Երևան, 30.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Առաջին օգնության կանոններ, որոնք յուրաքանչյուրը պետք է իմանա

ԼԱՅՖ

Շուտով ջեռուցման սեզոնն է, իսկ էլ. էներգիայի համար վճարում եք չափազանց շատ։ Իսկ դուք գիտե՞ք, որ այսուհետ էլ. էներգիան յուրաքանչյուր ընտանիքում կարող է լինել անվճար։ Սեղմեք և ծանոթացեք պայմաններին` ԱՅՍՏԵՂ

Ի՞նչ անել նախքան օգնություն ցուցաբերելը։

• Պահպանեք հանգստություն:

• Գնահատեք իրավիճակը:Եթե գտնվում եք վտանգավոր գոտում, ապա պետք է տուժածին հնարավորինս շուտ տեղափոխել ավելի հանգիստ տեղ:Սակայն հաշվի առեք, որ դա միշտ չէ, որ հնարավոր է: Եթե առկա է լուրջ կոտրվածք, ողնաշարի տրավմա, ներքին արյունահոսություն, ապա չի կարելի տեղաշարժել տուժածին նախքան շտապ օգնության ժամանելը:

• Դիմեք օգնության: Ավելի լավ է շտապ օգնություն կանչել և պարզել, որ անհրաժեշտ չէր, քան չկանչել և հանգել ողբերգական հետևանքների։

• Հնարավորության դեպքում կրեք բժշկական մեկանգամյա օգտագործման ձեռնոցներ:

• Եթե չկան ձեռնոցներ, ապա ախտահանեք ձեռքերը։

Ի՞նչ անել վնասվածքների և կապտուկների դեպքում։

Հիմնականում կապտուկներն անվտանգ են, բայց երբեմն դրանք կարող են լուրջ վնասվածքի մասին վկայել։

Ե՞րբ է հարկավոր շտապ օգնություն կանչել։

• Վնասվածքը կամ կապտուկը տեղակայված են գլխին և ուղեկցվում են հետևյալ ախտանիշներով՝ գլխապտույտ, սրտխառնոց, տեսողական խանգարումներ, թուլություն, աղմուկ ականջներում։

• Որովայնին հասցված հարվածից հետո ի հայտ է եկել կտրուկ ցավ, թուլություն, գունատություն, աղմուկ ականջներում, սառը քրտինք:

• Մեջքին հասցված հարվածից հետո առաջացել է շնչարգելություն, հազ արյունային արտադրությամբ, ձեռքերն ու ոտքերը դժվարությամբ են հնազանդվում։ 

•Հարվածը հասցվել է կրծքավանդակին, և առաջացել են խնդիրներ սրտի բաբախի և շնչառության հետ կապված։

•Վնասվել է վերջույթը, և առաջացել է այտուց, ցավն ուժգին է, անհնար է ծալել վնասված ձեռքը կամ ոտքը:

Ի՞նչ անել նախքան բժշկի ժամանելը:

Հարկավոր է սառը թրջոց դնել այտուցված հատվածի վրա և ապահովել հանգիստ վիճակ։ ի՞նչ անել արյունահոսության դեպքում: Շտապ բժշկական օգնություն է անհրաժեշտ, եթե.

• Արդեն 5 րոպե է, ինչ չեք կարողանում դադարեցնել արյունահոսությունը՝ նույնիսկ վիրակապեր կիրառելու դեպքում, Ձեր կարծիքով արյան ծավալը շատ մեծ է։

• Կասկածում եք, որ առկա է ներքին արյունահոսություն: Դրա ախտանիշներն են՝ թուլություն, գունատություն, կապտած քիթ ու շրթունքներ, սառը քրտինք, աղմուկ ականջներում, ցավ որովայնում, փսխում, սև գույնի կղանք։

•Վերքը խորն է, գտնվում է որովայնի խոռոչում արյունահոսում է:

Ի՞նչ անել մինչ բժշկի ժամանելը։

Նախ և առաջ տուժածի համար հանգիստ վիճակ ապահովեք. ցանկացած շարժում ուժեղացնում է արյան շրջանառությունը, ինչը նշանակում է, որ այն կարող է մեծացնել արյան կորուստը:

• Իդեալական է գտնել այնպիսի դիրք, որի դեպքում վերքը տեղակայված կլինի սրտի մակարդակից բարձր. օրինակ, եթե ոտքը վնասված է, բարձրացրեք այն՝ որևէ առարկայի վրա դնելով։

• Մի լվացեք ուժեղ արյունահոսող վերքը նույնիսկ մաքուր ջրով։ Սա կարող է հանգեցնել սեպսիսի: Փորձեք դադարեցնել արյունահոսությունը՝ հետևելով այս քայլերին.

• Հեռացրեք վերքի մակերեսը ծածկող հագուստը կամ այլ առարկաները, սակայն վերքի մեջ գտվող որևէ առարկա չի կարելի հեռացնել. այդպես ավելի ուժգին կդարձնեք արյունահոսությունը։

•Տեղադրեք ճնշող վիրակապ։ Դա կարող է լինել վիրակապ կամ մաքուր կտոր։ Պարզապես մի քանի անգամ ծալեք այն և ձեռքի ափով ամուր սեղմեք վերքի վրա։ Պահպանեք մշտական ճնշումը մինչև արյունահոսությունը դադարի: Բայց եթե բեկորներ կամ այլ արտառոց առարկաներ կան վերքի մեջ, ապա մի սեղմեք:

•Եթե արյունահոսությունը շարունակվում է, իսկ վերքը գտնվում է վերջույթների վրա, հնարավորության դեպքում կապեք սեղմող գոտի (ժգուտ), որը կարող եք փոխարինել գոտիով, ամուր կտորով կամ հաստ պարանով` կապելով վնասված թևը կամ ոտքը վերքից 7-10 սանտիմետր հեռավորության վրա:

Ի՞նչ անել, եթե վերքի մեջ կան խորը մխրճված բեկորներ կամ որոշ առարկաներ, որոնք խոցել են մաշկն ու հարակից հյուսվածքները:

Նախքան բժշկի ժամանելը՝ ոչ մի դեպքում վերքից մեջից մի փորձեք հանել առարկաները։ Անհրաժեշտության դեպքում տուժածի համար ապահովեք հանգիստ, անշարժ դիրք, տվեք որևէ անզգայացնող միջոց (բացառությամբ այն դեպքերի, երբ տուժել են ստամոքսը կամ գլուխը): Մնացած գործողությունները կախված են այն բանից, թե որ հատվածում է գտնվում վերքը։

• Կրծքավանդակի վրա։

Հնարավորինս շուտ փակեք օդի մուտքը վերքի մեջ ծածկելով այն վիրակապով կամ մաքուր կտորով։ Սառը թրջոցներ դրեք գլխին։

Որովայնի վրա։

• Տուժածին պառկեցրեք մեջքի վրա՝ ծնկները ծալված դիրքով:

•Սեղմող գոտին կապեք գոտկատեղին։

• Վերքի վրա դրեք թաց ասեպտիկ վիրակապ կամ մաքուր կտոր։

•Կիրառեք սառը թրջոցներ որովայնի վրա։

• 5–10 րոպեն մեկ թրջեք տուժածի շուրթերը սառը ջրով։

Ի՞նչ անել, եթե կասկածում եք, որ առկա է կոտրվածք։

Բաց կոտրվածքներն ակնառու են, իսկ փակ կոտրվածքների առկայության մասին կարելի է գուշակել՝ ելնելով ախտանիշներից.

• Սուր ցավ, որը թույլ չի տալիս շարժել տուժած հատվածը։

• Ցավը չափավոր է, բայց տուժած հատվածն ակնհայտորեն թմրում Է։

•Վնասված հատվածում առկա է մեծ կապտուկ կամ այտուց։

•Ակնառու է մարմնի վնասված հատվածի անբնական դիրքը: Ի՞նչ անել նախքան բժշկի ժամանելը:Եթե առկա է արյունահոսություն, փորձեք դադարեցնել այն, ինչպես նաև ապահովել անշարժ դիրք։

Ի՞նչ անել, եթե վնասվել է աչքը։

Աչքերը կարող են վնասվել հարվածից, բեկորներից, կեղտի մեծ մասնիկներից կամ թունավոր գազերից: Նախքան բժշկի ժամանելը հարկավոր է կատարել հետևյալ քայլերը`

• Լվացեք աչքերը մաքուր հոսող ջրով կամ ֆիզ. լուծույթով։

•Հաճախակի թարթեք աչքերը։

•Մի փորձեք հեռացնել աչքի մեջ ներթափանցած առարկաները, մի կիրառեք դեղորայք կամ աչքի համար նախատեսված քսուկներ։

Աղբյուրը

Արցախի վերահայացումն ու իրավունքների պաշտպանությունը պատերազմ չեն կարող բերել․ Աննա Կոստանյան.Իտալիայում թանգարանից գnղացել են Ռենուարի, Սեզանի և Մատիսի աշխատանքներըՓնտրվում է ժողովրդավարության պաշտպանԻ՞նչ է կատարվում Կապանում՝ հեղեղումից հետո Ֆասթ Բանկը Սիսիանում բացել է իր 39-րդ մասնաճյուղը Երկար ժամանակ ջուր չի լինի ՀՊՏՀ Գյումրու մասնաճյուղում տեղի ունեցավ հանդիպում «Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի» (ԶՊՄԿ) ներկայացուցիչների հետ Ինչքա՞ն կշարունակվեն տեղումները Մեր երկրին միասնություն է պետք. «Ուժեղ Հայաստան»Մանկության շոկոլադ. Ինչպես է մեր քաղցրավենիքի ընտրությունը ազդել մեր կյանքի ուղու վրաԱկբա խումբը AI գործարանի ստեղծմանն ուղղել է 45 միլիոն ԱՄՆ դոլար Մեր անկախությամբ ենք վճարել. Փաշինյանի՝ «խաղաղության» նոր թեզը Ամիսների աշխատանքից հետո կայացավ «Առաջարկ Հայաստանին» համակարգող խորհրդի առաջին նիստըԹույլ իշխանությունը մշտապես հրահրել և հրահրելու է նոր պատերազմներ. Արթուր ՄիքայելյանՉնայած իշխանության պնդումներին՝ 2025-ի օգոստոսից հետո Հայաստանում ոչինչ չի փոխվել․ Ավետիք ՔերոբյանԱԴԾ-ն բրիտանացի դիվանագետ վան Ռենսբուրգի մոտ հետախnւզական գործունեության փաստեր է հայտնաբերել Մեր երկրին պետք է միասնություն, պետք է ղեկավար ո՛չ հնից, ո՛չ նորից. Նարեկ Կարապետյան19-ամյա տղան ալկոհոլի ազդեցության տակ սպանել է հորըՍպանվել է Իրանի բնական պաշարների պահպանության ստորաբաժանման հրամանատարը Հայտնի են ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնությունում Հայաստանի հավաքականների կազմերը Այն մասին, թե ով է Արցախի հանձնման գլխավոր մեղավորը, և ինչ պատասխանատվություն է նա կրելու դրա համար. Ավետիք ՉալաբյանՀատուկ եկել է մայրաքաղաքի կենտրոնի եկեղեցի՝ շատ լավ իմանալով, թե այնտեղ ներկա հավատացյալներն ինչպես են իրեն վերաբերվում․ Վահե Հովհաննիսյան Ո՞ր հասցեներում գազ չի լինի «Եկեղեցուց հետո՝ պետությո՞ւնը․ Փաշինյանի հակաեկեղեցական ճնշումները հասել են վտանգավոր կետի» «Բանտը որպես քաղաքական գործիք․ ով անհանգստացնում է իշխանությանը, հայտնվում է ճաղերի հետևում»3 աստղակերպի նշաններ, ում համար ապրիլը վատ կսկսվի․ ԶԳՈՒՇԱՑՈՒՄՀայաստանը վերջին 3 տարում ավելի քան 88 մլն լիտր խմելու ջուր է արտահանել Երևանում 9 բալանոց խցանում է (լուսանկար) Շնորհակալություն եմ հայտնում ինձ կրկին ՀՀ վարչապետի թեկնածու լինելու պատվին արժանացնելու համար․ Փաշինյան Անկում տարադրամի շուկայում․ փոխարժեքն՝ այսօր Աղոթք պահպանության համար Ամերիկան Իրանի սահմաններից նահանջելուց բացի այլ ընտրություն չունի. Գեներալ ՄուսավիԱնահիտ Կիրակոսյանն անդրադարձել է իր տան հրդեհվելու մասին լուրերին Իտալիայի իշխանությունները վիրավորական են համարել Սուրբ Հարության տաճարում պատարագի մատուցման արգելքըԳյումրիում ավտոմեքենա է այրվել Լիբանանում զոհվածների թիվը գերազանցել է 1200-ը՝ Իրանի դեմ պատերազմն սկսելուց ի վերՎաշինգտոնի փողոցներում սկսվել է Թրամփի քաղաքականության դեմ երթ Պակիստանի ԱԳ նախարար. Իսլամաբադը կարող է հյուրընկալել ԱՄՆ-Իրան բանակցություններըՖիցոն սպառնացել է արգելափակել Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցների 20-րդ փաթեթը և Ուկրաինայի անդամակցությունը ԵՄ-ինԿատարում ԱՄՆ դեսպանությունը հայտարարել է գործունեության կրճատման մասին Արման Ծառուկյանը կգոտեմարտի Դիլոն Դենիսի հետ Թրամփի քաղաքականությունը սպառնում է աշխարհը մղել նոր միջուկային դարաշրջան. BloombergԱԲ նոր համակարգն օգնում է բժշկությանն առաջ անցնել վարակներից Ստամբուլում շուրջ 1000 մարդ է մասնակցել ԱՄՆ-ի և Իսրայելի դեմ բողոքի ցույցին Պարսից ծոցում ԱՄՆ-ի բազաները չեն կարողացել պաշտպանել դաշնակիցներին. Մեդվեդև Գազամատակարարման պլանային դադարեցումներ. ո՞ր հասցեներում գազ չի լինի Ռուսաստանը ցանկանում է զարգացնել համագործակցությունը Պարսից ծոցի իր լավ բարեկամների հետ. ՊեսկովՆարեկ Կարապետյանը գրազ է գալիս, որ «Ուժեղ Հայաստան»-ը իր ձայնը չի տալու Ռոբերտ ՔոչարյանինՍկսում ենք աշխատանքը հանուն ամուր խաղաղության՝ Հայաստանի լավագույն անվտանգային թիմի հետ․ «Ուժեղ Հայաստան»ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարձակումների հետևանքով առնվազն 250 սովորող ու դասախոս է զոհվել