ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (1 ԱՊՐԻԼԻ). Աման լվացող առաջին ավտոմատ մեքենան, առաջին տրոլեյբուսը, լուծվող սուրճի առաջին ցուցադրությունը. «Փաստ»

 

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Թռչունների համաշխարհային օր, Երգիծանքի և հումորի համաշխարհային օր, ՀաբՆիսան՝ ասորական Նոր տարի, Իրան՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության օր, Կիպրոս՝ Կիպրոսի ազգային օր, Մալթա՝ Անգլիական ռազմաբազայի փակման օր, կամ՝ Ազատության օր, Սան Մարինո՝ Ազգային օր, ՀԱՀ՝ Ընտանիքի օր, Ճապոնիա՝ Միյակո օդորի (պարի գարնանային փառատոն)։

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1396 - Լենկ Թեմուրը Ալանաց դռնով վերադարձել է Հարավային Կովկաս։

1657 –ծնվել է հնագույն գրիչ Ավետիք Եվդոկացին։

1878 – ծնվել է գրող Արազին (Մովսես Հարությունյան)։

1904- սկսվել է Սասունի վրա օսմանյան ուժերի հարձակումը հյուսիսից և հարավից: Նրանց դիմակայել են Հրայրի և Գևորգ Չաուշի ուժերը, սակայն ստիպված նահանջել են Տալվորիկ:

1909- Ադանայի իշխանությունների կարգադրությամբ թուրքերը ներխուժել են քաղաքի հայկական թաղամասեր և սկսել կոտորածն ու թալանը: Ջարդարարների զոհ են դարձել հիմնականում կանայք, երեխաները և ծերերը:

1920- սկսվել է Հաճընի հերոսամարտը՝ Հաճըն քաղաքի ինքնապաշտպանական մարտերը թուրքական զորքերի դեմ։ –ծնվել է ականավոր բանասեր, լեզվաբան Գևորգ Ջահուկյանը։

1930- ծնվել է անվանի դերասան և ռեժիսոր Խորեն Աբրահամյանը։

1932 –ծնվել է հայկական ծագմամբ ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Ժորժ Կառվարենցը։

1992- Ղարաբաղյան առաջին պատերազմի ժամանակ Աղդամի, Թովուզի և Լաչինի ուղղություններով հայտնվել են մոտ 50 հոգիանոց զինված թուրքական կազմավորումներ։

2002- վախճանվել է «Արարատի» «ոսկե կազմի» կենտրոնական պաշտպան Ալեքսանդր Կովալենկոն:

2009-ըստ «Գազպրոմի» և «Հայռուսգազարդի» միջև կնքված պայմանագրի, Ռուսաստանից Հայաստան ներկրվող գազի գինը դարձել է 154 ԱՄՆ դոլար 1000 խորանարդ մետրի համար՝ գործող 110-ի փոխարեն. Հայաստանում ուժի մեջ են մտել կոմունալ ծառայությունների՝ բնական գազի, էլեկտրաէներգիայի և ջրի համար նոր՝ բարձրացած սակագները։

2010- Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը որոշել է, որ բնակչության կողմից սպառվող գազի 1 խորանարդ մետրը դառնում է 132 դրամ՝ գործող 96-ի փոխարեն։

2011-Հայաստանի կառավարության որոշմամբ սոցիալապես անապահով ընտանիքների կողմից սպառվող գազի գինը նվազեցվել է մոտ 24 տոկոսով:

2016 – սկսվել է Քառօրյա պատերազմը՝ լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունները Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի և Ադրբեջանի զինված ուժերի միջև արցախա-ադրբեջանական շփման գծի ողջ երկայնքով։

2020- Արցախի ԿԸՀ-ն հրապարակել է նախագահական ընտրությունների նախնական արդյունքները, ըստ որոնց, անցկացվելու է ընտրությունների երկրորդ փուլ՝ Արայիկ Հարությունյանի և Մասիս Մայիլ յանի միջև:

2022- ԱԻ նախարար Անդրանիկ Փիլոյանն ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից, նրան մեղադրանք է առաջադրվել:

ԱՇԽԱՐՀ

313 – վախճանվել է Հռոմի կայսր Դիոկլետիանոսը։

568 - լանգաբորդներն սկսել են իրենց ներխուժումը Իտալիա։

1778 - նորօռլեանցի գործարար Օլիվեր Պոլլակը մտահղացել է դոլարի նշանը՝ $։

1809 - ծնվել է ռուս դասական գրող Նիկոլայ Գոգոլը։

1815 - ծնվել է Գերմանիայի առաջին կանցլեր Օտտո ֆոն Բիսմարկը։

1873 –ծնվել է ռուս կոմպոզիտոր Սերգեյ Ռախմանինովը։

1875 - անգլիական «Թայմս» օրաթերթը դարձել է աշխարհում առաջին պարբերականը, որը հրատարակել է շաբաթական եղանակի տեսությունը։

1889 - Չիկագոյում վաճառքում հայտնվել է աման լվացող առաջին ավտոմատ մեքենան, որը ստեղծել էր Ջոզեֆինա Կոկրեյնը։

1890- բելգիացի Շառլ վան Դեպուլեն ԱՄՆում արտոնագրել է առաջին տրոլեյբուսը։

1891 - նկարիչ Պոլ Գոգենը Մարսելից ուղևորվել է Հաիթի։

1901 - տեղի է ունեցել 20-րդ դարի ամենախոշոր նավաբեկություններից մեկը. թուրքական «Ասլանա» նավը Կարմիր ծովում խորտակվել է՝ բախվելով ստորջրյա քարերին. զոհվել է 180 մարդ։

1922 - վախճանվել է Ավստրո-Հունգարիայի կայսր Կարլ 1-ինը։

1924 - Անտուան դը Սենթ Էքզյուպերին հրատարակել է իր առաջին պատմվածքը՝ «Օդաչուն»։

1933 - նացիստական Գերմանիայում տեղի է ունեցել հրեական ընկերությունների և խանութների համազգային մեկօրյա բոյկոտ։

1934 - ծնվել է խորհրդային, ամերիկյան և ռուսական ռադիո և հեռուստալրագրող Վլադիմիր Պոզները։

1937 - Բիրման անկախացել է Հնդկաստանից։

1938 - Շվեյցարիայում տեղի է ունեցել լուծվող սուրճի առաջին ցուցադրությունը։

1939 - Ֆրանկոն հայտարարել է իր լիակատար հաղթանակի մասին,ավարտվել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմը։

1940 - Նյու Ջերսիում առաջին անգամ ցուցադրել են էլեկտրոնային միկրոֆոնը։

1967- Մոսկվայում տեղի է ունեցել «Կովկասի գերուհին» ֆիլմի պրեմիերան։

1969 - Չինաստանի Կոմկուսի 9-րդ համաժողովը հայտարարել է «կուլտուրական հեղափոխության» ավարտը։

1976– Սթիվ Ջոբսը և Սթիվ Վոզնյակը հիմնել են համակարգիչներ և այլ տեխնիկա արտադրող ամերիկյան «Apple» ընկերությունը։

1979 - Իրանում կայացել է հանրաքվե, ըստ որի, այաթոլլա Հոմեյնին հայտարարել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության ստեղծումը։

1991 - չեղարկվել է Վարշավյան համաձայնագիրը (ռազմական դաշինք)։

2001 - Հոլանդիայում գրանցվել է աշխարհում առաջին միասեռ ամուսնությունը։

2004 - Գուգլն ակտիվացրել է «Ջի Մեյլ» էլեկտրոնային փոստային ծառայությունը։

2009– Խորվաթիան և Ալբանիան մտել են ՆԱՏՕ-ի կազմ։

2015-վախճանվել է ճապոնացի երկարակյաց Միսաո Օկավան, որը հանդիսացել է Երկիր մոլորակի ամենատարեց բնակիչը (ծնված 1898 թվականին)։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում