Երևան, 07.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտե՞ք, թե ինչ գրիչներով են գրում տիեզերքում

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Ինչո՞վ կարելի է գրել անկշռության պայմաններում: Ոչ վաղ անցյալում շրջանառվում էր կատակ, որ «Միացյալ Նահանգները միլիոնավոր դոլարներ է ծախսել, որպեսզի ստեղծի գրիչ տիեզերական անկշռելիության պայմաններում գրելու համար, իսկ ռուսները պարզապես սկսել են գրել մատիտներով»: Իհարկե, իրականությունը տարբերվում է գեղարվեստականից, բայց այդ ամենի մեջ որոշակի ճշմարտություն առկա է: 

Մինչև անցյալ դարի 60-ականների կեսերը ԽՍՀՄ տիեզերագնացները անկշռելիության պայմաններում գրելու համար օգտագործել են մատիտներ, բայց ամերիկացիները նույնպես այդ ժամանակ օգտագործել են մատիտ և ֆլոմաստեր: Սակայն գրելու այդ գործիքները լիովին չեն բավարարել օգտագործողներին: 

Ի վերջո, ամերիկացի գիտնական Պոլ Ֆիշերը որոշել է ստեղծել անկշռելիության պայմաններում գրող գրիչ՝ տիեզերական գրիչ: Պոլը ծնվել է ԱՄՆ-ի Կանզաս նահանգում հոգևորականի ընտանիքում, իսկ 1913 թվականին՝ 35 տարեկան հասակում, հիմնել է սեփական գործը, իսկ ավելի կոնկրետ՝ «Ֆիշերի գրիչ» ընկերությունը: 

Առաջին արտադրանքը, որով Ֆիշերը հաջողության է հասել շուկայում, եղել է «Bullet Pen» քրոմապատ գրիչը: Շնորհիվ իր էրգոնոմիկայի, ինչը իսկապես դուր է եկել օգտվողներին, այդ գրիչը դարձել է պահանջված և անգամ ներկայումս էլ լավ վաճառվում է: 

1961 թվականին Յուրի Գագարինի տիեզերք թռչելը առաջացրել է բուռն արձագանք ամբողջ աշխարհում, և համաշխարհային այդ իրադարձությունը մտահղացում է առաջացրել Պոլ Ֆիշերի մոտ: 

Հասկանալով, որ ժամանակի ընթացքում մարդկությունը այնպիսի իրի կարիք կունենա, ինչպիսին է անկշռելիության մեջ գրող գրիչը, նրա ընկերությունն սկսել է հետազոտություններ իրականացնել այդ ոլորտում: Արդյունքում ստեղծվել է գազային մխոց ունեցող միջուկով գրիչ: 

Դրանով կարելի է նույնիսկ գլխիվայր գրել, գրիչը այդ դեպքում էլ է գրում: Երեք տարվա փորձերի արդյունքը եղել է այն, որ թանաքը փոխարինվել է տիքսոտրոպային ժելեով, որը հատկություն ունի չորանալ, եթե երկար ժամանակ գրիչով չեն գրում: Ֆիշերն իր տիեզերական գրիչի վերջնական տարբերակը ստեղծել և արտոնագրել է 1966 թվականին: Այն փորձարկվել է Միացյալ Նահանգների օդագնացության և տիեզերական տարածության հետազոտման ազգային վարչությունում: Տիեզերական գրիչն ընդունվել է և համարվել է պիտանի տիեզերագնացների օգտագործման համար: 

Այնուամենայնիվ, չնայած այդ գրիչի ստեղծման համար իրականացրած հսկայական ծախսերին և աշխատանքին, այն Ֆիշերին սկզբում մեծ եկամուտ չի բերել: NASA- ն պատվիրել է ընդհանուր առմամբ 400 միավոր տիեզերական գրիչ՝ յուրաքանչյուրի համար վճարելով վեց դոլար: Նման գրիչների ևս 100 օրինակ և 1000 միջուկ գնվել է 1969 թվականին ԽՍՀՄ-ի կողմից: 

Բայց այդ ամենից մեծ օգուտներ է քաղել «Ֆիշերի գրիչ» ընկերությունը, որը, գովազդում օգտագործելով այդ փաստը, սկսել է մեծ եկամուտներ ստանալ: Ֆիշերի տիեզերական գրիչները օգտագործվել են «Միր» կայանում, ինչպես նաև «Սոյուզ» տիեզերանավերում: Այդ ամենը Պոլ Ֆիշերին հսկայական ճանաչում և, որպես արդյունք, հարստություն է բերել: Տիեզերական գրիչները արտադրվում են նաև հիմա, և յուրաքանչյուր ոք կարող է այն գնել՝ վճարելով ընդամենը քառասուն դոլար: 

 

«Արարատ 73» ֆիլմի պրեմիերան, կարմիր գորգը, հայտնի հյուրերն ու ԽՍՀՄ ֆուտբոլի պատմական գավաթը ԵԱՀԿ-ն աշխատում է Եվրոպայում պատերազմը կանխելու ուղղությամբ. Սինիրլիօղլու Լիլի Մորտոն երեխայի է սպասում (լուսանկարներ) Իտալիայում տեղի է ունենում ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (տեսանյութեր) «Ալ Նասրը» երկրորդ խաղում անընդմեջ հասավ հաղթանակի առանց Ռոնալդուի (տեսանյութ) «Հըզբոլլահի» հետախուզության ղեկավարը հրաժարական է տվել Արցախի թեմի առաջնորդը նամակով դիմել է ԱՄՆ փոխնախագահին Խոշոր ավտովթար՝ Երևանում. Հանրապետության հրապարակում «Honda»-ն բախվել է կայանված «Lexus»-ին, անցել կանաչ գազոնի վրայով, կոտրել հետիոտնի համար նախատեսված լուսակիրն ու ցուցանակը և գլխիվայր շրջվել. կա վիրավոր25-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը Անմահացած մեր տղաների մայրերի հետ հանդիպումից հետո դառնում ենք ավելի վճռական․ Ավանեսյան Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-6 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրրերին Զելենսկին ցանկանում է արդյոք խաղաղություն Ռուսաստանի հետ․ ԶԼՄ 2025-ին պետական բյուջեի օգտին բռնագանձվել է շուրջ 21 մլրդ դրամ Ռուսաստանում զգուշացրել են Ուկրաինային՝ բանակցություններից հրաժարվելու հետևանքների մասին Նորավան-Լծեն-Տաթև ավտոճանապարհը կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի է՝ անվաշղթաների կիրառմամբ Ազատի զորամասի 15 զինծառայողի մահվան գործով իրեղեն ապացույցներ են տարել դատարան Արթիկում փրկարարները, քրեական ոստիկաններն ու պարեկները փրկել են 24-ամյա աղջկա կյանքը․ օպերատիվ են գործել նաև Արթիկի շտապօգնության բժիշկներըԻնչ անել, եթե ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող անձանցից «WhatsApp»-ով հաղորդագրություն եք ստացել Ուժեղ քամու պատճառով ուղևորատար ինքնաթիռը չի կարողանում վայրէջք կատարել Մալագայի օդանավակայանում (տեսանյութ) Մարտ ամսվա տոնական և ոչ աշխատանքային օրերը Բախվել են «Toyota Rav 4»-ը և «Opel Zafira»-ն․ կան վիրավորներ Ռուբեն Ռուբինյան, մենակ թուրքերենով չի․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆԳՆ ոստիկանությունը հորդորում է զերծ մնալ երեխաների հուզական վիճակը խաթարող տեսանյութ հրապարակելուց Եվս մեկ օր տաքսիով տեղափոխեցի մեր հայրենակիցներին, լսեցի բազմաթիվ կարծիքներ ու առաջարկներ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանը բողոք է ներկայացրել հայ գեղասահորդների «Արցախ» ստեղծագործության անվան վերաբերյալ Պակիստանում մզկիթի պայթյունի զոհերի թիվը հասել է 31-ի Ոստիկանների համագործակցված միջոցառումների արդյունքում գողությունը թարմ հետքերով բացահայտվեց Հայտնաբերել են 15-ամյա տղայի դի՝ աջ քունքային հատվածում կրակոցի հետքով Երևանը հերթական կոլապսի շեմին է․ Վահագն ՎարագյանՀայտնի է անգլերենի լրացուցիչ միասնական քննությանը հայտագրման գործընթացի օրն ու ժամը Հետախուզվողների հայտնաբերում՝ համայնքային և քրեական ոստիկանների ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում Արցախցիների բնակապահովման ծրագրից օգտվել է ընդամենը 4404 ընտանիք Վթարային ջրանջատում Վանաձոր քաղաքում Իրավիճակը ՀՀ ավտոճանապարհներին Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. նրա պաշտոնավարումը կասեցվել է Եղանակը Հայաստանում Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում ցուցադրված Վիլյամ Սարոյանի նկարներից մի քանիսը կմնան Հայաստանում Կառավարության ֆինանսատնտեսական աշխատանքները հսկում է ինքը' կառավարությունը․ Սրանով ամենինչն պարզ չէ՞․ Արշակ ԿարապետյանԴոլարի փոխարժեքը նվազել է. մի փոքր էժանացել է նաև եվրոն Իրանն արագ վերականգնել է հրթիռային ծրագրի՝ 2025թ․ հարվածներից վնասված մի շարք օբյեկտներ Շնորհավորում եմ Ձեր ծննդյան օրը, պարոն գեներալ. ԶՈւ պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ ՍիմոնյանՔադաֆիի որդուն կհուղարկավորեն միայն իր ընտանիքի եւ երկու ցեղերի խորհուրդների ներկայությամբ Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. ինչ է հայտնի Նարեկ Կարապետյանը ուղիղ եթերում պատասխանում է հարցերինՎճարային տերմինալներ հափշտակած անձի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում. ՔԿ Ստամբուլ–Երևան–Ստամբուլ չվերթեր կլինեն․ հանդիպում «Turkish Airlines»-ի ներկայացուցիչների հետ Ցավոք սրտի մեր հասարակական միտքն ու քաղաքական «էլիտան» անտարբեր կամ գրեթե անտարբեր են Ռուսաստանից եկող քաղաքական և աշխարհաքաղաքական մեսիջների նկատմամբ. Մ. ԱվետիսյանՊետությունն իրավունք չունի խառնվելու Եկեղեցու ներքին գործերին․ Ավետիք ՉալաբյանՀայ կինը՝ խոնարհման, պայքարի և արժանապատվության խորհրդանիշ «Արարատ 73» ֆիլմի պրեմիերան, կարմիր գորգը, հայտնի հյուրերն ու ԽՍՀՄ ֆուտբոլի պատմական գավաթը