Երևան, 23.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Աբսուրդ է, որ ագրարային երկրում գյուղնախարարությունը փակվեց. ԲՀԿ-ն խոստանում է շտկել իրավիճակը. «Փաստ»

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Տարիներ շարունակ գյուղատնտեսությունը մեր տիպի ագրարային երկրի արտաքին առևտրի ամենից մեծ չափաբաժինն է կազմել։ Հայկական գյուղմթերքն իր որակով ու էկոլոգիական ցուցանիշներով միշտ եղել է մրցունակ, իր արժանի տեղն ու դերն է ունեցել հատկապես ԵԱՏՄ-ի ու ՌԴ-ի շուկաներում։ Բայց պետք է նշել, որ որակյալ ու մրցունակ գյուղատնտեսական ապրանք ստանալը ամենևին հեշտ գործ չի եղել երբեք, ինչպես նախկին իշխանությունների, այնպես էլ ներկաների պայմաններում։ Գյուղացին միշտ միայնակ է պայքարել գյուղացիական տնտեսությունների բերքատվության բարձրացման, ջրի հասանելիության, որակյալ պարարտանյութեր ձեռք բերելու, ստացած ապրանքի իրացման, գյուղացիական վարկեր ստանալու համար, մի կերպ դրանք մարել, ապա պայքարել բնակլիմայական պայմանների դեմ։

Այն եզակի օգնությունը, որ պետությունը տվել է, կապված է եղել հատվածային ու նեղ ոլորտային օժանդակությունների հետ։ Սակայն ամենից աբսուրդայինն այն է, որ 2019 թ.-ից Հայաստանը, որ ագրարային երկիր է, չունի գյուղատնտեսության նախարարություն. նոր «հպարտ» իշխանությունը, որի անդամները, հիմնադրամներ ու հասարակական կազմակերպություններ կառավարելուց զատ, կառավարման որևէ այլ փորձ չունեն ու մեծ հաշվով չգիտեն, թե ինչ է պետությունը, մտածեց, մտածեց ու որոշեց, որ մեզ գյուղնախարարություն պետք չէ։ Անկասկած, այս զավեշտը կարող է շատերի մոտ ծիծաղ առաջացնել, բայց ոչ մեր գյուղացու մոտ։ Սա նշանակում էր, որ գյուղացին իր ողջ խնդիրներով ու մտահոգություններով փաստացի մնաց միայնակ։ Նախընտրական այս ակտիվ գործընթացներում գյուղատնտեսության ոլորտի հարցերը, անկասկած, ամենակարևորներից են։

Պոպուլիստական ու կենացային տեքստերից բացի, կուսակցությունները պետք է ունակ լինեն տեղերում՝ հատկապես գյուղացիների խնդիրներին լուծումներ տալ. առարկայական, կոնկրետ, թիրախային լուծումներ։ Օրինակ՝ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը գյուղատնտեսական հիմնախնդիրների լուծման իր մոտեցումներում հստակ է. նախ՝ արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններից անմիջապես հետո պետք է վերաբացվի գյուղատնտեսության նախարարությունը: Հաշվի առնելով հանրապետության ողջ տարածքում (մարզեր, համայնքներ) դեռևս խորհրդային տարիներից ձևավորված գյուղատնտեսական ու արտադրական մասնագիտացման, կոոպերացման հիմնական ուղղությունները՝ անհրաժեշտ է մշակել տնտեսական բոլոր ոլորտների զարգացման գերակայություններ՝ հիմքում ունենալով նոր, բարձրակարգ թվային տեխնոլոգիաներ և ծառայություններ, բարձր արտադրողական աշխատատեղերի ստեղծում, ժամանակակից մեքենատրակտորային կայաններ ու սարքավորումներ: Ընդ որում, համապատասխան զարգացման ծրագրեր պետք է մշակվեն Հայաստանի Հանրապետության բոլոր 10 մարզերի համար:

Միաժամանակ նշենք, որ մեր երկրի հարյուրհազարավոր քաղաքացիների համար լրջագույն խնդիր է տարեցտարի փոխանցվող վարկային բեռը, որի հաղթահարումն անհնար է դառնում: Հազարավոր մարդիկ կանգնած են սեփական օթևանը կորցնելու վտանգի առջև: Այս ամենը վերաբերում է հատկապես գյուղատնտեսական վարկերին, որոնց տոկոսները, տույժ ու տուգանքները հաճախ մի քանի անգամ գերազանցում են մայր գումարի չափը: Հանրապետությունում կա շուրջ 2,2 միլիոն վարկառու, որոնց վարկային պարտավորությունների ընդհանուր չափը 4 տրիլիոն դրամ է, որից մոտ 1 տրիլիոնը սպառողական վարկեր են: Ահռելի գումար են կազմում հատկապես գյուղատնտեսական վարկերը: ԲՀԿ-ի ներկայացուցիչները քանիցս նշել են, որ ժամանակն է մեր վարկառու հայրենակիցներին «ազատել» վարկերի այդ անարդար բեռից, որպեսզի նրանք չկորցնեն իրենց ունեցվածքը: Այսպես, ըստ ԲՀԿ-ի, մինչև 3 մլն դրամի չափով վարկերը պետք է զրոյացնել:

Գյուղատնտեսական վարկերի տոկոսադրույքն այսուհետ չպետք է գերազանցի 2-3 %-ը: Նման քայլերը ոչ թե անհրաժեշտ են այսօր մեր գյուղացիական տնտեսությունների վերականգնման ու զարգացման համար, այլ ուղղակի կենսական են։ Զուգահեռ կուսակցական ծրագրային առաջարկներին, ԲՀԿ-ի առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը, իր պատասխանատու գործելաոճի մեջ, մշտական աջակցություն է ցուցաբերում մեր գյուղացիներին, որի ամենավերջին դրսևորումը Արմավիրի և Արարատի խաղողագործներին ամբողջ տարվա կտրվածքով համակողմանի աջակցություն ցուցաբերելն է:

Ընդամենը օրեր առաջ բետոնե հենասյուների մի քանի խմբաքանակ է հատկացվել այս մարզերի խաղողագործներին։ Այս կերպ մի կողմից՝ գյուղացին իր համար այդքան ծանր վարկային բեռի տակ չի մտնում, մյուս կողմից՝ հիմնում է նոր այգիներ, զարկ տալիս գյուղատնտեսությանը։ ԲՀԿ-ի մոտեցումը այս հարցում հստակ է, որ մեր գյուղացին պետք է իմանա՝ մենակ չէ իր դժվար օրերում, ու, անկախ քաղաքական իրողություններից, մարդիկ, ովքեր կայացած են ու պատասխանատու, միշտ պատրաստ են աջակցել նրան բարդ իրավիճակներում։

ԱՐՍԵՆ ՍԱՀԱԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Սնդիկի լռությունը և քլորոֆոսային «շոուն». ազգային անվտանգության սպառնալիքը՝ թեմայի շեղման ստվերում. Greens.am Իրանը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ը պետք է ընդունի Հորմուզի կարգավիճակը՝ նեղուցով նավարկությունը թույլատրելու համար Սեպտեմբերի 21-ի երեկոյան Նիագարա ջրվեժը լուսավորվել է հայկական դրոշի գույներովԻրազեկում. Վայոց ձորի մարզի Արենի բնակավայրում և դպրոցում գործարկվելու են էլեկտրաշչակներԱդրբեջանի և Իրանի ԱԳ նախարարները քննարկել են տարածաշրջանային գործընթացներըԼույս չի լինի՝ սեպտեմբերի 23-ին, 24-ին և 25-ին. հասցեներՄատենադարանը կշարունակի համագործակցել մշակութային ժառանգության պաշտպանության միջազգային դաշինքի հետՍանկտ Պետերբուրգի հայ համայնքը հարգել է Հյուսիսային մայրաքաղաքի առաջին հայ հոգևորականի հիշատակըՆարեկ Կարապետյանը և Արամ Վարդևանյանը հանդիպել են Հայաստանի Հանրապետությունում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների դեսպանության գործերի ժամանակավոր հավատարմատար Դևիդ Ալենի հետ«Ռեալը» Լա լիգայում վերջին տեղն է զբաղեցնում մեկ խաղի ընթացքում միջին վազքի հաշվարկովԻրանի ԱԳ նախարարը Նյու Յորքում հանդիպել է Կայա Կալասի հետԵրթևեկության կազմակերպման փոփոխություն տեղի կունենա Վարդանանց փողոցումԻրանական ավիաընկերությունները դադարեցրել են դեպի Ադրբեջան թռիչքները՝ ԱՄՆ-ի նոր պատժшմիջոցների պատճառովԿանգառում ծեծի է ենթարկվել թիվ 23 երթուղին սպասարկող ավտոբուսի վարորդը․ նա հոսպիտալացվել էԱվելի շատ չվերթներ Երևանի և Պրագայի միջև. Wizz Air-ն ընդլայնում է թռիչքների հաճախականությունըՆԳՆ շրջիկ սպասարկման գրասենյակները ծառայություններ կմատուցեն Լոռու և Արարատի մարզերումՌԴ-ն հավատարիմ է ՄԱԿ-ի կարևոր տարրերին. ՊեսկովԿոնվերս Բանկը և «Նաիրի ինշուրանս»-ը հայտարարում են ռազմավարական համագործակցության մասինIDBank-ը և «Դէկավվա ֆոնդ»-ը` արցախցիների կողքինԿրկնում եմ, ով ուզում է լինել, եթե 1 դրամ գողացվել է հայ զինվորից` պատասխան են տալու Օրենքի առաջ. Աննա ՂուկասյանԱլիևը մշտապես ատելության քարոզ է գեներացնում հայերի նկատմամբ. Ավետիք ՉալաբյանԱվտովթար՝ Երևանում. Արտաշատի խճուղում «Lada Granta»-ն բախվել է կայանված «Mercedes»-ին. կա վիրավորՄի շարք շրջաններում օդի ջերմաստիճանը կմոտենա պատմական առավելագույնններինԱյսքան կարճ ժամանակահատվածում չորս հանդիպումը չափազանց շատ է․ Լատվիայի հավաքականի գլխավոր մարզիչՎաշինգտոնը ՌԴ ԱԳ փոխնախարարին վիզա չի տրամադրել՝ ՄԱԿ-ի միջոցառումներին մասնակցելու համարՀայաստանն ընդդեմ ամբողջ աշխարհի․ սեպտեմբերի 26-ին Tashir Arena-ում տեղի կունենա խառը մենամարտերի միջազգային մեծ երեկո 15-ամյա աշակերտը ատրճանակ է վերցրել և կրակել 11 մարդու վրաՈւկրաինան Համաշխարհային բանկից ստացել է 841 միլիոն դոլար ARMAT FIGHT SHOW (AFS) × ORION FIGHT CLUB (OFC)․ Հայաստանն ընդդեմ ամբողջ աշխարհի Այսօր Երևանից ինքնաթիռ է մեկնել Բաքու․ Factor.am ՄԱԿ-ը չունի աշխարհի hակամարտությունների կողմերի վրա ազդեցության լծակներ. Գուտերեշ Փաշինյանը պլանավորում է Տիգրանաշենի հանձնումը, մենք նախագծում՝ զարգացումը․ Տիգրան ԱբրահամյանՀանդիպեցի Պյոտր Տոլստոյի հետ՝ շնորհավորելու «Եդինայա Ռոսիա»-ի հաղթանակը․ Մհեր ԱվետիսյանՏղամարդը քաղաքի կենտրոնում գտնվող այգուց առևանգել է դեռահաս աղջկաԿարո՞ղ է ԱՄՆ-ը համաշխարհային մակարդակով արգելափակել իրանական ավիաընկերություններին, և ի՞նչ հետևանքներ կունենա դա «Գանձասար» մանկապատանեկան ճամբարը վերադառնում է․ 2027-ին այն կընդունի առաջին ճամբարականներին Դա միայն ժամանակի հարց է․ Վենսը կարծում է, որ Ուկրաինայի հակամարտությունը ի վերջո կկարգավորվի Իշխանությունը տարբեր շոուներով ժողովրդի ուշադրությունը շեղում է կարևոր խնդիրներից. Արմեն ՄանվելյանUFC 331-ից հետո Ծառուկյանն ու Ռուֆին 60 օրով հեռացվել են մենամարտերից Թրամփը պատրաստ է ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի շրջանակներում հանդիպել Իրանի նախագահի հետ, սակայն առայժմ նման շփումներ նախատեսված չեն. Ռուբիո Մենք ունենք ավելի շատ զինամթերք, քան երբևէ կարող ենք օգտագործել․ Թրամփ Պատվաստանյութի արտադրության մեջ խախտումներ են հայտնաբերվելՈսկերիչների փողոցը փակ է լինելու Իսրայելական բանակը տարեսկզբից ի վեր երեք նոր ռազմակայան է ստեղծել Լիբանանում. ՄԱԿ 3 մարդ մաhացել է, 4–ը` տnւժել Բաշկորտոստանի Ստեռլիտամակ քաղաքի «Սոլնեչնի» առևտրային համալիրում տեղի ունեցած հրդեհի հետևանքով Ճշմարտությունը պատասխան կլինի Արևմուտքի տեղեկատվական ագրեuիային. Լավրով Երկու տարեկան երեխան քնած ժամանակ կուլ է տվել իր խաչը և հայտնվել հիվանդանոցում Վերջին հանդիպումը․ մարզաշապիկ՝ ողջ կյանքի համար. Մեսսին հանդես է եկել հայտարարությամբ ՏԻՄ ընտրությունների արդար և թափանցիկ անցկացումը դրված է հարցականի տակ. Արեգ Սավգուլյան Միջազգային քրեական դատարանը հրաժարվել է մեկնաբանել ԱՄՆ վարչակազմի՝ իր դեմ լայնածավալ պատժամիջոցներ սահմանելու մտադրությունների մասին հաղորդագրությունները