Երևան, 01.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Չի հաջողվում հայրենիք-սփյուռք փոխադարձ կապը ավելի բարձր մակարդակի հասցնել

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

Շատ է խոսվում, թե Հայաստանը մարդկային, տնտեսական և աշխարհագրական առումով սահմանափակ ռեսուրսներ ունեցող երկիր է, սակայն մենք ունենք մի կարևոր չիրացված ներուժ, և դա վերաբերում է սփյուռքի ռեսուրսներին։

Հայաստանն այն եզակի երկրներից է, որ քիչ թե շատ կազմակերպված համայնքներ ունի աշխարհի բազմաթիվ երկրներում։ Ու հայկական սփյուռքի տեղաբաշխությունն այնպես է, որ մեծ համայնքներ ունենք տնտեսապես և քաղաքականապես այնպիսի կարևոր կշիռ ունեցող երկրներում, ինչպես Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ը, Ֆրանսիան, Իրանը և այլն։

Ուստի ամբողջովին տրամաբանական է, որ նորանկախ Հայաստանի գոյության ողջ ընթացքում խոսվում է սփյուռքի հետ փոխգործակցությունը և կապերը խորացնելու անհրաժեշտության մասին, բայց այլ խնդիր է, թե հայկական համայնքների ներկայացուցիչների հետ երկխոսությունն ինչ արդյունքներ է ունենում։

Հայրենիք-սփյուռք հարաբերությունների համատեքստում մշտապես կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև սփյուռքի ինքնակազմակերպման խնդիրը։ Վերջինիս կարևորությունը պայմանավորվում է ողջ սփյուռքը ներկայացնող կազմակերպչական կառույցի անհրաժեշտությամբ, սփյուռքի տարբեր հաստատությունների, համայնքների և անհատների ջանքերի համակարգման հրամայականով, ինչպես նաև հայրենի պետության հետ սփյուռքի հարաբերությունների դյուրինացման խնդրով։

Սակայն պետք է նկատի ունենալ, որ Հայաստանը սփյուռքում հայապահպանության, ներգաղթի և հայրենիք-սփյուռք կապերի ամրապնդման հարցում իր ուրույն դերակատարությունն ունի։ 

Այդ պատճառով էլ ՀՀ կառավարությունը փորձում է առանձին պետական կառույցների միջոցով համակարգել սփյուռքի հետ աշխատանքը՝ յուրաքանչյուր համայնքի հետ կապի առանձնահատուկ մոտեցում դրսևորելով, քանի որ տարբեր են համայնքների առջև ծառացած խնդիրները։

 

Հարկ է ուշադրություն դարձնել մի կարևոր հանգամանքի վրա, որ սփյուռքում ժամանակի ընթացքում, ցավոք, նվազում է հետաքրքրությունը հայրենիքի հանդեպ։ Եվ այս համատեքստում 2018 թվականին տեղի ունեցած իշխանափոխությունը կարևոր հանգրվան էր, որ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարի, թե իր կառավարությունը նոր լիցք է հաղորդելու հայրենիք-սփյուռք կապերին, բարենպաստ պայմաններ են ստեղծվելու, որպեսզի սփյուռքահայերը ներգաղթեն Հայաստան, բնակարաններ ձեռք բերեն և ներդրումներ կատարեն հայրենիքում։

Եվ իր այդ նպատակներին հասնելու ճանապարհին Փաշինյանը լուծարեց սփյուռքի նախարարությունը, դրա փոխարեն սփյուռքի հետ աշխատանքների համակարգումն իր վրա ստանձնեց ՀՀ վարչապետին կից սփյուռքի գործերով գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը, իսկ գլխավոր հանձնակատար նշանակվեց Գլենդելի նախկին քաղաքապետ Զարեհ Սինանյանը։

Սակայն իշխանափոխությունից երկու տարի ժամանակ է անցել, բայց այդպես էլ Հայաստան-սփյուռք փոխգործակցության բնագավառում շոշափելի տեղաշարժ չի նկատվում։ Սփյուռքահայերի մոտ ցանկություն չկա գումարներ ներդնել Հայաստանում, քանի որ մեր երկրի օրենսդրական և հարկային դաշտը շարունակում է մնալ ոչ գրավիչ։ Իսկ սփյուռքահայերի ներգաղթի փոխարեն մի բան էլ շարունակվում է արտագաղթը դեպի սփյուռքի տարբեր համայնքներ։

Պարզորոշ է, որ իշխանություններին չի հաջողվել հայրենիք-սփյուռք փոխադարձ կապը ավելի բարձր մակարդակի հասցնել։ Եվ տպավորություն է, թե սփյուռքի հետ կապերը սահմանափակվում են դեպի տարբեր երկրների հայկական համայնքներ Զարեհ Սինանյանի կատարած այցերով։

Հատկապես ներկայիս շրջանում սփյուռքի հետ հարաբերությունները առավել քան կարևոր են, քանի որ Հայաստանում կորոնավիրուսային ճգնաժամը գնալով խորանում է, իսկ սփյուռքի օժանդակությունը թե՛ մասնագիտական, թե՛ ֆինանսական առումով պետության համար կարող է զգալի նշանակություն ունենալ։ Ուստի գոնե այս պահին մեր իշխանությունները սփյուռքի հետ գործակցության նոր ուղիներ պետք է փնտրեն։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Գարնան առաջին շաբաթը երջանկություն կբերի կենդանակերպի 4 նշանի Բրազիլիայում հեղեղումների պատճառով դագաղները «ազատ նավարկության» են դուրս եկել (տեսանյութ) ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարձակման հետևանքով սպանվել է այաթոլլա Խամենեիի 14 ամսական թոռնուհին. ԶԼՄ«Սասուոլոն» սեփական հարկի տակ հաղթեց «Ատալանտային» Իրանը երկու հրթիռային հшրված է հասցրել Բահրեյնում գտնվող ամերիկյան ռшզմաբազային, որի հետևանքով զnհվել և վիրшվորվել է մոտ 560 ամերիկացի զինվnր. ԻՀՊԿ«Մանչեսթեր Յունայթեդը» սեփական հարկի տակ հաղթեց «Քրիսթալ Փելասին» ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև բանակցությունների հարցին պետք է պատասխանի Վաշինգտոնը․ համաձայնության հասնելը շատ մոտ էր, երբ Վաշինգտոնը սկսեց ռшզմական գործողությունը․ ԱրաղչիԻրանը ցանկանում է բանակցություններ վարել․ ես համաձայնել եմ դա անել․ Թրամփ Ֆուտբոլիստն իր պիտանելիությունն ու արժեքը պետք է ապացուցի անմիջապես խաղադաշտում․ Դմիտրի Ուլյանովը՝ Նաիր Թիկնիզյանի հայտարարության մասինՈչ ոք չի կարող հավատալ այն հաջողությանը, որը մենք ունեցել ենք․ 48 առաջնորդ մեկ հшրվածով nչնչացվել են․ ԹրամփԻրանի պատասխան հարվածներից տուժել է Մերձավոր Արևելքի 10 երկիր. ՏԱՍՍ Իրանում տարրական դպրոցին հասցված հարվածի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 153-ի Մեր nւժերն ինտենսիվ հшրվածներ են հասցրել Թեհրանի սրտին, և դա միայն կուժեղանա առաջիկա օրերին․ Նեթանյահու«Միլանը» հյուրընկալվելիս հաղթանակ տարավ «Կրեմոնեզեի» նկատմամբ ԱՄԷ-ում զոհվել է 3 մարդ, վիրավորվել՝ 58–ը Իրանական անօդաչուները հարվածել են Աբու Դաբիի ռազմածովային բազային. հրդեհ է բռնկվելԻրանի դեմ գործողության ընթացքում զnհվել է երեք ամերիկացի զինվnր, հինգը վիրավnրվել է․ ԱՄՆ կենտրոնական հրամանատարությունՉինաստանը քննադատել է Իրանի վրա հարձակումը Պակիստանը հայտնել է ավելի քան 400 աֆղանցի զինվորականի զոհվելու մասին Քաղաքացին վիճել է կնոջ հետ, այնուհետև վիճաբանություն է սկսվել նրա և կնոջ հարազատների միջև․ կան ձերբակալվածներՆիկոլ Փաշինյանը ներկա չի եղել Ալեն Սիմոնյանի և Անելյա Գուբրյանի նշանադրությանը. նոր մանրամասներ խնջույքիցՈ՞վ կգլխավորի Իրանը այաթոլլա Խամենեիի մահվանից հետո Իրանի զինվшծ nւժերը հզորությամբ գործում են և կգործեն՝ nչնչացնելու թշնամnւ բազաները և հիասթափեցնելու թշնամիներին․ ՓեզեշքիանԲահրեյնում իրանական հшրվածից վնաuվել է Crown Plaza հյուրանոցը ԶՊՄԿ-ն` Կանադա-Եվրասիական պալատի անդամ. հանքարդյունաբերության ոլորտում նոր էջ է բացվումԹրամփի հարձակումը Իրանի վրա արագացնում է աշխարհի հեռացումը դոլարի գերիշխանությունից. GuardianՄոտ 500,000 մարդ չունի արժանապատիվ աշխատանք. հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանը շուտով կփոխի այս իրավիճակըԱլիևը ցավակցություն է հայտնել Խամենեիի մահվան կապակցությամբ, սակայն չի դատապարտել նրա սպանությունըՍարդար Վահիդին նշանակվել է Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) նոր հրամանատարԴեմնան վերաթողարկում է Gucci-ն. Երբ ժառանգությունը հանդիպում է ժամանակակից շքեղությանըԱրարատի ոստիկանները բացահայտել են սպшնության նախապատրաստություն. 41-ամյա տղամարդը ձերբակալվել էՀորոսկոպ. Ի՞նչ կբերի մարտի 3-ի խավարումը կենդանակերպի բոլոր նշաններին Սպերցյանի գոլն օգնեց «Կրասնոդար»-ին հաղթել «Ռոստով»-ին և վերադառնալ առաջին հորիզոնականՄհեր Ավետիսյանը առաջարկել է Իրանի դեսպանատան առջև ծաղիկներ, մանկական խաղալիքներ տեղադրենքՀաղթանակ թաղամասից դшնակահարված քաղաքացի է տեղափոխվել հիվանդանոց Գյումրիում բшխվել են 2 «Mercedes»-ները, որոնցից մեկը բшխվել է ճանապարհի թույլատրելի հատվածում կայանված «Kia»-ին «Համահայկական ճակատ»-ը իր ցավակցությունն ու զորակցությունն է հայտնում եղբայրական Իրանի ժողովրդին. Արշակ ԿարապետյանԱռավել քան երբևէ Հայաստանը պահանջ ունի նոր վարչապետի՝ Սամվել Կարապետյանի. Նարեկ Կարապետյան 39-ամյա տղամարդը ծայրահեղ ծանր վիճակում տեղափոխվել է «Աստղիկ» ԲԿ ՌԴ քաղաքացիները կարող են լքել Իրանը Հայաստանի տարածքով. դեսպանատուն Այս պահի դրությամբ զnհերի շրջանում ՀՀ քաղաքացիների լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ չկան. ԱԳՆ-ն՝ Մերձավոր Արևելքի երկրներում ստեղծված իրավիճակի մասին ԱՄՆ-իում անցկացված RAF 06 մրցաշարում Արման Ծառուկյանի և ամերիկացի ըմբիշ Ջորջիո Պուլասի գոտեմարտը վերածվել է ծեծկռտուքի Բախվել են մարդատար «Գազել»-ը և «Kia Forte»-ն․ կան վիրավորներ Պուտինն արձագանքել է Գերագույն առաջնորդ Խամենեիի սպանությանը Ժամանակ առ ժամանակ սպասվում են տեղումներ` ձյան և ձնախառն անձրևի տեսքով․ եղանակն այս օրերին Պատերազմ Իրանում․ հետևանքներն ու սպառնալիքները Հայաստանի համար. Էդմոն Մարուքյան Համբերություն և խաղաղություն եմ մաղթում բոլորին, երկնքում և երկրի վրա․ Ավետիք Չալաբյան Խորին ցավակցություն ենք հայտնում բարեկամ Իրանի ժողովրդին․ ՀայաՔվեՊատրաստվում ենք ստանձնել երկրի պատասխանատվությունը՝ նոր և ուժեղ առաջնորդությամբ. «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցություն (տեսանյութ) Իրավիճակը մեր երկրի շուրջ և տարածաշրջանում բավականին բարդ է ու հղի բազմասցենար զարգացումներով. Արտակ Զաքարյան