«Սա հետևանք է շատ վատ պլանավորման». փորձագետը՝ դպրոցներում ուսուցիչների պակասի մասին․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Պարբերաբար ստանում ենք տեղեկություններ, որ մարզային մի շարք դպրոցներում չկան որոշ առարկաների ուսուցիչներ։ Որոշ դեպքերում անգամ երեխաներն ավարտում են դպրոցը՝ առանց տվյալ առարկան ուսումնասիրելու: «Փաստ» օրաթերթը դիմել է ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարությանը՝ խնդրելով պատասխանել՝ կա՞ն կոնկրետ հաշվարկներ, թե մարզային դպրոցներում որ առարկաների ուսուցիչների պակաս կա։ Նախորդ համարում ներկայացրել էինք հարցման պատասխանի մի մասը: Մասնավորաբար, նախարարությունից պատասխանել են, որ 2021 թ. հունվար ամսվա դրությամբ հանրապետության 9 մարզի 101 դպրոցում կան առարկաներ, որոնք չեն դասավանդվում ուսուցիչների բացակայության պատճառով։

«Չդասավանդվող առարկաների թիվը 18 է, իսկ նախնական հաշվարկներով առկա է շուրջ 695 ուսուցչի կարիք»,- նշված է մեզ ուղարկված պատասխանում: Միևնույն ժամանակ նախարարությունը հավելել էր, որ այս թվերն անընդհատ փոփոխվում են: Տրամադրել էին նաև տվյալներ, թե այս պահին որ առարկայից քանի ուսուցչի պակաս կա: Ամենաշատը ուսուցիչների պակաս կա Կերպարվեստ (86), Երգ, պար, երաժշտություն (80), Հայ եկեղեցու պատմություն (79), Ինֆորմատիկա (72), Տեխնոլոգիա (65), Շախմատ (61) առարկաների պարագայում: Ուսուցիչների պակաս կա նաև Քիմիա (49), Կենսաբանություն (36), Աշխարհագրություն (36), Ֆիզիկա (35) առարկաների դեպքում, իսկ ամենաքիչը ուսուցիչների պակաս կա Մայրենի (1), Մաթեմատիկա (5) և Ռուսաց լեզու (7) առարկաների պարագայում: Նախարարությունից հետաքրքրվել էինք նաև, թե ինչ քայլեր են ձեռնարկվում հանրակրթական դպրոցներում դասավանդող ուսուցիչների պակասի խնդրին լուծում տալու համար, հատկապես հիմա, երբ ներկայացվել են կրթական նոր չափորոշիչները:

Հարցմանն ի պատասխան նշել են, որ ՀՀ մարզային դպրոցներում ուսուցիչների բացակայությամբ պայմանավորված՝ ԿԳՄՍ նախարարությունը և Կրթական տեխնոլոգիաների ազգային կենտրոնը Հայաստանում ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամի հետ իրականացնում են դպրոցներում էլեկտրոնային ուսուցման կարողությունների զարգացման ծրագիր, որի նպատակն է ապահովել սովորողների կրթության շարունակականության և որակի ապահովման գործընթացը: «Ծրագրի շրջանակում նախատեսվում է իրականացնել հանրակրթական դպրոցների ուսուցիչների մենթորական աջակցության և սովորողների հեռավար ուսուցման գործընթաց, մասնավորապես՝ մրցութային կարգով և մենթորության ձևաչափով նպաստել մարդկային կարողությունների զարգացմանը՝ 1 դպրոց-1 մենթոր սկզբունքով։ Արդյունքում՝ դպրոցներում կձևավորվեն էլեկտրոնային դասավանդման կարողություններ, որից հետո այդ դպրոցները կդասավանդեն բացակայող ուսուցիչների առարկաներն այլ դպրոցներում»,-նշված է նախարարության պատասխանում:

Կրթության փորձագետ Ատոմ Մխիթարյանը, անդրադառնալով հանրակրթական դպրոցներում ուսուցիչների պակասի խնդրին, նշում է՝ սա հետևանք է շատ վատ պլանավորման: «Մեր լիազոր մարմինն ամեն տարի պլանավորում է իրականացնում և տեղեր բաշխում բուհերում, թե որ մասնագիտությամբ ինչքան ուսուցիչներ պատրաստեն: Պարզվում է, որ դա, ըստ էության, արվում է ձևական: Հետագայում որևէ մեկը չի հետևում ուսանողների հետագծին, որոնք ընդունվում են բուհեր, համապատասխան մասնագիտություններով սովորում են կամ չեն սովորում, դրանից հետո ստացվում է, որ դպրոցներում ուսուցիչների թափուր տեղեր ենք ունենում: Սա նշանակում է, որ նոր սերունդը պատշաճ կրթություն չի ստանում, երևույթներն իրենց անունով կոչենք՝ անգրագետ է մնում: Առաջին հերթին պետք է մանրամասն պլանավորել այս գործընթացը: Այս պարագայում կանեի նաև երկրորդ առաջարկը: Խորհրդային Միության տարիներին շատ ճիշտ էր կիրառվում բուհերում նպատակային տեղերի գաղափարը:

Երբ համայնքը, այս պարագայում մարզը տեսնում էր, թե որ դպրոցում ինչ մասնագետի կարիք ունի և համապատասխան ուղղորդմամբ իրենց մարզի ապագա մասնագետներին ուղարկում էին բուհեր, որտեղ նրանք ձեռք էին բերում մասնագիտություն՝ պայմանով, որ պետք է վերադառնան և այսքան տարի դասավանդեն մարզային դպրոցներում: Երրորդ՝ եթե հիմա սկսենք գործընթացը, չսպասելով չորս տարի, կարելի է ներգրավել հարակից մասնագիտություններ ունեցող մարդկանց՝ դպրոցներում ուսուցիչների տեղերը թափուր չթողնելու համար: Դա շատ կարևոր է: Վերջին շրջանում շատ կոպիտ ձևով այն ուսուցիչներին, որոնք իրենց մասնագիտությամբ չէին դասավանդում կամ չունեին, օրինակ՝ մանկավարժի որակավորում, հեռացնում էին դպրոցներից: Դրա հետևանքը եղավ այն, որ այսօր մեծ թվով ուսուցիչների պակաս ունենք: Հիմա կարելի է գոնե այդ հարցը լուծել, եթե թույլ տրվի նրանց առանց մանկավարժի որակավորման, բայց կարճաժամկետ վերապատրաստումներ կազմակերպելու պայմանով, դպրոցների ազատ դասաժամերը զբաղեցնել»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է կրթության փորձագետը:

Ինչ վերաբերում է դպրոցների մենթորական աջակցությանը և սովորողների հեռավար ուսուցման կազմակերպմանը, մեր զրուցակիցն ընդգծում է՝ իր մոտ տպավորություն է, թե անընդհատ ձևականություններ ենք անում և ուզում ենք առաջ գնալ առանց բովանդակության: «Սա ուղղակի անթույլատրելի է: Այս մեկ տարվա ընթացքում հասկացանք, որ, այսպես կոչված, հեռավար, իսկ իրականում օնլայն հանդիպումները՝ տարբեր մեթոդներով, ցաք ու ցրիվ, չկանոնակարգված, քաոսային դասերը որևէ օգուտ չեն տալիս: Չենք ասում, որ այդպիսի մեթոդներ չպետք է կիրառել, հակառակը՝ դրանք հարստացնում են ուսուցման գործընթացը, բարձրացնում որակը, եթե դու բնականոն ուսուցմանը զուգահեռ կիրառում ես այդպիսի մեթոդներ: Բայց սա չի կարող փոխարինել դասընթացներին, հատկապես բնագիտության պարագայում, ուստի արդյունք ակնկալել էլ չենք կարող: Չպետք է ձևականություններ անել, պետք է ուղղակի նորմալ կազմակերպել կրթական ողջ գործընթացը»,-եզրափակում է Ատոմ Մխիթարյանը:

Լուսինե Առաքելյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում