Երևան, 14.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


2025 թ. Հայաստանում գիտություն չի լինելու. վիճակն աղետալի է. Տիգրան Շահվերդյան

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Երեկ Ազգայի ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի, սփյուռքի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովը կազմակերպել էր «Գիտությունը՝ որպես անվտանգության և զարգացման հենասյուն» թեմայով խորհրդարանական լսումներ, որի ընթացքում «Ռոբոմարթ» ընկերության տեխնոլոգիական տնօրեն Տիգրան Շահվերդյանն իր ելույթում նշեց, որ մինչև 2025 թվականը ՀՀ-ում գիտություն գրեթե չի լինելու, գիտության վիճակն իսկապես աղետալի է, և անկախ նրանից, թե որոնք են ստեղծված իրավիճակի պատճառները, պետք է հստակ ընդգծել, որ գիտությունն այդ վիճակից դուրս բերելու համար նախևառաջ պետք է ավելացնել գիտության ֆինանսավորումը։

168TV «Ռեվյու» հաղորդաշարում այսօր էլ հաստատեց նույն տեսակետը՝ հավելելով.

«2000 թվականին գիտության մասին օրենքում ամրագրված էր, որ բյուջեի առնվազն 3 տոկոսը պետք է հատկացվի գիտական գործունեությանը, սակայն ուղիղ մեկ տարի անց օրենքի այդ կետը փոփոխվել է և սահմանվել, որ յուրաքանչյուր հաջորդ տարի գիտությանը հատկացվող գումարը պետք է համամասնորեն աճի»:

Շահվերդյանը նշեց, որ գիտական հանրույթը պետք է անընդհատ բարձրացնի այս խնդիրն ու հասցնի հասարակության տարբեր շերտերին գիտության ֆինանսավորման ավելացման հրատապությունն ու անհրաժեշտությունը։

«Իրականում անելիք քայլերն ակնհայտ են՝ առաջին քայլով պետք է գիտությանը տրվող հատկացումներն ավելացվեն։ Մարդկանց համար, որոնք ցանկանում են մնալ Հայաստանում, պետք է նրանց համար ստեղծել ցանկալի միջավայր՝ վարձատրությունից սկսած՝ մինչև աշխատանքային պայմաններ։ Պետությունը պետք է ներդրումներ անի, ենթակառուցվածքներ զարգացնի»,- ասաց Շահվերդյանը՝ նշելով, որ գիտության զարգացման համար անհրաժեշտ է, որ բյուջեի 4 տոկոսը հատկացվի, ու չի ընդունում խոակցությունները, թե ռեսուրսները սահմանափակ են, կամ եկեք սպասենք, երբ լավ կլինի, նոր գիտությանը տրվող փողի չափը կավելացնենք։

«Ամբողջ խնդիրը հենց այդպես ասելու մեջ է, որովհետև հենց նման իրավիճակում հայտնվելուց անմիջապես հետո պետությունը պետք է մտածի գիտության զարգացման մասին, որովհետև զարգացման այլ ելք այսօրվա աշխարհում չկա»,- ասաց նա։

Հարցին, թե ինչո՞վ է պայմանավորված, որ պատերազմի ավարտից հետո մի կողմից՝ իշխանությունը խոսում է գիտության դերի բարձրացման մասին, մյուս կողմից՝ ընդունում է բյուջե, որտեղ գիտությանը հատկացված ֆինանսավորումը չի ավելացվում, Տիգրան Շահվերդյանը պատասխանեց.

«Երևի դրա կարևորությունը չեն գիտակցում, հուսամ՝ այս տարի բյուջեում կլինի փոփոխություն, կլինի վերաբաշխում պահուստային ֆոնդից կամ արտաքին միջոցներից, որովհետև եթե մենք ապրում ենք ոչ միայն այսօրվա օրով, այլ մտածում ենք նաև ապագայի մասին, ապա պետք է այսօր համապատասխան ներդրումներ անենք»։

Ինչ վերաբերում է մյուս խնդիրներին՝ ապա Շահվերդյանն առանձնացրեց դրանցից մեկը։

«Բարձր տեխնոլոգիաների արտադրության և գիտության միջև կապը գրեթե չկա ու չի կարող գոյություն ունենալ նման ֆինանսավորման պարագայում։ Այս հանգամանքն ունի նաև օբյեկտիվ պատճառներ. դրանցից մեկն այն է, որ մեզ մոտ գրեթե գոյություն չունեն այդ կապն ապահովող համակարգչային գիտությունները, որը մեզանում գոյություն չունի այն պատճառով, որ տեղեկատվական տեխնոլոգիաները զարգանալով՝ համակարգչային գիտությունները ուղղակի քամեցին, և ասվածի օրինակն է Մերգելյանի անվան ինստիտուտը. այն գրեթե չի գործում»,- ասաց նա՝ նշելով, որ այսօր, չնայած այս խնդիրներին, գիտությունը կարողանում է սպասարկել տնտեսությունը, բայց դա անում է իրեն քամելու շնորհիվ։

Ըստ Շահվերդյանի՝ սրանից բացի, մեծ խնդիր կա նաև գիտություն-պետական պատվեր, ինչպես նաև գիտություն-բիզնես համագործակցության դաշտերում։

Հարցազրույցի մանրամասները՝ տեսանյութում

Հայ ըմբիշները արծաթե մեդալներ են նվաճել մինչև 23 տարեկանների աշխարհի առաջնությունում Երկրաբանությունից մինչև հանքարդյունաբերության կառավարում․ Արման Վարդանյանի մասնագիտական ուղին Սարալանջի պողոտայում բախվել են 4 մեքենա Թուրքիայում Ադրբեջանի դեսպանատան առջև բողոքի ցույց է տեղի ունեցել ՍԴ նախագահի ընտրությունը կկայանա ժամը 16։00-ին Մենք Աստծո ստեղծած ժողովուրդն ենք և ուզում ենք պահպանել մեր ինքնությունը. Արսեն ԳրիգորյանԹուփաք Շաքուրի սպանության մեջ մեղադրվողը դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման Տղամարդը կնոջը ցած է նետել հյուրանոցի 10-րդ հարկիցՍևանա լճի ափին գտնվող ավելի քան կես միլիարդ դրամ արժեքով 41 հողատարածք բռնագանձվել է Լեւոն 14-րդի մոտ թոքի չարորակ ուռուցք է հայտնաբերվել «Աֆեյան նախաձեռնություններ Հայաստանի համար» հիմնադրամը դրամաշնորհ է տրամադրել «Հայաստանի կրթական նախաձեռնություն» կրթական հիմնադրամին՝ «Սերունդ» ծրագիրն ընդլայնելու համարԵրևանում հոկտեմբերի 17-ին և 18-ին երթևեկությունը ժամանակավորապես կսահմանափակվի 18 արդարների գործով հաջորդ դատական նիստը տեղի կունենա հոկտեմբերի 15-ինՋուր չի լինելու մինչև 21:00-ն Հերթական մոլորությունն է, երբ ասում են՝ հենց ՌԴ–ի հետ խնդիրը լուծվի, միանգամից կվերսկսենք մեր արտահանումը. Ծառուկյան Հերթական «թեստ-դրայվի» նպատակը կարող է նաև նախապատրաստել այն միջավայրը, որտեղ Ադրբեջանի պահանջներին հակադրվելը կներկայացվի որպես խաղաղության դեմ ուղղված քայլ. Արմեն ՀովասափյանՓաշինյանն իրավունք չունի Հայաստանի Հանրապետության «շահերը դնել թուրքական միջանցքի ռելսերի տակ». Արտակ ԶաքարյանԲնությունը չի կարող պաշտպանված լինել, եթե մարդը զրկված է իր տարրական իրավունքներից. Աննա ԿոստանյանԵՊՀ-ն թվերով. այս թվերն ի ցույց են դնում վերջին հարյուրամյակում հայ ժողովրդի գործադրած ճիգը. Մենուա ՍողոմոնյանՄիջադեպ՝ Երևանում, 20-ամյա երիտասարդ է տեղափոխվել հիվանդանոց, ոստիկանները ձերբակալել են 7 անձիԹրամփը հայտարարել է, որ չինական Թայվան կղզին համաձայնել է գնել Ալյասկայից մատակարարվող գազը Մոսկվան՝ թիրախում․ ՌԴ-ն ենթարկվել է ուկրաինական անօդաչուների զանգվածային գրոհի, հայտարարվել է հրթիռային տագնապ Իսկ Ադրբեջանը խաղաղություն ուզո՞ւմ է, եթե ուզում է՝ ինչո՞ւ է նորանոր նախապայմաններ առաջադրում. Տիգրան Աբրահամյան Իշխանությունը ազնիվ չէ ժողովրդի ու հատկապես նրա այն հատվածի հետ, որը հստակ ակնկալիքներ ունի Հայաստանի եվրոպական օրակարգից. Մարիաննա ՂահրամանյանԷլեկտրաէներգիայի անջատումներ Երևանի 9 վարչական շրջաններում և բոլոր 10 մարզերում Ադրբեջանի հետ Փաշինյանի կառուցած խաղաղության մասին իրականությունը Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ հիվանդանոցում է. Մարիաննա ՂահրամանյանԻնչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր ՊՆ-ն փորձում է ցույց տալ, թե բանակը հասարակության հայելին է․ ինքնասպանությունների թվերի շուրջ նոր զարգացումներ․ «Ժողովուրդ» Ինչպիսի եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերին Հոկտեմբերի 14/15-ին լույս չի լինելու․ հասցեներԻրանը Մեծ Բրիտանիայից պահանջել է ապացույցներ՝ Ֆեյրֆորդի ռազմաբազայի միջադեպին իր առնչության վերաբերյալԳազ չի լինելու«Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում 32 տարեկան Աշոտ Բադալյանն արդեն 3-րդ շաբաթն է հացադուլ է անում. Լիլիթ ԳալստյանՊաշտոնական. Դանի Կարվախալը նոր ակումբ ունիԾովազա՛րդ, հանդիպում ենք վաղը․ Հրայր ԻսրայելյանՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիո Գուտերեշը կայցելի ԵրևանՓոփոխությունը սկսվում է Ստեփանավանից. Ուժեղ ՀայաստանԵրևանում 1,532 քաղաքացի կազատվի բնակարանի և մեքենայի գույքահարկի պարտավորություններից և տույժերից«Ռուսաստանը չի աշխատել ընդդիմության օգտին». Մարիաննա Ղահրամանյանը՝ ԵԽԽՎ-ի զեկույցի մասինCOP17-ի համար 19,700 հատ բեյջի թելի համար ծախսվել է 24,585,600 դրամ. Լիանա ՄանուկյանԶելենսկին ընտրության առաջ է՝ զիջումների գնալ, թե շարունակել հարվածները ՌԴ ենթակառուցվածքներինԱլեքսանդր Զվերևը կարիերայում առաջին անգամ կդառնա աշխարհի թիվ 1 ռակետըՆԳՆ-ն չի ընդունում, որ Շաքիում զինված հարձակման ենթարկված կնոջ տուն ոստիկաններն ուշ են հասելԳերմանիայից արտաքսված ՀՀ քաղաքացիներ տեղափոխող՝ այս տարվա 6-րդ չվերթն է ժամանել ՀայաստանՌուսաստանը պատրաստ է համարժեք պատասխան տալ իր շահերից բխող նավերի զավթման փորձերին. ՌԴ ԱԳՆԱրցախում ոչնչացվում են հայկական պատմական հիշողության նյութական վկայություններըԻրանը տնտեսական պատերազմն ավելի կարևոր է համարում, քան զինված դիմակայությունըԹաթայի՝ նոյեմբերի 7-ին նախատեսված մենահամերգը հետաձգվել էՕվեչկինին գիշերային ակումբի ցմահ անցաթուղթ են նվիրելՓաշինյանը զբաղված է ադրբեջանցի զինծառայողի փաստաբանությամբ՝ իր քաղաքացիների անվտանգությամբ զբաղվելու փոխարեն. Ուժեղ Հայաստան