Երևան, 23.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Պետական ռեսուրսներն օգտագործվում են միայն սեփական աթոռները պահելու համար. «Փաստ»

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Համավարակի բռնկումների, ուկրաինական հակամարտության, ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցների, էներգետիկ ճգնաժամի և մատակարարման շղթաներում առաջ եկած խնդիրների պատճառով մասնագետների շրջանում ավելանում են մտահոգությունները համաշխարհային տնտեսության կենսագործունեության համար նոր վտանգների շուրջ։ Անգամ մի շարք հայտնի բանկերի ու ֆինանսական կառույցների վերլուծաբաններն արդեն իսկ զգուշացնում են սպասվող տնտեսական փոթորիկի մասին, որն, ի տարբերություն նախկինում եղած ճգնաժամերի, կարող է աննախադեպ բնույթ և մասշտաբներ ստանալ։

Այսպիսի եզրակացությունների համար հիմք է դառնում նաև այն հանգամանքը, որ համաշխարհային տնտեսության մեջ տեղի ունեցող գործընթացներն աչքի են ընկնում անկայունությամբ և կտրուկ փոփոխություններով։ Ընդ որում, ամենամեծ սպառնալիքը ահռելի գնաճն ու պարենային ապահովության խնդիրն է։ Խոսվում է նաև այն մասին, որ կտրուկ աճելու է աղքատության մակարդակը, իսկ միլիոնավոր մարդիկ՝ հատկապես զարգացող և հետամնաց երկրների բնակիչները, կարող են ուղղակի սովի մատնվել։ Հենց դրանով է պայմանավորված, որ տարբեր երկրների կառավարություններ հիմիկվանից փորձում են միջոցներ ձեռնարկել, վերապրոֆիլավորել տնտեսությունը և գումարներ ուղղել տնտեսության առավել խոցելի շրջանակներ և սոցիալական ոլորտ, որպեսզի թույլ չտան բնակչության կենսամակարդակի կտրուկ իջեցում։ Քանի որ համաշխարհային տնտեսության բոլոր օղակները փոխկապակցված են միմյանց, ապա աշխարհում տեղի ունեցող գործընթացների տրամաբանությունից ելնելով՝ բացառված չէ, որ Հայաստանը ևս կարող է շատ շուտով հայտնվել շատ խոցելի վիճակում։ Առանց այն էլ մեր երկրում սոցիալական լարվածությունը շատ բարձր աստիճանի է։

Եվ եթե հաշվի ենք առնում գնաճային ֆոնը, ապա մեր տնտեսության մեջ գրանցված աճի էֆեկտը գրեթե զրոյացվում է։ Սակայն դա չի խանգարում, որ իշխանությունները բավարարվեն՝ հպարտանալով, թե տնտեսության մեջ աճ է գրանցվել, ու շարունակեն վայելել իրենց պաշտոնները՝ չմտածելով առաջիկայում հնարավոր զարգացումների մասին, որոնք կարող են լուրջ բացասական ազդեցություն ունենալ երկրի սոցիալ-տնտեսական վիճակի վրա։ Այսինքն, գործողություններ չեն ձեռնարկվում սպասվող ցնցումներին դիմակայելու և բնակչության՝ գոնե եղած կենսամակարդակը պահպանելու ուղղությամբ, քանի որ բարելավման մասին խոսելն այս իշխանությունների օրոք պարզապես աբսուրդային կլինի։ Չէ, որոշ քայլեր, իհարկե, արվում են, այն էլ՝ նկատելի քայլեր:

Բայց... միայն իշխանական հատվածի կենսամակարդակը բարձրացնելու ուղղությամբ։ Բարձրաստիճան պաշտոնյաները արտոնյալ վիճակում են, քանի որ նրանք անհամեմատ բարձր աշխատավարձեր են ստանում՝ հսկայական չափերի հասնող պարգևավճարների հետ մեկտեղ, որից զրկված են սովորական աշխատողները։ Վերջերս էլ իշխանություններն իրենց ծառայություն մատուցելու ու ընդդիմությանը ճնշելու համար հսկայական չափերով պարգևավճարներ են բաժանում իրավապահ համակարգի ներկայացուցիչներին այն պարագայում, երբ պետական համակարգի տարբեր օղակներում իրենց աշխատանքը բարեխիղճ կատարող մարդիկ նույն կերպ պարգևատրման չեն արժանանում։ Այսինքն, այս իշխանությունները պետական ռեսուրսներն օգտագործում են ոչ թե ի շահ պետության, այլ բացառապես սեփական աթոռները պահելու համար, իսկ այս ընթացքում քաղաքացիների վիճակն ավելի է բարդանում, որովհետև մեկը մյուսի հետևից թանկանում են կոմունալ ծառայություններն ու առաջին անհրաժեշտության ապրանքները։ Փոխարենը՝ իշխանությունները դեռևս որոշակի կայունություն են ապահովում միայն Հայաս տ անի պետ ակ ա ն պարտքն անընդմեջ ավելացնելու շնորհիվ։

Որոշ երկրներում (օրինակ՝ Թունիս, Իրան, Պերու) արդեն սոցիալական պատճառներով բազմահազար մարդիկ դուրս են գալիս փողոց, իսկ մեզ մոտ հանրությանն այնպես են մանիպուլացրել ու «պայծառ ապագայի» մասին ստերով կերակրել, որ պետք է դանակը ոսկորին հասնի, որից հետո հասարակության լայն զանգվածներ դուրս գան փողոց: Այն ժամանակ այլևս ոչինչ չի փրկի:

Թեպետ, անկեղծ ասած, դժվար է ասել, թե պատերազմում փաշինյանական խայտառակ պարտությունից, հազարավոր զոհերից, հսկայական տարածքների կորստից, հիմա արդեն Հայաստանին սպառնացող անվտանգային խնդիրներից առավել ի՞նչ պետք է լինի, որ համարենք՝ «դանակը ոսկորին է հասել»: Մի՞թե սոսկ սոցիալական խնդիրների ծայրահեղ խորացումը, որն, ինչպես ասում են, «յոթ սարերի հետևում» չէ...

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հունիսի 24-ին, 25-ին և 26-ին լույս չի լինելու Վեց պակիստանյան կործանիչներ ուղեկցել են Իրանի նախագահի ինքնաթիռը ՆԱՏՕ-ն և ԵՄ-ն հրապարակել են համագործակցության նոր զեկույց Զելենսկին չի մեկնի Լեհաստան՝ Ուկրաինայի վերականգնման հարցերով համաժողովին Իրանը սահմանափակ թվով նավեր կթույլատրի Հորմուզի նեղուցով անցնել Վանաձոր-Ալավերդի ավտոճանապարհին ազնվացեղ եղջերուն գրավել էր անցորդներին Երևանում բախվել են 3 մեքենա. կան վիրավորներ Մոտ 2,5 միլիարդ դոլարի վնաս են կրելու գյուղմթերք արտադրողները․ Հրայր ԿամենդատյանՀրապարակված են ընտրության մասնակիցների ստորագրված ցուցակները․ ստուգեք Ձեր հասցեները․ Գոհար ՄելոյանՌոնալդուն՝ 6 աշխարհի առաջնություններում գոլ խփած առաջին ֆուտբոլիստ (տեսանյութ) Հայտնի է Հայաստանի Մ-19 ԵԱ հավաքականի հանդիպումների ժամանակացույցը Օդի ջերմաստիճանը կնվազի․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Երևանում մեքենաներ են բախվել․ վիրավորներ կան Ուղևորի մեքենան վնասել են «Զվարթնոց»-ի վճարովի կայանատեղիում․ օդանավակայանը խուսափում է պատասխանատվությունից Ռուսաստանի և ՆԱՏՕ-ի միջև ուղիղ ռազմական բախման վտանգն աճում է․ դիվանագետ Վրաստանում երկրաշարժ է տեղի ունեցել Շախմատի պատանեկան ԱԱ. Վաչե Հովակիմյանը լավագույն եռյակում է 7 խաղափուլից հետո ԵԱՏՄ-ում հուլիսի 1-ից ուժի մեջ կմտնեն էլեկտրոնային առևտրի նոր կանոնները Ռուսական հացահատիկի հերթական խմբաքանակը Հայաստան է ուղարկվել Ադրբեջանի տարածքով Հայաստանը Բրյուսելում ստորագրել է ՀՀ սահմանային անցակետերի ուսումնասիրության վերաբերյալ փաստաթղթեր Վանաձոր-Սպիտակ ճանապարհին մեքենաներ են բախվել․ վիրավորներ կան Ջուր հավաքեք. ջուր չի լինելու Grundfos Tech Day․ Երևանում ներկայացվեց ջրամատակարարման «ոսկե ստանդարտը» (տեսանյութ) Վրաերթ՝ Երևանում․ 23-ամյա վարորդը «Mercedes»-ով վրաերթի է ենթարկել փողոցը թույլատրելի հատվածով հատող 2 հետիոտների․ վերջինները տեղափոխվել են հիվանդանոց Լիտվայի կառավարությունը հրաժարական է տվել Պուտինը հայտարարել է՝ Արևմուտքը մեծ ծավալներով ԱԹՍ-ներ է մատակարարում Ուկրաինային Արտակարգ դեպք՝ Արմավիրի մարզում․ Դալարիկ գյուղում բախվել են բեռնատար գնացքն ու դիզվառելիք տեղափոխող «ԿամԱԶ»-ը․ վերջինը կոտրել է բետոնե սյունն ու կողաշրջվել․ կա վիրավոր Իմ հոդվածը՝ հրապարակված գերմանական հեղինակավոր Berliner Zeitung պարբերականում․ Արթուր Միքայելյան«Ուժեղ Հայաստանը» պատրաստվում է վիճարկել ընտրությունների արդյունքները Սահմանադրական դատարանումՔննարկվել են Հայաստանի ու Իրանի սահմանային թողունակության աճին միտված հարցեր Զավեշտ է ու ողբերգություն. հիմա էլ ուրիշ բանի համար են երդվում. Արթուր ԶաքարյանԻրանի ամբողջ տարածքում վերականգնվել է օդային երթևեկությունը «Ford»-ը Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է ծառին․ կան վիրավորներ Անցած 1 օրում գրանցվել է 10 ավտովթար․ 1 մարդ զոհվել է, 25-ը՝ վիրավորվել Պատերազմը, միևնույն է՛ մի օր լինելու է, որովհետև կզած երկրին մզում են մինչև վերջ. Արշակ ԿարապետյանՀրապարակվել է պատգամավորական երդման նոր տեքստը Մբապե. Մեսին միշտ է գոլ խփում, ես դրա վրա չեմ կենտրոնանում Վերականգնվում է Երևան-Սևան ճանապարհի վրա կայծակի հարվածից վնասված կամուրջը (տեսանյութ) Մինչ ձեզ կերակրում են «խաղաղության» վարդագույն պատրանքներով, ԱՄՆ Կոնգրեսում Ադրբեջանը հակահայ համաժողով է կազմակերպում․ Մարիաննա ՂահրամանյանՀայաստանը կներկայացնի կլիմայական օրակարգը Լոնդոնում անցկացվող միջազգային համաժողովում Մեր ազգին հաղթել չի լինի, եթե ազգը լինի միաբան. Համահայկական ՃակատՈստիկանները հայտնաբերել են անհետ կորած տղամարդու մարմինը Զավեշտ է ու ողբերգություն. Հիմա էլ ուրիշ բանի համար են երդվում. Արտակ ԶաքարյանԱպօրինի պահվող զենք-զինամթերքի կամավոր հանձնման դեպքերը շարունակվում են. ոստիկանությունը ներկայացրել է արդյունքները (տեսանյութ) Հայաստան Ադրբեջանով հացահատիկ կուղարկվի Այն ինչ կատարվեց Երևանի ավագանու նիստին, որքան էլ սարսափելի է, բայց շատ օրինաչափ է․ Գոհար ՂումաշյանԿԸՀ-ի որոշումը հակասահմանադրական և հակաօրինական է․ Արմեն ՄանվելյանԻ պատասխան Սյունիքի դարպասները թշնամու առջև բացած փոքրիկ խմբակի. Անուշ ՄիրզոյանՀուլիսի 1-ից շուրջ 166.000 քաղաքացիներ զրկվելու են իրենց նպաստներից․ Հրայր ԿամենդատյանԸնտրակաշառք բաժանողն իշխանությունն էր, ոչ թե ընդդիմությունը․ Մենուա Սողոմոնյան