Երևան, 03.Հուլիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ի՞նչ կապ ունի մաջոնգ խաղը Կոնֆուցիոսի և Նոյի հետ․ «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Մաջոնգ խաղն այսօրվա համբավին է հասել շնորհիվ իր համակարգչային վարկածի և տարածված է համացանցի հսկայական թվով օգտատերերի շրջանում: Խաղը դուր է եկել ոչ միայն այն գրասենյակային աշխատողներին, որոնք դեմ չեն ժամանակ սպանելուն, այլ նաև դարձել է Հարավարևել յան Ասիայում ամենատարածված խաղերից մեկը: Մաջոնգ խաղի պատմությունը սկսվել է հեռավոր անցյալում: Այն տարատեսակ անուններ է ունեցել մոլորակի տարբեր հատվածներում:

Օրինակ՝ բուն Չինաստանում, որը հենց խաղի հայրենիքն է, այն կոչվել է մաջոնգ, որը թարգմանվում է որպես «ճնճղուկ»: Ռուսաստանում այն ավելի հայտնի է եղել «չինական դոմինո» անվանումով, իսկ եվրոպական երկրներում` «Շանհայի փասիանս»: Այս խաղի ծագման մի քանի վարկած գոյություն ունի: Ըստ մի վարկածի, այն հորինել է մի չինացի ձկնորս, որպեսզի շեղվի նավարկության ընթացքում նյարդայնացնող ծովային հիվանդությունից: Մեկ այլ վարկածի համաձայն, մաջոնգը ստեղծել է մեծ Կոնֆուցիոսը, որով էլ, ենթադրաբար, բացատրվում է այդ խաղի՝ «ճնճղուկ» անունը, քանի որ մեծ մտածողին միշտ էլ դուր են եկել այդ թռչունները:

Նույնիսկ զարմանալի խոսակցություն կա, որ մաջոնգ խաղացել են Նոյի տապանում Մեծ ջրհեղեղի ժամանակ: Բայց գիտնականները հակված են հավատալ, որ իրականում խաղը հայտնվել է 19-րդ դարից ոչ շուտ: Մոտավորապես այդ ժամանակ են գաղութարարները մաջոնգը Չինաստանից տարել Եվրոպա, և այն արագորեն սկսել է տարածվել ամբողջ աշխարհով մեկ՝ դառնալով հանրահայտ: Անգամ մաջոնգի տարբեր մրցույթներ են հայտնվել, ընդ որում, այնպիսի լուրջ մրցանակներով, որ, ըստ մասշտաբի, համեմատելի են պոկերային մրցաշարերի հետ: Ներկայումս այդ խաղի տարատեսակները բազմաթիվ են: Այն մաջոնգը, որը առկա է համակարգչային տարբերակով, մեղմ ասած, իրական խաղը չէ:

Այն ավելի շատ նման է մանկական փասյանսի, որի օգնությամբ զարգանում է հիշողությունը, տրամաբանությունը և մտածողությունը: Բայց իրական մաջոնգը, որը լայն տարածում ունի, 4 անձի համար նախատեսված սեղանի խաղ է և իր մեջ ներառում է պոկերի և դոմինոյի տարրեր: Այնուամենայնիվ, մաջոնգի ցանկացած տարբերակ խաղալիս պետք է օգտագործել դիտարկման, տրամաբանության և հիշողության ամբողջ կարողությունը, ինչը, անկասկած, խաղը դարձնում է ավելի հետաքրքիր և զարգացող: Եվ հենց դա է այդ խաղի մասսայականության և հաջողության գաղտնիքը:

Կամո Խաչիկյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Հայ շախմատիստները Վրաստանում մասնակցում են միջազգային մրցաշարիՌուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Շվեդիային՝ Ստոկհոլմում դեսպանատան վրա հարձակման կապակցությամբ ՀՀ մարզերում կիրականացվեն դպրոցահասակ երեխաների լող, դահուկային սպորտ, հրաձգություն մարզաձևերի ուսուցման ծրագրեր Մենք չենք վախենում Իսրայելի հետ բախnւմից․ Ֆիդան «Արարատ-Արմենիան» պայմանագիր է կնքել Ժոաու Բրավիմի հետ Ֆրանսիայի հարավը պատել են լայնածավալ անտառային հրդեհներըՀուլիսի 7-ին, 8-ին, 9-ին գազ չի լինելու Ավտովթար և մահվան ելքով վրաերթ՝ Արագածոտնի մարզում Հուլիսի 3-ին, 6-ին, 7-ին լույս չի լինելու Հորմուզի նեղուցն ԱՄՆ-ի համար խաղահրապարակ չէ. Իրանի ԶՈւ Հունաստանը հայտարարել է, որ անօդաչու թռչող սարքի նոր միջադեպը Կիևին կզրկի Աթենքի աջակցությունից Մեսսին անընդհատ քայլում է դաշտում, իսկ Ռոնալդուն պաշտպաններին հանգիստ չի թողնում․ Նանի Անձրև, ամպրոպ․ ի՞նչ եղանակ սպասել հուլիսի 3-ից 7-ը Կառավարությունը սահմանել է զբոսաշրջային կենտրոն կառավարող կազմակերպությունների որակավորման նոր չափորոշիչներ Կուկուրելյային ասել եմ, որ առաջին «Էլ Կլասիկոյում» նա դաշտ դուրս կգա հենց մեկնարկից, բայց երկրորդում՝ հաստատ ոչ, որովհետև ես նրան խաղադաշտում «կուտեմ»․ Յամալ Ուռեկիում 3 տարեկան երեխա է խեղդվել ծովում Հալաբյան-Արզումանյան փողոցների խաչմերուկում բшխվել են «BMW X5»-ը և «Nissan Tida»-ն Երևանը կհյուրընկալի ֆուտզալի ՉԼ-ի նախնական փուլը Էդիկ Մալոյանի գործով անցնող Ռոման Ջավադյանը 2 ամսով կալանավորվել է Վերահաստատում եմ իմ պատրաստակամությունը՝ համագործակցելու Ձեզ հետ․ Բրազիլիայի նախագահը շնորհավորել է Նիկոլ Փաշինյանին Ադրբեջանի տարածքով Ռուսաստանից Հայաստան է ուղարկվելու 14 վագոն ցորեն Վայելենք Մխիթարյանի հմտությունները. Ինտերի հերթական հրապարակումը (տեսանյութ) Ջուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Կիևում ռուսական հարձակման հետևանքով զnհերի թիվը հասել է 23-ի․ Տկաչենկո Իրանն ԱՄՆ-ին և Իսրայելին զգուշացրել է զերծ մնալ ցանկացած ագրեuիայից և uադրանքից` այաթոլլա Ալի Խամենեիի հրաժեշտի և հnւղարկավորության օրերին «Վեոլիա Ջուր»-ն ու Ջրային կոմիտեն հերքել են Հայտնի է՝ ով է ընտրվել ՔՊ խմբակցության ղեկավարի թեկնածու Հայաստանի հանքարդյունաբերության և մետալուրգիայի ասոցիացիան ընդլայնում է գործունեությունը և համագործակցությունըՎենեսուելայում երկրաշարժի զոհերի թիվը գերազանցել է 2000-ը Ռուսաստանի ԿԲ-ն նվազեցրել է դոլարի և եվրոյի պաշտոնական փոխարժեքները Իրավապահները հայտնաբերել են պատժի կրումից խուսափողին․ 44-ամյա տղամարդը հետախուզվում էր թմրամիջnցների ապօրինի շրջանառության մեղադրանքով (տեսանյութ) Եռօրյա ֆինանսական գրագիտության դասընթաց` Fast հիմնադրամի AI Camp ճամբարում․ Idram&IDBankԵրկրաշարժ է գրանցվել Հայաստանում Սևանում «Mercedes»-ը վրшերթի է ենթարկել 79-ամյա հետիոտնի․ վերջինը տեղափոխվել է հիվանդանոց 2 մարդ է վիրավորվել Բելառուսից եկող ավտոբուսի վրա Ուկրաինայի հարձակման հետևանքով «Ատլետիկոյում» գիտեն մեր ցանկության մասին, և եթե նրանք ընդունեն առաջարկը, մենք միայն ուրախ կլինենք․ Լապորտան՝ Խուլիան Ալվարեսի տրանսֆերի մասին Այսօրվա հարձակումը ամբողջ պատերազմի ընթացքում ամենազանգվածայիններից մեկն էր․ Ռուսաստանը պատասխան կստանա․ Զելենսկի ՀՀ նախագահի ընդունելության սրահից հեռացվել է Արարատ լեռան պատկերը 5.3 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցել Թուրքիայի ափերի մոտ Լիբանանն ու Սիրիան համաձայնագիր են ստորագրել 10-ամյա տղան կրակել է յոթ ամսական երեխայի գլխինՄահացել է Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած 112-ամյա Մերի Վարդանյանը Եթե պարզվի, որ դա մեր քաղաքացիների ազատությանը uպառնում է, չենք անի․ Փաշինյանը` IMEI կոդերի գրանցման մասին Հաստատում եմ իմ դատապարտման լուրը. փաստաբան Ալեքսանդր Կուչուբաեւ Իրավապահները վերածվել էին իշխանության քարոզիչների․ Ցոլակ Ակոպյան Անվավեր ճանաչվեցին միայն «անհարմար» տեղամասերի արդյունքները․ Ատոմ ՄխիթարյանՔրեակատարողականի աշխատակցի պարտականությունը կալանավորին ծեծելը չի․ Արշակ Կարապետյան Թուրքիան ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ նշանակել է Ռուբեն բեյ Ռուբինյանին․ Շիրազ ՄանուկյանՀուլիսի 6-ից 50,000 դրամ վճարով հնարավոր կլինի վերականգնել վարորդական իրավունքը՝ առանց քննություն հանձնելու. ՆԳ նախարար Արտեմ Սարգսյանի աջակցությամբ ԱՄՆ-ի Մարտարվեստի պատմության թանգարանում բացվել է հայկական մշտական ցուցադրություն (տեսանյութ)