Երևան, 26.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Աբսուրդ է, որ ագրարային երկրում գյուղնախարարությունը փակվեց. ԲՀԿ-ն խոստանում է շտկել իրավիճակը. «Փաստ»

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Տարիներ շարունակ գյուղատնտեսությունը մեր տիպի ագրարային երկրի արտաքին առևտրի ամենից մեծ չափաբաժինն է կազմել։ Հայկական գյուղմթերքն իր որակով ու էկոլոգիական ցուցանիշներով միշտ եղել է մրցունակ, իր արժանի տեղն ու դերն է ունեցել հատկապես ԵԱՏՄ-ի ու ՌԴ-ի շուկաներում։ Բայց պետք է նշել, որ որակյալ ու մրցունակ գյուղատնտեսական ապրանք ստանալը ամենևին հեշտ գործ չի եղել երբեք, ինչպես նախկին իշխանությունների, այնպես էլ ներկաների պայմաններում։ Գյուղացին միշտ միայնակ է պայքարել գյուղացիական տնտեսությունների բերքատվության բարձրացման, ջրի հասանելիության, որակյալ պարարտանյութեր ձեռք բերելու, ստացած ապրանքի իրացման, գյուղացիական վարկեր ստանալու համար, մի կերպ դրանք մարել, ապա պայքարել բնակլիմայական պայմանների դեմ։

Այն եզակի օգնությունը, որ պետությունը տվել է, կապված է եղել հատվածային ու նեղ ոլորտային օժանդակությունների հետ։ Սակայն ամենից աբսուրդայինն այն է, որ 2019 թ.-ից Հայաստանը, որ ագրարային երկիր է, չունի գյուղատնտեսության նախարարություն. նոր «հպարտ» իշխանությունը, որի անդամները, հիմնադրամներ ու հասարակական կազմակերպություններ կառավարելուց զատ, կառավարման որևէ այլ փորձ չունեն ու մեծ հաշվով չգիտեն, թե ինչ է պետությունը, մտածեց, մտածեց ու որոշեց, որ մեզ գյուղնախարարություն պետք չէ։ Անկասկած, այս զավեշտը կարող է շատերի մոտ ծիծաղ առաջացնել, բայց ոչ մեր գյուղացու մոտ։ Սա նշանակում էր, որ գյուղացին իր ողջ խնդիրներով ու մտահոգություններով փաստացի մնաց միայնակ։ Նախընտրական այս ակտիվ գործընթացներում գյուղատնտեսության ոլորտի հարցերը, անկասկած, ամենակարևորներից են։

Պոպուլիստական ու կենացային տեքստերից բացի, կուսակցությունները պետք է ունակ լինեն տեղերում՝ հատկապես գյուղացիների խնդիրներին լուծումներ տալ. առարկայական, կոնկրետ, թիրախային լուծումներ։ Օրինակ՝ «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը գյուղատնտեսական հիմնախնդիրների լուծման իր մոտեցումներում հստակ է. նախ՝ արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններից անմիջապես հետո պետք է վերաբացվի գյուղատնտեսության նախարարությունը: Հաշվի առնելով հանրապետության ողջ տարածքում (մարզեր, համայնքներ) դեռևս խորհրդային տարիներից ձևավորված գյուղատնտեսական ու արտադրական մասնագիտացման, կոոպերացման հիմնական ուղղությունները՝ անհրաժեշտ է մշակել տնտեսական բոլոր ոլորտների զարգացման գերակայություններ՝ հիմքում ունենալով նոր, բարձրակարգ թվային տեխնոլոգիաներ և ծառայություններ, բարձր արտադրողական աշխատատեղերի ստեղծում, ժամանակակից մեքենատրակտորային կայաններ ու սարքավորումներ: Ընդ որում, համապատասխան զարգացման ծրագրեր պետք է մշակվեն Հայաստանի Հանրապետության բոլոր 10 մարզերի համար:

Միաժամանակ նշենք, որ մեր երկրի հարյուրհազարավոր քաղաքացիների համար լրջագույն խնդիր է տարեցտարի փոխանցվող վարկային բեռը, որի հաղթահարումն անհնար է դառնում: Հազարավոր մարդիկ կանգնած են սեփական օթևանը կորցնելու վտանգի առջև: Այս ամենը վերաբերում է հատկապես գյուղատնտեսական վարկերին, որոնց տոկոսները, տույժ ու տուգանքները հաճախ մի քանի անգամ գերազանցում են մայր գումարի չափը: Հանրապետությունում կա շուրջ 2,2 միլիոն վարկառու, որոնց վարկային պարտավորությունների ընդհանուր չափը 4 տրիլիոն դրամ է, որից մոտ 1 տրիլիոնը սպառողական վարկեր են: Ահռելի գումար են կազմում հատկապես գյուղատնտեսական վարկերը: ԲՀԿ-ի ներկայացուցիչները քանիցս նշել են, որ ժամանակն է մեր վարկառու հայրենակիցներին «ազատել» վարկերի այդ անարդար բեռից, որպեսզի նրանք չկորցնեն իրենց ունեցվածքը: Այսպես, ըստ ԲՀԿ-ի, մինչև 3 մլն դրամի չափով վարկերը պետք է զրոյացնել:

Գյուղատնտեսական վարկերի տոկոսադրույքն այսուհետ չպետք է գերազանցի 2-3 %-ը: Նման քայլերը ոչ թե անհրաժեշտ են այսօր մեր գյուղացիական տնտեսությունների վերականգնման ու զարգացման համար, այլ ուղղակի կենսական են։ Զուգահեռ կուսակցական ծրագրային առաջարկներին, ԲՀԿ-ի առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանը, իր պատասխանատու գործելաոճի մեջ, մշտական աջակցություն է ցուցաբերում մեր գյուղացիներին, որի ամենավերջին դրսևորումը Արմավիրի և Արարատի խաղողագործներին ամբողջ տարվա կտրվածքով համակողմանի աջակցություն ցուցաբերելն է:

Ընդամենը օրեր առաջ բետոնե հենասյուների մի քանի խմբաքանակ է հատկացվել այս մարզերի խաղողագործներին։ Այս կերպ մի կողմից՝ գյուղացին իր համար այդքան ծանր վարկային բեռի տակ չի մտնում, մյուս կողմից՝ հիմնում է նոր այգիներ, զարկ տալիս գյուղատնտեսությանը։ ԲՀԿ-ի մոտեցումը այս հարցում հստակ է, որ մեր գյուղացին պետք է իմանա՝ մենակ չէ իր դժվար օրերում, ու, անկախ քաղաքական իրողություններից, մարդիկ, ովքեր կայացած են ու պատասխանատու, միշտ պատրաստ են աջակցել նրան բարդ իրավիճակներում։

ԱՐՍԵՆ ՍԱՀԱԿՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Նախընտրակա՞ն, թե՞ երաշխավորված խաղաղություն. Վահե Հովհաննիսյան ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (26 ՄԱՐՏԻ). Ուժի մեջ է մտել Շենգենյան համաձայնագիրը. «Փաստ»Ղարաբաղից տեղահանվածների աջակցությունը կփոխվի․ ի՞նչ է լինելու Կանազի մշակույթի տան հրդեհը լուրջ կասկածներ է առաջացնում Հեսա ցեղաuպանության ճանաչում կլինի, կվերադառնաք Վան, Կիլիկիա․ Փաշինյանը դեմ է այս ամենին Ո՞վ է հրահանգել բողոքարկել Սանասարյանի արդարացման վճիռը Հորս արև. ի՞նչ է անելու Բրյուսելը բացասական արդյունքի դեպքում. «Փաստ»Եվրոպական Միությունը չունի Զապորոժիեի Ատոմակայանին (ԶԱԷԿ) համարժեք ատոմակայան. Չինաստանը գործարկում է Զապորոժիեի Ատոմակայանին (ԶԱԷԿ) համարժեք արևային էլեկտրակայան Արտառոց դեպք. ինչ է եղել 31 համարի ավտոբուսում«Ես լավ գիտեմ խաղաղության գինը և գիտեմ, թե ինչպես ապահովել կայուն, երկարատև և ուժեղ խաղաղություն». մեր հերոս Արթուր ԱվանեսյանՓորձում է պահպանել որոշակի չեզոք դիրքորոշում գոնե մինչև ընտրությունները. «Փաստ»Սև ծովում անօդաչու թռչող սարքը հարձակվել է թուրքական տանկերի վրա 60 մլն ԱՄՆ դոլար․ Ամերիաբանկը միացել է ՀՀ-ում Firebird-ի արհեստական բանականության տվյալների կենտրոնի կառուցման ֆինանսավորմանը Նա Նոելիան է և այսօր նա կմահանաԲագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյանի հայտարարությունը «Սուրենս ինձ միշտ ասում էր՝ մայր իմ անուշ ու անգին, այնպես եմ կարոտել այդ բառերին». Սուրեն Կիրակոսյանն անմահացել է 2022 թ. սեպտեմբերի 13-ին Իշխանասարում. «Փաստ»Անվտանգության մոլորություն․ երբ սխալ հաշվարկները խորացնում են երկրի խոցելիությունը Ինչի՞ է հանգեցնելու գիտության ոլորտի անտեսված վիճակը. «Փաստ»Ջուրը կա, բայց չկա․ համակարգային ճգնաժամ՝ կառավարման անգործության պայմաններում Երկարատև խաղաղաղությունը սկսվում է այս քայլերից այսօր. Գոհար Ղումաշյան 20-ամյա ուսանողուհուն կյանքից զրկելու համար կալանավորվածը փաստաբանների պալատի փաստաբան Արամ Թումանյանն էՍահմանադրական փոփոխությունների ճակատագրական հանգրվանը. «Փաստ»Խելացի տան արժեքը Հայաստանում «Գործողներին ընտրելու պարագայում Հայաստան չի լինելու». «Փաստ»Դոլարը թանկացել է, ռուբլին՝ էժանացել․ փոխարժեքն՝ այսօր Իրանը վերանայում է ԱՄՆ-ի hրադադարի ծրագիրը, սակայն մտադիր չէ բանակցություններ վարել hակամարտությունը մեղմելու համար. Արաղչի Պարզապես օրակարգ թելադրել ու ասելիքը հասցնել հանրությանը. «Փաստ»Բելառուսը և ԿԺԴՀ-ն բարեկամության պայմանագիր են ստորագրել Պետական առողջապահական գործակալությունը կդադարեցնի գործունեությունը. «Փաստ»Նախընտրական ևս մեկ «տեսլական», որի անհրաժեշտությունը մեկ տարի առաջ «բացակայում» էր. «Փաստ»Պաշտպանության նախկին նախարարի անեկդոտը «Նիկոլի զենքի» մասին. «Փաստ»Ժողովուրդը Եկեղեցու հետ է. ի աջակցություն Սուրբ Էջմիածնի ստորագրահավաքը ռեկորդային կարճ ժամանակում 50000 ստորագրություն հավաքեց. «Փաստ»Վերջին 24 ժամվա ընթացքում Իսրայելի հարվածների հետևանքով Լիբանանում առնվազն 22 մարդ է զոհվել Ռուսաստանից դեպի Հայաստան ՏՏ ծառայությունների արտահանումը մոտեցել է 250 մլն դոլարի Ինչպես է այժմ Իրանն իրականացնում Հորմուզի նեղուցի կառավարումը․ իրանագետ Ռուսներն առաջիկա ամիսներին Ուկրաինայի ջրամատակարարման համակարգերի դեմ գործողություն են նախապատրաստում․ Զելենսկի Իրանը բարեկամ երկրների նավերին թույլատրել է անցնել Հորմուզի նեղուցով. Արաղչի Գավառում ձերբակալել են Նորատուսի երկու բնակչի Հայաստանի ներկայացուցիչները սկսել են պայքարը գեղասահքի աշխարհի առաջնությունում Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի նախկին հարձակվող Թիերի Անրին ճանաչվել է Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի 21-րդ դարի լավագույն ֆուտբոլիստ Երևանում 20-ամյա ուսանողուհուն կյանքից զրկելու համար կալանավորվածը փաստաբանների պալատի փաստաբան Արամ Թումանյանն է Համընդհանուր ապահովագրություն 2026․ ո՞րքան է վճարում բուժառուն Սպիտակ տունը դեռ չի ստացել Իրանի կողմից բանակցությունների վերաբերյալ պաշտոնական մերժում. Բարաք Ռավիդ Վթարի հետևանքով 19-ամյա զինծառայող է մահացել Ծափաթաղում 3-ամյա տղայի կյանքից զրկած հայրը դատարանի որոշմամբ դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման Կրիշտիանու Ռոնալդուի ավագ որդին կարող է համալրել Մադրիդի «Ռեալի» ակադեմիայի շարքերը Մենք ձայն ՉԵՆՔ ՏԱ որևէ այլ կուսակցության․ Սամվել Կարապետյանը՝ հաջորդ վարչապետ. Նարեկ ԿարապետյանԻ՞նչ եղանակ է սպասվում մարտի 26-ից 30-ը Երկու օր հետո կհոսպիտալիզացվենք ու կսկսենք բուժումը. Գոռ Հակոբյանը նոր տեսանյութ է հրապարակել Գազ չի լինելու մարտի 26-ին և 27-ին