երկրի հանձնման, երկրի շահերի վաճառքի գործընթացն իրենց իսկ նախանշած փուլում է։ Այն փաստը, որ իրենք, այնուամենայնիվ, ի վիճակի չեն վերջնական ստորագրել, այսպես կոչված, խաղաղության փաստաթուղթը, պայմանավորված չէ ստորագրելու ցանկության բացակայությամբ։ Պատճառն այն է, որ հայկական կողմը պատրաստ է ամեն ինչ զիջել, իսկ ադրբեջանական կողմն ամեն անգամ իր պահանջներն էլ ավելի է մեծացնում։ Այսինքն, Ադրբեջանին արդեն բավարար չէ միայն Արցախը, Ադրբեջանը պահանջում է, որ Հայաստանն իրեն հանձնի Տավուշի և Արարատի 8 գյուղ, որին, փաստացի, հայկական կողմը համաձայն է։ Ադրբեջանին, սակայն, դա էլ չի բավարարում ու նաև «միջանցք» է պահանջում։ Ինչպես երևում է, Ադրբեջանը նաև չի պատրաստվում հետ քաշել իր զորքերը հայկական այն տարածքներից, որոնց նկատմամբ այս պահին ռազմական վերահսկողություն է հաստատել»,- ասաց մեր զրուցակիցը՝ շեշտելով, որ կան նաև այլ պահանջներ, որոնք այս պահին չեն բարձրաձայնում։

«Ամեն դեպքում պարզ է, որ Ադրբեջանը չի պատրաստվում բավարարվել Արցախով, հայկական 8 գյուղով և նույնիսկ «Զանգեզուրի միջանցքով»։ Մասնավորապես՝ մի քանի անգամ արդեն բարձրաձայնել են ադրբեջանցիների «վերադարձի» պահանջի մասին։ Մեծ հաշվով, գոնե հայկական շահի տեսանկյունից չեմ կարծում, թե Մոսկվայում, Բրյուսելում կամ Վաշինգտոնում որևիցե հանդիպում կարող է առաջընթաց գրանցել։ Դա չի կարող լինել, երբ կողմերից մեկն անընդհատ զիջում է, մյուսը նոր ձեռքբերումներ է ունենում։ Հայկական կողմի համար առաջընթաց չկա»,- շեշտեց Մանվելյանը։

Վերջինիս դիտարկմամբ, առհասարակ աշխարհաքաղաքական կենտրոնները երկու կարևորագույն սկզբունքով են առաջ շարժվում։ «Աշխարհաքաղաքական կենտրոններն առաջին հերթին իրենց շահերից ելնելով են գործում։ Բացի այդ, հաշվի են առնում, թե որն է թույլ կողմը, որը նաև պատրաստ է զիջել, հանձնվել։ Ու քանի որ տվյալ դեպքում այդ դերում Հայաստանի իշխանություններն են, ապա աշխարհաքաղաքական ներկա զարգացումներն ի վնաս Հայաստանի են ընթանում։ Սա ամենևին չի նշանակում, որ աշխարհաքաղաքական զարգացումները, այսպես թե այնպես, ի վնաս Հայաստանի էին լինելու, կամ իրենք հենց այդպես էին գծել։ Սա նշանակում է, որ հայկական կողմի, ոչ թե պետության, այլ գործող քաղաքական ռեժիմի մտավոր ու քաղաքական թուլությունը հանգեցնում է մի իրավիճակի, երբ աշխարհաքաղաքական այս փոփոխություններն ի վնաս Հայաստանի են զարգանում։ Եթե այս քաղաքական ռեժիմը փոխվի, նորմալ մարդիկ գան իշխանության, ապա կփոխվի նաև աշխարհաքաղաքական պարադիգման։ Այսինքն, մենք կարող ենք աշխարհաքաղաքական ներկայիս զարգացումները, փոփոխություններն ամբողջությամբ հօգուտ մեզ շրջել, ինչը հնարավոր է»,- ընդգծեց նա։

Արմեն Մանվելյանի խոսքով, թե՛ Ռուսաստանը, թե՛ Արևմուտքը մեր թշնամին չեն։ «Միևնույն ժամանակ, թե՛ Ռուսաստանը, թե՛ Արևմուտքը ոչ էլ մեր բարեկամներն են։ Այստեղ իրենց շահերի համատեքստում է պայքար գնում։ Մեկն ուզում է Ռուսաստանին դուրս մղել, մյուսը՝ իր դիրքերն ամրապնդել տարածաշրջանում, ինչը նորմալ աշխարհաքաղաքական գործընթաց է, և միշտ էլ այդպես է եղել։ Խնդիրն այն է, թե ինչպես է իրեն պահում հայկական կողմը և ինչպես է կարողանում այս իրավիճակում իր դիրքորոշումը, իր աշխարհաքաղաքական շահերը հստակ կերպով նախանշել։ Պարզ է, որ աշխարհաքաղաքական կենտրոնները գործընթացի ինչ-որ փուլում անում են քայլեր, որոնք մեր շահերին չեն համապատասխանում, բայց սա ոչ թե աշխարհաքաղաքական կենտրոնների, այլ ավելի շատ պաշտոնական Երևանի մեղքն է»,- ընդգծեց նա։

Ադրբեջանի՝ 86,6 հազար քառակուսի կիլոմետրով տարածքային ամբողջականությունը ճանաչելու, այդ տարածքի մեջ Արցախն ու «անկլավները» ներառելու մասին հայտարարությունը, Մանվել յանի խոսքով, առաջին հերթին գործող քաղաքական ռեժիմի պարտվողականության մասին է վկայում։ «Բայցի այդ, վկայում է քաղաքական ռեժիմի բարոյական ամեն տեսակի նորմերի բացակայության մասին։ Իրենք իրենց մեջ չեն կրում հայկական մշակույթը, ինքնագիտակցությունը, հայկական կոդը։ Ընտրել են մի քաղաքական ուղի, որի նպատակը ամեն ինչ զիջելն է, հավանաբար, ինչ-որ ֆինանսական աջակցություն ստանալու համար՝ լինի անձնական, թե, իբրև, պետությանը տրված գումարների տեսքով։ Ըստ այդ նպատակի, սրա հաշվին կփորձեն պահել իշխանությունը՝ հայտարարելով, թե իբր ինչ-որ տնտեսական հաջողություններ են գրանցել։ Մինչդեռ այս քաղաքականությունն արդեն իսկ իր անդրադարձն է ունեցել. 2-3 տարի է՝ Հայաստանից ահռելի արտագաղթ կա, ինչի մասին նախընտրում են լռել»,- հավելեց Մանվելյանը։

Նրա խոսքով, բանակցությունների նման տրամաբանության ու ընթացքի դեպքում, մեծ հաշվով, դժվար չէ կանխատեսել, թե ինչ է սպասվում։ «Այդուհանդերձ, միշտ կա այն հույսը, որ ինչ-որ պահի արտաքին գծում իրավիճակը կփոխվի՝ պայմանավորված ներքին փոփոխություններով։ Պարզ է, որ գործող քաղաքական ռեժիմը հայկական շահերը սպասարկելու փոխարեն սպասարկում է Ադրբեջանի և Թուրքիայի քաղաքական շահերը։ Այս պայմաններում միակ բանը, որ կարելի է սպասել, հերթական կապիտուլյացիայի ստորագրումն է։ Ցանկացած փաստաթուղթ, որն այս ռեժիմը կստորագրի թուրքերի կամ ադրբեջանցիների հետ, լինելու է Հայաստանի կապիտուլյացիան՝ նաև քաղաքական, տնտեսական կապիտուլյացիան։ Ցանկացած շահի գոյաբանական կապիտուլյացիան է լինելու, ինչը հայոց հերթական ցեղասպանությանն է բերելու։ Հետևաբար, արտաքին պարադիգման փոխելու համար պետք է ներքին քաղաքական փոփոխությունների գնանք՝ առաջ բերելով գործող քաղաքական ռեժիմի փոփոխության հարցը»,- եզրափակեց Մանվելյանը։

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Երբ կմեկնարկի մայիս ամսվա կենսաթոշակների վճարման գործընթացը Երթևեկության փոփոխություն Նոր Նորքում Ազատի զորամասի հրամանատարն ասաց՝ զինծառայողները գնալու էին թմրանյութի հետ կապված փորձաքննություն հանձնելու Իսրայելը հարվածել է Դամասկոսի նախագահական պալատի մոտ գտնվող «նպատակակետին» Դատապարտյալը փոստով ստացել է թմրամիջոցների նմանվող զանգվածներով լցոնված կոնֆետներ «Ինձ համար լավագույնի վառ օրինակը եղել է մայրս` Սյուզան Մարգարյանը»․ Սիրուշոն՝ իր զգեստի ստեղծման մասին (լուսանկարներ)Որպես անհետ կորած որոնվող 12-ամյա աղջիկը հայտնաբերվել է Երեւանում հյուրանոցում մահացած են հայտնաբերել ԵՄ դիտորդներից մեկին Վթար՝ Արարատում, բախվել են «Opel» ու «Nissan», որն էլ հետո հայտնվել է դաշտում, վիրավnր կա․ Shamshyan Սպասվում է կարճատև անձրև. եղանակն՝ առաջիկա օրերին Վազգեն Սաղաթելյանն ու Նարեկ Սամսոնյանն արդարացվել են Ողբերգական դեպք, «BMW»-ն հայտնվել է Դեբեդ գետում, 1 մարդ փրկվել է, մյուսին որոնում են․ Shamshyan Ուժգին երկրաշարժ՝ Չիլիիում․ կա ցունամիի վտանգ Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև իրավիճակը սրվում է․ Պակիստանի ԱԳՆ Խելագարվում էի, թվում էր՝ ինձ էլ մի բան կլինի․ Մաշ Իսրայելյանը՝ քրոջ մաhվան մասին Որպես անհետ կորած որոնվող 12-ամյա աղջիկը հայտնաբերվել է «BMW»-ն հայտնվել է Դեբեդ գետում. 1 հոգի փրկվել է, մյուսին փրկարարները որոնում են Հնարավոր չէ ապրել աշխարհում, որտեղ Իրանը միջուկային զենք ունի, Թեհրանը պետք է հրաժարվի ուրանի հարստացումից և թույլ տա ամերիկացի տեսուչների մուտքն իր օբյեկտներ. Պետդեպ Կյանքից հեռացել է Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու հոգևոր հովիվ քահանա Սահրադյանը Ջրանջատում Երևանում և մարզերում Երևանում հնդիկները մտել են իրենց հայրենակիցների տուն, նրանց ծեծել ու թալանել են Զրույց Թուրքական պարտքի եվ տնտեսության խնդիրների շուրջ․ թուրքերը պարտավոր են ամեն հայ քաղաքացու․ Հրայր Կամենդատյան Իշխանությունը զրոյացնում է անցած 30 տարվա կրթական արժեքները. Ատոմ Մխիթարյան6 օր առաջ Հրազդան գետն ընկած 13-ամյա աղջկան դեռ չեն գտել. Փրկարարները որոնում են նաեւ Երեւանյան լճում Կփոխվի նախադպրոցական հաստատությունների լիցենզավորման կարգը. նախագիծ Տեսել եմ վերջին յոթ տարվա ընթացքում ՔՊ-ի կադրային քաղաքականության արդյունքները, ինչպե՞ս կողմ քվեարկեինք. Ռուբեն Մխիթարյան Ձերբակալություններ` ՊԵԿ-ում Գազամատակարարման պլանային դադարեցումներ Լոռու, Կոտայքի, Գեղարքունիքի մարզերի մի շարք բնակավայրերում, Երևանի որոշ հասցեներում՝ մայիսի 5-ին և 6-ին Իսպանական բլեքաութի մեղքը գցում են արևային կայանների վրա Փաշինյանը նոր հորիզոններ է նվաճում՝ պետական պարտքի ավելացման հարցում «Դուզ խոսքը էշին են ասում». կամ ի՞նչ են ակնարկում ԵՄ-ն ու ԵԱՏՄ-ն Հայաստանի պետական պարտքը 5 տրլն 318 մլրդ դրամ է, ավելացել է 4.4 տոկոսով Ucom-ը և Impact Hub Yerevan-ը գործարկում են կանաչ նորարարներին աջակցող ծրագրի երկրորդ փուլը Հնարավոր է կարկուտ՝ մայիսին ջերմաաստիճանի օրական տատանումները զգալի են Հին Հունաստանի ու ժամանակակից Հայաստանի պաշտպանիչ պարիսպները. Արա Այվազյան Ուկրաինայի ԶՈՒ-ն գրոհել է Ղրիմը «Ինձ համար լավագույնի վառ օրինակը եղել է մայրս` Սյուզան Մարգարյանը»․ Սիրուշո Հա՛յ Ազգ, Հայկական բարձրավանդակում ապրելու և արարելու համար կա ընդամենը մե՛կ տարբերակ․ Խաչիկ Ասրյան ՌԴ-ում ԱԹՍ-ների զանգվածային հարձակում է տեղի ունեցել Նոր ցիկլոն է ներթափանցում Հայաստան․ Գագիկ Սուրենյանը՝ եղանակի մասին Թուրքիայում մի ամբողջ քաղաք մարիխուանայի ազդեցության տակ է գտնվել Երկրաշարժ՝ Գավառ քաղաքից 12 կմ հարավ Մարդկանց աչքերը արդեն սկսել է բացվել, տեսնում են, թե ինչ է անում Փաշինյանի իշխանությունը․ Չալաբյան Երկրաշարժ է տեղի ունեցել Դաղստանում Իշխանությունն ունի անսահմանափակ իրավասություններ և օրենքից դուրս գործելու իրավունք, իսկ պաշտպանվողները` տուժվելու և նստելու․ Աբրահամյան Նիկոլն ամեն ինչ անում է թշնամու համար և նրա պարտադրանքով. քաղաքացի 49-ամյա վարորդը, ով եղել է ամենաբարձր աստիճանի խմած, «Ford Explorer»-ով բախվել է կայանված «Opel Zafira»-ին Դոլարը թանկացել է, ռուբլին՝ էժանացել․ փոխարժեքն՝ այսօր Հովհաննես Ծառուկյանը ներկա է եղել «Ոչ օլիմպիական մարզաձևերի միության» փառատոնինԱթենքում անցկացվել է Հայոց ցեղասպանության 110-րդ տարելիցին նվիրված հիշատակի համերգ