Երևան, 02.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտնականներ. Մարդու կյանքի վերին սահմանը առնվազն 130 տարի է

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Կանադացի գիտնականները կրկին ուսումնասիրել են երկարակյացների մասին հավաստի տվյալները եւ եկել այն եզրակացության, որ մարդու կյանքի վերին սահմանը առնվազն 130 տարի է, իսկ հնարավոր է, հասնում է 180 տարվա: Իսկ որոշ դեպքերում, ինչպես ցույց է տալիս վիճակագրական վերլուծությունը, վերին սահման ընդհանրապես չկա, գրում է HighTech+-ը։

Հեղինակները վիճում են 19-րդ դարի բրիտանացի բանահավաք եւ ժողովրդագիր Ուիլյամ Ջոն Թոմսի հետ, ով պնդում էր, որ կյանքի տեւողությունը կախված չէ ոչ սովորություններից, ոչ սննդի որակից, ոչ սոցիալական կանոննորից, քանի որ երկարակեցությունը հանդիպում է տարբեր կենսակերպով տարբեր մշակույթներում: Իսկ կյանքի ծայրահեղ տեւողության շատ դեպքեր կարելի է բացատրել սխալներով կամ խաբեությամբ, գրում է Knowable ամսագիրը։

Մարդկային կյանքի տեւողության սահմանը հետաքրքիր եւ բաց հարց է։ Կան ավելի քան մեկ տասնյակ փաստագրված սուպերերկարակյացներ, ովքեր ապրել են մինչեւ 110 տարեկան, իսկ ֆրանսուհի Ժաննա Կալմանը մահացել է 122 տարեկանում: Տարիքային շեմի առկայությունը կամ բացակայությունը կարեւոր է սոցիալական ապահովագրության եւ պետությունների կենսաթոշակային համակարգի համար, ինչպես նաեւ կարող է գիտնականներին ուղղորդել դեպի կյանքի երկարաձգման նոր մեթոդներ։

Որոշ դեպքերում մարդու կյանքի տեւողության մասին հակասական տեղեկատվությունը առաջանում է վիճակագրական վերլուծության ոչ ճիշտ մեթոդներից, պնդում են Մոնրեալի HEC համալսարանի գիտնականները: 50 տարեկանից սկսած մահվան ռիսկը տարեցտարի ավելանում է։ Բայց մոտ 80 տարեկանից այն սկսում է դանդաղել։ Ռիսկի ֆունկցիայի փոփոխությունները նկարագրող հավասարումները ցույց են տալիս, որ 105-ից 110 տարեկանում այն հավասարվում է: Սա նշանակում է, որ ավելի երիտասարդ տարիքային խմբերից ստացված հավասարումները հարմար չեն կյանքի տեւողության սահմանները գնահատելու համար: Ճիշտ վերլուծությունը պահանջում է 105 եւ բարձր տարիքի մարդկանց վիճակագրության հավաքագրում:

Այս տարիքային խմբի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ մոտ 110 տարեկանից յուրաքանչյուր հաջորդ տարում մահվան հավանականությունը 50% է, ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց համար։ Կախված տվյալների նրբություններից՝ հավանական տեւողության սահմանը տատանվում է 130-ից մինչեւ 180 տարի: Իսկ որոշ դեպքերում վերին սահման ընդհանրապես չկա։ Այլ կերպ ասած, մաթեմատիկորեն մարդիկ կարող են անմահ լինել։

Ընդ որում՝ հեղինակներն ընդգծում են, որ վերացական թվերի աշխարհն ու իրականությունը նույնը չեն։ «Կյանքի գոյություն ունեցող յուրաքանչյուր ձեւ եղել է եւ միշտ կլինի վերջավոր»,- ասվում է հետազոտության մեջ, «հետեւաբար պահանջում է մաթեմատիկական ճշմարտությունների մանրակրկիտ թարգմանություն առօրյա կյանքի լեզվով»:

Ազատվենք «կայսերական բարդույթից». ի՞նչ հետևանքներ կարող են ունենալ վերջին սահմանափակումները. «Փաստ»Ակբա բանկը տպավորիչ ցուցանիշներով ամփոփել է 2025 թվականը Այսօր հայտնաբերվել է ՊՆ N զորամասի զինծառայող Արամայիս Գևորգյանի մարմինըՈւՂԻՂ. «Լուսավոր Հայաստան»–ի քարոզարշավը՝ Գեւորգ Չաուշի արձանի մոտՓաշինյանի վարկանիշը գտնվում է իր ամենացածր մակարդակի վրա. «Փաստ»Իրանը դեռ աշխատում է ԱՄՆ-ի հետ հնարավոր համաձայնագրի տեքստի վրա․ Mehr Բրազիլիայի Իտայպու հիդրոէլեկտրակայանի վրա արևային վահանակների տեղադրումը, ըստ ուսումնասիրության, կարող է կրկնապատկել դրա հզորությունը Քո ձայնը ուժ է, օգտագործի՛ր այն. ՀայաՔվե «Հակոբս միշտ ինձ հետ է, ինքն ու իմ ընտանիքն են ինձ ապրելու ուժ տալիս». Հակոբ Մելիքսեթյանն անմահացել է հոկտեմբերի 7-ին Մարտունիում. «Փաստ»Իշխանությունը Սամվել Կարապետյանին նախապայման է առաջարկել՝ չմտնել քաղաքականություն, բայց մերժվել է Past.am-ի դիտարկումը. որքանո՞վ են իրականությանը համապատասխանում վերջին սոցհարցումները«Եթե պատերազմող տղա էիր, գոնե մի քանի օր Ջերմուկում կամ Արցախում պատերազմեիր». Սամվել Կարապետյանի կոշտ արձագանքը Փաշինյանին Փաշինյանն արդեն աղքատ չէ Վթար․ ջուր լինի բազմաթիվ հասցեներում Մեր առաջնահերթությունը Հայաստանի զարգացման տեսլականն ու մեր քաղաքացիների բարեկեցությունն է․ Տոնոյան «Արևմտյան Ադրբեջան». հայկական լռության հետևանքները Բազմավեկտորությունը և հակադրությունը տարբեր բաներ են. «Փաստ»Մինչև 2030 թվականը Հայաստանի անդամակցությունը ԵՄ-ին քիչ հավանական է. Եվրախորհրդարանի պատգամավոր Ձուկն էլ արգելեցին. Հրայր ԿամենդատյանԱվարայրը՝ մեծ էկրանին. հուլիսին էկրան կբարձրանա Վարդան Մամիկոնյանի հերոսագործության մասին ֆիլմը (տեսանյութ) Կառավարման խրոնիկ ճգնաժամն ու համակարգային անկարողությունը. «Փաստ»Դավիթ Տոնոյանը բացահայտեց՝ Սամվել Կարապետյանի աջակցությունը բանակին եղել է էական և բազմակողմանի Ընտրությունների անխուսափելի նախնական արդյունքները․ Վահե Հովհաննիսյան Ընտրություն՝ հանուն ազգային պետության հիմքերի ամրապնդման. «Փաստ»Ազգային փոքրամասնությունների լեզուները դասավանդող խմբակավարները փոխհատուցում կստանան. «Փաստ»Ի՞նչ եղանակ է խոստանում հունիսը«Նախընտրական քարոզարշավի անցած երեք շաբաթը ընտրական գործընթացի կոպիտ և գռեհիկ ոտնահարում էր». «Փաստ»Կապան քաղաքում հրդեհ է բռնկվել արագ սննդի տաղավարում Ու՞մ բախտը կբերի այսօր․ աստղագուշակ հունիսի 2-ի համար Երբ իշխանության ժամանակն սպառվել է. «Փաստ»Ինչո՞ւ Փաշինյանը չդիմեց ՀԱՊԿ-ին. «Փաստ»Ցուցակ առ ցուցակ կազմակերպում են բոլոր հավաքները. «պատահական» քաղաքացիներ իշխանությանը պետք չեն. «Փաստ»Իրականությունն այլ է. իշխանությունը վերարտադրվելու շանս չունի. «Փաստ»«Շտապբուժօգնություն» ՓԲԸ-ի տնօրենը հեռանում է պաշտոնից Կապան քաղաքում հրդեհ է բռնկվել արագ սննդի տաղավարում Հայտնիների հրապարակումները՝ Հունիսի 1-ի առթիվ Այս ընտրությունները ճակատագրական ընտրություններ են մեր երկրի ու ժողովրդի համար. Արտակ ԶաքարյանՓոքրիկ խմբակը չի հարգում մեր դատարանների որոշումները․ Դավիթ ՂազինյանԱյս ընտրությունները ազատության և փրկության մասին են․ Սամվել ԿարապետյանՄենք պետք է պահպանենք մեր ավանդական արժեքները․ Արամ ՎարդևանյանՀայհիդրոմետի տնօրենը գրում է Տավուշում զարգացնելու ենք տուրիզմը․ Սամվել ԿարապետյանՆիկոլ Փաշինյանը և Արարատ Միրզոյանը թեման պրիմիտիվացնում են․ մենք խոսում ենք երկաժամկետ դեմոգրաֆիական հիմնախնդրի մասին․ Կարպիս ՓաշոյանՍամվել Կարապետյանի հանդիպումը Տավուշի մարզի բնակիչների հետՀետախուզության նախազգուշացումները ռուսական հարվածների մասին մնում են ուժի մեջ․ Զելենսկի Հունիսի 2-ին, 3-ին, 4-ին, 5-ին, 8-ին, 9-ին, 10-ին հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինելու Փոքրի խմբակին Արաբկիրը դեռ մերժել է 2021 թվականին․ Նարեկ ԿարապետյանՇատ արդյունավետ հեռախոսազանգ ունեցա Նեթանյահուի հետ․ Բեյրութ զnրքեր չեն գնա. Թրամփ Նա պատերազմ է հայտարարել մեր ժողովրդի դեմ․ Սամվել ԿարապետյանՈւժեղ Հայաստանում մեր երեխաներն ունենալու են անհոգ մանկություն․ Նարեկ Կարապետյան