Երևան, 07.Օգոստոս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Իշխանության շտապողականության խորքային պատճառներն ու հնարավոր հետևանքները

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

Տևական ժամանակ է, ինչ իշխանությունները ջանքեր են գործադրում դատական իշխանության և մասնավորապես Սահմանադրական դատարանի «հարցերը լուծելու» համար։ Խնդիրն այն է, որ մասնավորաբար ՍԴ-ն իր անկախ գործելակերպով կարող է լուրջ խոչընդոտներ հարուցել իշխանությունների համար, երբ նրանց կողմից առաջ քաշված օրենսդրական նախաձեռնությունները և որոշումները կարող են որակվել որպես հակասահմանադրական։

Օրինակ՝ ՍԴ-ի կողմից հակասահմանադրական ճանաչվեցին իշխանությունների ընդունած «Բանկային գաղտնիքի մասին» օրենքը և այլ օրենքներ։ Դրա համար էլ իշխանությունները ուղիներ են փնտրում ՍԴ-ի կազմը շուտափույթ փոխելու նպատակով։ 

Քննարկվող տարբերակներից մեկը սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեի անցկացումն էր։ Եվ այս տարբերակի օգտին իշխանությունները առաջ էին քաշում այն փաստարկը, թե երկրում գերագույն իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին, ժողովուրդն էլ պետք է որոշի այս հարցը։ 

Այնուամենայնիվ, կորոնավիրուսի համավարակի արդյունքում իրավիճակի փոփոխություն տեղի ունեցավ, և ապրիլի 5-ին նախատեսված հանրաքվեն հետաձգվեց։

Իշխանությունները սկսեցին գիտակցել, որ իրենք այլևս չունեն այն աջակցությունը, որ ակնկալում էին հանրությունից։ Ուստի արդեն իսկ մոռացան, որ նման հարցերը պետք է լուծի ժողովուրդը, և հակվեցին ՍԴ դատավորների մի մասի լիազորությունները ԱԺ-ի կողմից ընդունված որոշման միջոցով դադարեցնելու տարբերակին։

Իրենց այս նպատակադրմանը լեգիտիմություն հաղորդելու համար իշխանությունները որոշեցին դիմել Վենետիկի հանձնաժողովին և խորհրդատվական կարծիք ստանալ։ 

Սակայն ուշագրավ է, որ երբ հրապարակվեց Վենետիկի հանձնաժողովի խորհրդատվական կարծիքը, հենց այդ նույն օրն էլ իշխանությունների կողմից շրջանառության մեջ դրվեց սահմանադրական փոփոխությունների նախագիծը։ 

Խորհրդատվական կարծիքում նշված էր, որ խնդրի լուծման համար պետք է նախատեսվի անցումային ժամանակաշրջան, որը թույլ կտա աստիճանաբար փոխել դատարանի կազմը։

Այս հանգամանքով է պայմանավորված, որ վերջին պահին հանձնաժողովի կարծիքում լրացվել է մի պարբերություն, որում հանձնաժողովն անդրադարձել է ԱԺ պատգամավորների կողմից նույն օրը շրջանառված սահմանադրական փոփոխությունների նախագծին՝ ափսոսանք հայտնելով կարծիքի առաջարկություններին անհամապատասխանության մասին, ու թեև հանձնաժողովը նույն պարբերության մեջ չի մանրամասնել, թե կարծիքի կոնկրետ որ առաջարկությանը չի համապատասխանում նախագիծը, այդուհանդերձ պարզ է, որ այն վերաբերում է 12 տարուց ավել պաշտոնավարած դատավորների համար նոր անցումային ժամկետ սահմանելու առաջարկությանը։

Եվ հարց է, թե ինչո՞ւ են այդքան շտապում իշխանությունները, որ առանց մասնագետների կարծիքը լսելու, հանրության և ընդդիմության տեսակետը հաշվի առնելու Ազգային ժողովում երկու ընթերցումներով մեկ օրվա մեջ ընդունում են Սահմանադրության փոփոխությունների մասին նախագիծը և որոշում այդ հարցով չդիմել ՍԴ։

Խնդիրն այն է, որ իշխանական պատգամավորները կարող էին արագ մտափոխվել և կողմ չքվեարկել նախագծին, քանի որ, ինչպես փաստում են մասնագետները, նախագիծը հակասահմանադրական բնույթ ունի և ՍԴ դատավորների լիազորությունների նման կերպ դադարեցումը չի բխում ՄԻԵԴ-ի նախադեպային պրակտիկայից, խախտում է դատավորների անփոփոխելիության սկզբունքը, ինչպես նաև իրավական պետության հիմնարար տարրերը։ 

Ուստի և մասնագետները համարում են, որ այս արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի՝ իշխանության յուրացում և սահմանադրական կարգի տապալում հանցակազմերին: Եվ այս տեսակետներին ծանոթանալուց հետո իշխող ուժի պատգամավորներից շատերը, գիտակցելով, որ իրենց քայլերի համար հետագայում հնարավոր է պատասխանատվության կանչվեն, կարող էին տապալել նախագծի ընդունումը։ 

Եվ պատահական չէ, որ Սահմանադրության փոփոխությունների նախագծի ընդունումից հետո Նիկոլ Փաշինյանը գրառում կատարեց իր ֆեյսբուքյան էջում՝ նշելով, թե հպարտ է իրենց քաղաքական թիմով՝ «Իմ քայլը» խմբակցությամբ:

Սահմանադրության փոփոխությունները հապշտապ անցկացնելու մյուս պատճառն այն է, որ քանի դեռ հանրության մեծամասնության ուշադրությունը սևեռված է տարածվող համավարակի և խորացող ճգնաժամի ուղղությամբ, իշխանությունները փորձեցին շատ արագ օգտվել այս իրավիճակից։ 

Բացի այդ, իշխող ուժի համար նպաստավոր էր այն հանգամանքը, որ արտակարգ դրության պայմաններում զանգվածային բողոքի ակցիաներ և ցույցեր չեն թույլատրվում։ Սակայն իշխանությունները պետք է մտածեն նաև իրենց գործողությունների հետագա հետևանքների մասին։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մասկը մերժել է Կիևի խնդրանքը՝ օգտագործել Starlink-ը Ռուսաստանի դեմ հարվшծները կառավարելու համարԵրևանում և մարզերում էլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ կլինենՍտեփանավանում ռուս կին է փորձել ինքնասպան լինելԵԱՏՄ֊ն չի ուզում, որ իր միջոցներով զարգանա Հայաստանի տնտեսությունը ու հետո գնա ԵՄ. Արշակ ԿարապետյանԱՄՆ վերաքննիչ դատարանը արգելափակել է Թրամփի 400 միլիոն դոլար արժողությամբ Սպիտակ տան պարահանդեսային դահլիճի նախագիծըԿաթողիկոսի նկատմամբ իրականացվող բռնադատավարությունը միահեծան իշխանության հետևանք է. Հանրային ԴաշինքՄեր երկրում իշխանության և ընդդիմության անվերջանալի պայքարում տուժում է միայն ու միայն ՀՀ քաղաքացին. Աննա ԿոստանյանՓրկարարները հայտանաբերել են մոլորված զբոսաշրջիկներինԼՀԿ-ն պահանջում է դադարեցնել Գարեգին Բ-ի և եպիսկոպոսների դեմ քրեական հետապնդումըՍարյան փողոցի բնակարաններից մեկում պայթյունի հետևանքով 55-ամյա տղամարդը այրվածքներով տեղափոխվել է «Այրվածքաբանության ազգային կենտրոն»Սլովակիայի արևելքում արտակարգ դրություն է հայտարարվել շոգի ալիքների պատճառովԵրթևեկության կազմակերպման փոփոխություն տեղի կունենաՀայաստանի հավաքականի նախկին մարզիչը կգլխավորի Ղազախստանի հավաքականըԱԱԾ-ն զեկույց է ներկայացրելԹրամփը ասել է, որ հանրապետականները կարող են պարտվել Կոնգրեսի միջանկյալ ընտրություններում«ՀայաՔվեի» անդամները ևս Վաղարշապատի դատարանի բակում են` հաջակցություն Հայ առաքելական եկեղեցու և նրա ՀովվապետիՕգոստոսի 7-ը ասորի ժողովրդի ցեղասպանության հիշատակի օրն է․ Ուժեղ ՀայաստանՀայաստանը ապրում է իր գոյության ամենախայտառակ ժամանակաշրջանը․ Գառնիկ ԴավթյանԱյսօր ամոթի օր է, այսօր Էջմիածնում դատում են Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին. Մարիաննա Ղահրամանյան«հակասաֆարովյան» օրենսդրական նախաձեռնության վերաբերյալ հիմանվորումներ․ Շիրազ ՄանուկյանՎեհափառ Հայրապետի շուրջ խայտառակ զարգացումների, Գյուղացիներին վերաբերող առաջնային հարցերի մասին՝ գյուղտեխնիկայից մինչև անվճար երթուղի. Անդրանիկ ԳևորգյանԹուրքական ապրանքանիշը դադարեցնում է գործունեությունը ՌուսաստանումԴանակահարություն՝ Մասիսի գազալցակայաններից մեկի մոտ. կասկածյալը ձերբակալվել էԴատական նիստից հետո Մայր Տաճարում Վեհափառ Հայրապետը աղոթք է հնչեցնում ժողովրդի հետՍև ծովում բեռնափոխադրումների արժեքը կտրուկ աճել է․ ինչ ազդեցություն կունենա այն Հայաստանի վրա Վեհափառի հանդեպ տիտանական ապօրինություն կա, անասելի ցավ եմ զգում. ՎարդևանյանԱրժանապատիվ դատավորը ինքնաբացարկ հայտնեց և հրաժարվեց քննել գործն ու դատել կաթողիկոսին. Մարիաննա ՂահրամանյանԲելառուսում պակասում է ԽՍՀՄ ժամանակների կառավարման համակարգը․ Լուկաշենկո Նարեկ Կարապետյանը` Կաթողիկոսին հեռացնել փորձելու մասինՀայ ուշուիստները մեդալներ են նվաճել Բաթումի բաց առաջնությունում «ՀայաՔվեն» կանգնած է Հայ առաքելական եկեղեցու պաշտպանության առաջնագծում. մաս 3 Բրյանսկում ուժգին պայթյուն է տեղի ունեցել․ ՌԴ Վարչապետ լինել, չի նշանակում ինչ ուզել անելՀայաստանի հավաքականի նախկին գլխավոր մարզիչը նոր ազգային ընտրանի է գլխավորել «ՀայաՔվեն» կանգնած է Հայ առաքելական եկեղեցու պաշտպանության առաջնագծում. մաս 2«ՀայաՔվեն» կանգնած է Հայ առաքելական եկեղեցու պաշտպանության առաջնագծումՄանուկը ծնվել է մոր մահից 1.5 ժամ անց, որը ընկել էր 10-րդ հարկիցՍիրո, ազատության ու պարտքի մասին. Մենուա Սողոմոնյան Կաթողիկոսի դեմ հարուցվել է ապօրինի քրեական վարույթ, պատմության մեջ խայտառակ երևույթ է «Ուժեղ Հայաստան»-ը լքեց ԱԺ դահլիճը՝ Վեհափառի դատավարությանը մասնակցելու համարՊայմանները չեն կատարվել․ ՈՒԵՖԱ-ի հայտարարությունը «Նոա»-ն ունի երկրպագուների աջակցության կարիքը Շվեյցարիայում Բացառիկ ներդրումային հնարավորություն. մեկնարկում է ՙՀրազդան Ցեմենտ Քորփորեյշն՚ ՍՊԸ-ին սեփականության իրավունքով պատկանող գործարանի աճուրդը Գայի պողոտայում բախվել են «Kia»-ն և «Hongqi»-ն. «Kia»-ն կողաշրջվել է, վարորդը՝ մահшցել Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ. ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի Տիկի՜ն Ղազարյան, ցույց տվե՜ք այն էջը, որտեղ գրված է Ուժեղ Հայաստանի անունը, չեք կարող, որովհետև նման էջ այդ զեկույցում գոյություն չունի. Ղահրամանյանը՝ Ղազարյանի հայտարարության մասին Եթե հարց գոյություն չունի, ինչո՞ւ մի դեպքում մերժում են, իսկ մյուս դեպքում՝ համաձայնում․ Էդմոն Մարուքյան Այսօր ամոթի օր է, այսօր Էջմիածնում դատում են Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսին «Արտ Լանչ»-ն արդեն Միացյալ Նահանգներում է․ նոր մասնաճյուղ Լոս Անջելեսում Ի գիտություն հասարակության