Երևան, 10.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Զորավարժություն Կարսում․ Ռուս-թուրքական նոր սահմանը

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Կարսում թուրք-«ադրբեջանական» զորավարժությունը ձմեռային պայմաններում հարձակողական գործողությունների պլանով լայն արձագանք է ունեցել Հայաստանում, թուրքական ռազմական սպառնալիքի առումով։ Միեւնույն ժամանակ, այն ունի նաեւ քաղաքական խորհրդանշականություն ներկայիս իրողությունների համատեքստում։

2021-ին լրանում է Մոսկվայի ու Կարսի ռուս-թուրքական արյունոտ պայմանագրերի 100-ամյակը, որոնցով գծվել է ռուս-թուրքական սահմանը Հայաստանի Հանրապետության բաժանումով․ Կարսը, Արդահանը, Սուրմալու-Արարատը Մոսկվան նվիրաբերեց Թուրքիային, Նախիջեւանն անցավ Բաքվի պրոտեկտորատի տակ։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո ռուս-թուրքական սահմանը «միջնորդավորվեց» անկախ Հայաստանով, թեեւ այդ սահմանի հսկողությունը մնաց Մոսկվայի իրավասության տակ։

Անկախ Հայաստանի գոյությունը, կամ ինչպես Կրեմլի հետ կապված «հայամետ» փորձագետներն են բնորոշում՝ Մոսկվայի ու Կարսի պայմանագրերի «կոռոզիան», լուրջ խնդիր է դիտարկվում Ռուսաստանում ու Թուրքիայում՝ աշխարհքաղաքական ու քաղաքակրթական առումով, գումարելով ռուսների ու թուրքերի բարդույթները հայերի հանդեպ։ Արցախյան պատերազմի համատեղ պլանավորումն ու համաձայնությունները «կոռոզիան» դադարեցնելու փորձ են, Ղարաբաղի օկուպացիայով եւ ռուս-թուրքական արդեն անմիջական սահմանով՝ Աղդամի համատեղ կենտրոնի ու խաղաղապահների տեղակայման գծով։

Պատերազմի օրերին Ռուսաստանը եւ ՀԱՊԿ-ը հրաժարվեցին Հայաստանի հանդեպ պայմանագրային պարտավորություններից։ Ռուս-թուրքական նոր սահմանից այս կողմ մոսկովյան առաջադրանքով` Նիկոլ Փաշինյանի բնորոշմամբ «անվտանգության նոր համակարգ» է ստեղծվում։ Մոսկվան «հեռանում» է Հայաստանից, անցնելով նեոգաղութատիրական ռեժիմի, ներքին ու արտաքին սպառնալիքների գեներացմամբ։ Հայաստանը չպետք է «բաժին հասնի» Արեւմուտքին, ինչպես Վրաստանը, Ուկրաինան կամ Մոլդովան, այդպես են կարծում մոսկովյան պլանավորողները։ Թուրքիան պատրաստ է Մոսկվայի այդ ցանկություններին, Կարսի զորավարժությունն այդ առումով «ունիվերսալ» միջոցառում է ներկայիս հանգրվանում։

Ինչպե՞ս կզարգանան իրադարձությունները։ Հայաստանում ոչ մի իշխանություն ու քաղաքական ուժ այդպես էլ չհամարձակվեց դնել 1921-ի արյունոտ պայմանագրերի հարցը ներքին ու միջազգային հարթակներում, ինչն անկասկած զսպող դեր կունենար հայկական անվտանգային միջավայրի համար։

Հանտավիրուսային վարակի երկու նոր դեպք է գրանցվել Ինչ վիճակում է Իրանի գերագույն առաջնորդը․ մանրամասներ Պուտինը կարծում է, որ ուկրաինական հակամարտությունը մոտենում է ավարտին Ինտերը հաղթեց «Լացիոյին». Հենրիխ Մխիթարյանը՝ գոլի հեղինակ Խոցելիության նոր ճակատ. ինչպես է Հորմուզի նեղուցը կապված համաշխարհային թվային տնտեսության հետ Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Մեսսին նշել է այն լեգենդներին, որոնց հետ ժամանակին չի փոխանակվել խաղաշապիկներով Երևանը պետք է հնարավորինս շուտ հստակեցնի՝ ցանկանում է անդամակցել ԵՄ-ին, թե ԵԱՏՄ-ին, այդ դեպքում հնարավոր կլինի քաղաքակիրթ ապահարզանի գնալ․ Պուտին Մայիսի 10-ին թեմական եկեղեցիներում մատուցվող Սուրբ Պատարագների ժամանակացույցը Իսրայելն Ադրբեջանում կառուցում է տվյալների խոշոր կենտրոն Զբոսանավի վրա ավելի քան 100 մարդ նորովիրուսով է վարակվել ՆԱՏՕ-ի գծով ԱՄՆ դաշնակիցները Եվրոպայում կանխատեսում են ամերիկյան զորքերի հետագա կրճատում «Համահայկական ճակատ»-ի անդամ, զինված ուժերի պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ Սիմոնյանը հանրային դիմել է Սուրեն ՊապիկյանինՆանուլը նոր տեսահոլովակ է ներկայացրել Գերմանիան վտանգավոր ճանապարհ է ընտրել. Պեսկով Հայ գրոսմայստերների արդյունքները՝ Իտալիայում ընթացող միջազգային մրցաշարում Ուժեղ ֆոտոշարք ՍիսիանիցՋուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Հիմա էլ սահմանն անվտանգ չէ, խաղաղությունը սրտիկ անելով չի հաստատվում. ՄիքայելյանԱրամ Վարդևանյանի «Ուժեղ պարը» սիսիանցիների հետԱյ հատ-հատ բերել ու վերադարձնել ժողովրդին կտենաք ոնց ա լինում․ Արսեն ՎարդանյանԵրևանի ու մարզերի տասնյակ հասցեներում երկուշաբթի լույս չի լինի Կիևի ռեժիմը երբեք պայմանագրաունակ չի եղել․ Լավրով Երևան Կարմիր կամրջի տակ քաղաքացիներ են արգելափակվել Իրանի ազգային հավաքականը 10 պայման է նշել ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնությանը մասնակցելու համար «Մանչեսթեր Յունայթեդը» հյուրընկալվելիս գոլազուրկ ոչ-ոքի խաղաց «Սանդերլենդի» հետ Հռոմի Պապն ընդունել է «Ինտեր»-ի ֆուտբոլիստներին, այդ թվում՝ Մխիթարյանին Ադրբեջանից Հայաստան կարտահանվի 16 վագոն դիզելային վառելիք Մեծ հաղթանակը և հայ ժողովրդի մեծ սխրանքը. Արման Վարդանյան 3 օտարերկրացիներ Արմավիրում փորձել են առանձնապես խոշոր չափերի թմրամիջոց իրացնել Թբիլիսիի դատարանը կալանավորել է հինգ ուժայինի, որոնք մեղադրվում են ցուցարարներին ծեծելու մեջ Շառից, փորձանքից, Նիկոլից հեռու մնացեք, ժողովուրդ ջան. մարդուն պրոբլեմի մասին խոսելու համար հեռացրին աշխատանքից. Էդմոն ՄարուքյանՇուշիի Ղազանչեցոց եկեղեցու անօրինական և կեղծ վերականգնումների՝ հայկական մշակույթից նրան օտարելու մասին են խոսում բազմաթիվ փաստեր Ադրբեջանում դպրոցականների ծեծկռտուքը վերաճել է ծնողների միջև արյունալի հաշվեհարդարի Սիսիանցիները նկարվում են Նարեկ Կարապետյանի հետԵվրոպան իսկապես ցանկանում է ՆԱՏՕ-ն կենդանի պահել. Ֆրիդրիխ Մերց 57-ամյա վարորդը «BYD»-ով վրաերթի է ենթարկել 6-ամյա աղջնակի․ բժիշկները պայքարում են երեխայի կյանքի համար Հորմուզի նեղուցի ճգնաժամի ֆոնին Չինաստանում նավթի ներմուծումը հասել է վերջին տարիների ամենացածր մակարդակին Նարեկ Կարապետյանը թիմակիցների հետ Սիսիանում է․ ուղիղՔարոզարշավ օր 1-ին. գյուղ Տափերական․ Նարեկ ԿարապետյանԻնչո՞ւ չպետք է դեղահաբերը խմել գազավորված ջրով «Պատերազմում պարտվելը չի նշանակում, որ մենք սխալ էինք։ Մենք ունեցել ենք հաղթանակներ, դա նշանակում է, որ չի կարելի հաղթանակած ժողովրդին դեմոտիվացնել». Էդմոն Մարուքյան«Ինտերի» մեկնարկային կազմը Երևանում «Toyota»-ն վրաերթի է ենթարկել հետիոտնին և բախվել խանութին․ վիրավորներից մեկն անչափահաս է «Մեր պապերը հաղթել են Մեծ հայրենականում, հայրերը՝ Արցախում, իսկ մեր սերունդը պետք է պահպանի Հայաստանի սուվերեն պետականությունը»․ Մհեր ԱվետիսյանՎթարվել է «Ղազանչի 2» ջրատարը Իշխանական քարոզչամեքենան ստում է․ երեկ հանրահավաքի վայրից որևիցե անձ բերման չի ենթարկվելԿատարի և Եգիպտոսի արտգործնախարարները քննարկել են տարածաշրջանում լարվածության թուլացման ջանքերը Ժողովուրդ, դու հեռատես ես, պտուղը ծառից հեռու չի ընկնում․ Արշակ ԿարապետյանԲա որ Արցախը մերը չէր, ա'յ տղա, գլուխդ տնկած ուր էիր գնում Արցախ, տրնգի պարում, տղուդ ուղարկում