Կտրվել են թե՛ իրա­կա­նու­թյու­նից, թե՛ ժո­ղովր­դից, որի ուսե­րին եկել են իշ­խա­նու­թյան

Հայաստանյան քաղաքական դաշտում ակտիվ գործընթացներ են տեղի ունենում։ Եթե մինչ այս քաղաքական զարգացումների գլխավոր շարժիչ ուժն էին բանավեճերը` հիմնականում ցածր մակարդակի, փոխադարձ քննադատություններն ու դրանց ուղեկցող սոցցանցային հայհոյանքներն ու փառաբանումները, ապա ներկայիս փուլում իրավիճակ է փոխվել։ Մենք ավելի մեծ պարբերականությամբ ենք ականատես լինում բողոքի ակցիաների կամ հանրահավաքների։ Ընդհանուր առմամբ դժգոհության մակարդակի աճ է նկատվում։ Հասարակության առանձին խավեր բողոքի ակցիաներ են կազմակերպում կառավարության շենքի կամ խորհրդարանի առաջ։

Բացի կոնկրետ ոլորտներ ներկայացնող մարդկանցից, ովքեր իրենց շահերին առնչվող հարցերում ակնկալում են իշխանությունների միջամտությունը դրանց լուծումներ տալու հարցում, հանրության որոշ հատվածն էլ դժգոհ է իշխանությունների՝ առանձին ոլորտներում կամ ընդհանուր առմամբ վարած քաղաքականությունից։ Օրինակ՝ մեծ թվով քաղաքացիներ արտահայտում են իրենց անհանգստությունը կրթության ասպարեզում իշխանությունների նախանշած ուղեգծից։ Դա է պատճառը, որ ԿԳՄՍ նախարար Արայիկ Հարությունյանի հրաժարականի թեման հանրային-քաղաքական շրջանակների կողմից քննարկվող առաջնային հարցերից մեկն է դարձել։

Այսպիսի իրավիճակին զուգահեռ համընդհանուր անբավարարվածություն կա իշխանությունների կողմից կառավարման մակարդակի արդյունավետությունից, քանի որ տնտեսությունը շարունակում է գահավիժել, աշխատատեղերը կրճատվում են, նվազում են բնակչության եկամուտները, իսկ պետբյուջեն թերակատարվում է։ Ուստի աստիճանաբար հասունանում է իշխանության ներսում անհրաժեշտ փոփոխությունների կամ իշխանափոխություն իրականացնելու պահանջը։ Եվ պատահական չէ, որ վարչապետ Փաշինյանի հրաժարականը պահանջելու մասին հայտարարությունները գնալով ավելի բարձր են հնչում։

Այսպիսի ներքաղաքական իրավիճակը ցույց է տալիս, որ իրերի դրությունը կամ քաղաքական դաշտում հաստատված ստատուս քվոն այլևս այնպես չէ, ինչպիսին թեկուզ մեկ տարի առաջ էր։ Իսկ հանրային տրամադրությունների փոփոխությունները միանշանակ ազդում են նաև ներքաղաքական դաշտի դասավորվածության վրա, և ըստ էության հանրային դժգոհությունների արտահայտողներն են դառնում ընդդիմադիր ուժերը։ Դրա համար էլ արդեն փողոցային կամ հանրահավաքային պայքարը առօրեական և մեր աչքին սովոր երևույթ է դառնում։ Իսկ թեժ աշունը լիովին իր իրավունքների մեջ է։ Եվ չնայած ընդդիմադիր դաշտում քաղաքական ուժերը գործում են մեկուսի, այնուամենայնիվ, համագործակցության որոշ ձևաչափեր նշմարվում են։ Օրինակ՝ ԲՀԿ, ՀՅԴ և «Հայրենիք» կուսակցությունները հայտարարել են համատեղ համապետական հանրահավաք անցկացնելու մասին։

Բնական է, որ ներքաղաքական տեղաշարժերը պետք է իշխանությունների շրջանում որոշակի անհանգստության տեղիք տան, քանի որ մեծանում է իրենց նկատմամբ հանրային-քաղաքական ճնշումը, բայց նրանք ուզում են ցույց տալ, թե իբր դա իրենց չի հուզում։ Ի մասնավորի՝ Փաշինյանն ու իր թիմն այս օրերին զբաղված են մինչև 2050 թվականն ընկած ժամանակահատվածի համար նախատեսված ուտոպիստական մեգանախագծերի մասին շատախոսությամբ։ Մյուս կողմից՝ անհանգստությունները քողարկելու համար ընդդիմադիր ուժերի հանրահավաքային պայքարի մասով իշխանությունները իբր քամահրական վերաբերմունք են ցույց տալիս:

Սակայն ակնհայտ է, որ այսպիսի գործելակերպով իշխանությունները մեծ հաշվով որևէ հարց չեն լուծելու։ Իշխող ուժը փաստացի հաշվի չի առնում անցյալի դասերը և ընդունում է մեծամիտ կեցվածք: Իսկ անցյալի դասերը ցույց են տալիս, թե ինչպես կարող է հանրային դժգոհությունների միջավայրում բոցավառվել մեկ կայծը, որի արդյունքում անկանխատեսելի քաղաքական զարգացումներ կարող են տեղի ունենալ։ Գոնե 2018 թվականի իրադարձությունները պետք է գործող իշխանությունների աչքի առաջ լինեն: Այնինչ տպավորություն է, որ Փաշինյանը և իր թիմակիցները շատ արագ արբեցան իշխանությամբ և կտրվեցին իրականությունից: Ավելին, կտրվեցին նույն ժողովրդից, որի ուսերին եկել են իշխանության և որի անունից ինչ ուզում անում են...