ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (9 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ).Ստեղծ­վել է Հա­յաս­տա­նի գի­տու­թյուն­նե­րի ակա­դե­մի­ան,վա­ճառ­վել է ՄՀՀ-ն.«Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

ՏՈՆԵՐ

Փոստի համաշխարհային օր, Ռումինիա ՝ Հոլոքոստի հիշատակի օր, Հարավային Կորեա՝ Հանգըլի օր, Ճապոնիա՝ Թաքայամա աշնան փառատոնի օր, Ուգանդա՝ Անկախության օր, Իրան՝ Իրանի իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի օր:

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1808- ռուս գեներալ-ֆելդմարշալ Իվան Գուդովիչը պաշարել է Երևանի բերդը։

1829 - Խաչատուր Աբովյանը և Դորպատի համալսարանի պրոֆեսոր Ֆրիդրիխ Պարրոտը բարձրացել են Արարատի գագաթը:

1932– ծնվել է ռուսահայ պոետ, տնտեսագետ և հասարակական գործիչ Սեդա Վերմիշևան։

1936-ծնվել է հայազգի խորհրդային կինոռեժիսոր և սցենարիստ Էդմոն Քեոսայանը:

1943- ստեղծվել է Հայաստանի գիտությունների ակադեմիան:

1954 – ծնվել է դերասանուհի, ռեժիսոր, սցենարիստ Թամար Հովհաննիսյանը:

1989- Կենտրոնական հեռուստատեսությամբ կայացել է Անատոլի Կաշպիրովսկու առաջին սեանսը:

1992-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Ուկրաինայի հետ:

2005- Մարզահամերգային համալիրը 5,7 միլիոն դոլարով վաճառվել է ռուսական ԲԱՄՕ շինարարական հոլդինգին, որը պարտավորվել է այն հիմնանորոգել:

2006- հայազգի բռնցքամարտիկ Վախթանգ Դարչինյանը հերթական անգամ IBO և IBF վարկածներով թեթևքաշային կարգում պահպանել է չեմպիոնական գոտին՝ ԱՄՆ-ի Լաս Վեգաս քաղաքում պարտության մատնելով ֆիլիպինցի Լեն Դոներին:

2007- Փոստի համաշխարհային օրվա առիթով «Հայփոստի» հովանավորությամբ «Ցիտադել» բիզնես կենտրոնում բացվել է Հայաստանի ազգային ֆիլատելիստական ցուցահանդեսը` նվիրված Հայաստանի առա ջին նա մ ա կ ա ն ի շի թո ղարկ մ ա ն 15-ամյակին:

2008- երեկոյան Մոսկվայի հարավ-արևմուտքում` Վերնադսկու պողոտայում, անհայտ անձը մահափորձ է կատարել Արմեն Ջիգարխանյանի հիմնադրամի տնօրեն 47ամյա Արսեն Էլբակյանի նկատմամբ:

2011– ստեղծվել է Ուկրաինայի և Աբխազիայի հայերի միությունը։ 2017- Բանկը պայթեցնելու սպառնալիքով կեսօրին Երևանի Սայաթ-Նովա փողոցում գտնվող «Կոնվերս բանկի» մասնաճյուղից մի տղամարդ կատարել է առանձնապես խոշոր չափի հափշտակություն:

ԱՇԽԱՐՀ

1201 -ծնվել է ֆրանսիացի թեոլոգ, Սորբոնի աստվածագիտական քոլեջի (17-րդ դարից՝ Փարիզի համալսարան) ստեղծող Ռոբեր դը Սորբոնը:

1446 – Կորեայի կառավարիչ Սեչժոնը հիերոգլիֆային գիրը փոխարինել է 28 տառանի այբուբենով և հրապարակել այն:

1582 - Իսպանիայում, Իտալիայում, Լեհաստանում և Պորտուգալիայում տարվա այս օրը բաց է թողնվել:

1604 - Երկրի վրա նկատվել է SN 1604 գերնոր աստղի բռնկումը:

1757 -ծնվել է Ֆրանսիայի թագավոր, Բուրբոնների դինաստիայի վերջին ներկայացուցիչ Կարլ 10-րդը:

1760 -Յոթնամյա պատերազմի ժամանակ Բեռլինը գրավվել է ռուսների կողմից:

1780 -ձևավորվել է փոթորիկ, որը հայտնի է որպես 1780 թվականի Մեծ փոթորիկ և եղել է Ատլանտիկայի ամենամահացու փոթորիկը՝ 10 օրվա ընթացքում հանգեցնելով 22 000 մարդու մահվան:

1806 - Պրուսիան պատերազմ է հայտարարել Ֆրանսիային:

1831- սպանվել է անկախ Հունաստանի առաջին կառավարիչ Իոանիս Կապոդիսթրիասը:

1835 –ծնվել է ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Քամիլ Սեն-Սանսը:

1874 -Բեռնում (Շվեյցարիա) հիմնադրվել է Միջազգային փոստային միությունը:

1857 -վախճանվել է ավստրիացի գյուտարար Յոզեֆ Ռասսելը, որը ստեղծել է նավերի նոր տեսակի թիակավոր շարժիչը:

1888- ԱՄՆ-ում բացվել է Վաշինգտոնի հուշարձանը:

1879– ծնվել է գերմանացի նշանավոր ֆիզիկոս Մաքս Լաուենը։

1906– ծնվել է եգիպտացի մահմեդական աստվածաբան, փիլիսոփա և գրող Սայիդ Կութուբը։

1912- սկսվել է Առաջին բալկանյան պատերազմը:

1924 – վախճանվել է ռուս գրող Վալերի Բրյուսովը:

1940– ծնվել է բրիտանացի ռոք-երաժիշտ, երգիչ, պոետ, կոմպոզիտոր, նկարիչ, գրող, «Բիթլզ» խմբի հիմնադիրներից մեկը՝ Ջոն Լենոնը։

1943 -Հայրենական մեծ պատերազմի ընթացքում Կովկասի համար պայքարում Թամանյան թերակղզու լրիվ ազատագրումով ավարտվել է Նովոռոսիյսկ-Թամանյան օպերացիան:

1959 -ծնվել է ռուս պետական և քաղաքական գործիչ Բորիս Նեմցովը:

1962– Ուգանդան անկախացել է Միացյալ Թագավորությունից։

1967– ծնվել է ծագումով մեքսիկացի, ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ Էդդի Գերերոն։

1967-վախճանվել է լատինաամերիկյան հեղափոխական Չե Գեվարան:

1967 –վախճանվել է ֆրանսիացի գրող Անդրե Մորուան:

1974– ստեղծվել է Համաշխարհային փոստային միությունը։

2006 - Հյուսիսային Կորեան իրականացրել է իր առաջին միջուկային փորձարկումը:

2008– մինչև 6150 կմ հեռավորությամբ երկիր մոլորակին է մոտեցել «2004 TS26»՝ երկրին ամենամոտ գտնված աստերոիդը։

2010 –վախճանվել է ֆրանսիացի տնտեսագետ, տնտեսագիտության ոլորտում Նոբել յան մրցանակի դափնեկիր Մորիս Ալլեն:

2019-սկսվել է Թուրքիայի ռազմարշավը դեպի Սիրիայի հյուսիս, գործողությունը կոչվել է «Խաղաղության ակունք»։ Ղամիշլիի, Դրբեսիեի և Ռաս ուլ Այնի հրթիռակոծումների հետևանքով եղել են զոհեր եւ վիրավորներ:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում