Երևան, 03.Հուլիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչ­պե՞ս բարձ­րաց­նել դի­մադ­րո­ղա­կա­նու­թյու­նը սննդի մի­ջո­ցով. իմու­նի­տետն ու Covid-19-ը

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Դիմադրողականությունը բարձրացնելը միշտ է կարևոր, բայց այն ուշադրության կենտրոնում պետք է պահել հատկապես մեր օրերում՝ հաշվի առնելով Covid-19-ի տարածումը: Թեմայի շուրջ զրուցել ենք սննդաբան Գայանե Շախատունու հետ, որն ընդգծել է այն առաջնահերթ հանգամանքները, որոնք կարևոր են բարձր դիմադրողականություն ունենալու համար:

Գայանե Շախատունին շեշտեց, որ այս հարցում առաջնային է կայուն նյարդային վիճակը:

«Իմունիտետը կայուն պահելու առաջին գործոնն առողջ նյարդային համակարգն է: Ցանկացած՝ անգամ փոքր սթրեսը, նույնիսկ շատ մեծ ուրախությունը կարող են իմունիտետի անկման հանգեցնել: 

Պետք է փորձենք կառավարել մեր օրվա ընթացքը, փորձենք մեր միտքը շեղել այսօրվա հիմնական թեմայից, և նյարդերը հանգիստ պահել: 

Պետք է անպայման ճիշտ ժամին քնել՝ գոնե 12-ից, որովհետև ճիշտ ժամանակին չքնելն ազդում է նյարդային համակարգի վրա, ինչն էլ իր հերթին անմիջական կապ ունի դիմադրողականության անկման հետ: 

Հաջորդ կարևոր բաղադրիչը ֆիզիկական ակտիվությունն է: Հիմա շատերը չեն աշխատում, դասի չեն գնում, բայց սա թող չդառնա անշարժ կյանքին սովորելու պատճառ»,- «Փաստի» հետ զրույցում ասաց սննդաբանը:

Նա շեշտեց, որ տանը գործ անելը դեռ ֆիզիկական ակտիվություն ու շարժ չի ենթադրում. «Այդ անհրաժեշտ շարժը կարող է ենթադրել թեթև վազքը, հաճելի երաժշտության տակ պարելը կամ էլ պարզապես արագ քայլելը: Եվ այս առումով շատ կարևոր է քրտնարտադրությունը»:

Անդրադառնալով դիմադրողականության պահպանման և բարձրացման համար անհրաժեշտ սննդին՝ Գ. Շախատունին նախ խոսեց ջրի կարևորության մասին:

«Թեպետ ջուր խմելը միշտ եմ պրոպագանդում, բայց հիմա առավել ևս սա շատ կարևոր է. եթե անգամ այդ պահին բացիլը հայտնվել է քթակոկորդային խոռոչում, ակտիվ ջուր խմելը կարող է դրական իմաստով ճակատագրական լինել ու զերծ պահել վիրուսից: Բացի այդ, ջուրը շատ կարևոր է օրգանիզմի ընդհանուր մաքրման և իմունիտետը բարձր պահելու համար: 

Միևնույն ժամանակ, անմիջապես շատ չենք խմում, չենք խմում նաև սառը: Պարզապես ջրով շիշը պահում ենք մեր ձեռքում՝ ուր էլ որ լինենք: Միայն մի նկատառում. ջրի ընդունումը դադարեցնում ենք երեկոյան ժամերին, որովհետև չարժե շատ ծանր ստամոքսով քնել»,շեշտեց մեր զրուցակիցը՝ ընդգծելով հատկապես այս փուլում ճիշտ սնվելու կարևորության մասին:

«Անպայման օրվա մեջ 3-4 անգամ պետք է սնվել: Սա վերաբերում է նաև այն մարդկանց, որոնք քաշի խնդիր ունեն: Իհարկե, խոսքը ճիշտ սննդակարգով սնվելու մասին է: Պետք է շատ կանաչեղեն, բանջարեղեն օգտագործել: Այս առումով շատ օգտակար է կանաչ պղպեղը, որը բնական C վիտամին է պարունակում և կարող է իմունիտետի առաջացման հիմք լինել: Օգտագործել նաև բրոկոլի, իմբիր, լիմոն: 

Պարզապես պետք է ուշադիր լինել հատկապես իմբիր և լիմոն օգտագործելու դեպքում, որովհետև դրանք հակացուցումներ ունեն: Եթե մարդիկ էրոզիաներ և գաստրիտներ ունեն, պետք է խորհրդակցեն բժշկի հետ»,-հավելեց սննդաբանը:

Խոսելով ոչ ցանկալի սննդի մասին՝ նա նշեց. 

«Ծայրահեղ զերծ ենք մնում բոլոր տեսակի արհեստական, պահածոյացված, կոնսերվացված սննդի տեսակներից: Դրանք լցնում են ստամոքսը, բայց արյան մեջ ոչինչ չեն հաղորդում, այլ, գուցե, հակառակը, վնասում են իմունիտետը: Մեզ հետ ենք պահում նաև շաքարից: Շաքարը վնասակար է նյարդային համակարգի համար: Զերծ ենք մնում նաև սինթետիկ քաղցրավենիքներից: 

Իհարկե, կարող ենք ուտել լավ որակի շոկոլադ, որոշ չափով էլ մեղր օգտագործել, առավոտյան ժամերին էլ քաղցր մրգեր ուտել: 

Շատ կարևոր է նաև ձվի ու կաթնամթերքի օգտագործումը, ուղղակի պետք է ուշադիր լինել, որ կաթնամթերքը կոնսերվանտներով պատրաստված չլինի. կաթնամթերքն առավելագույնը երրորդ օրը կարող է փչանալ: 

Իսկ մսի դեպքում ցանկալի է, որ այն, եթե, իհարկե, հնարավոր է, տնական լինի: Կամ էլ, եթե կա տարբերակ, գոնե իմանաք, որ արհեստական ճանապարհով չի բուծվել: 

Խորհուրդ եմ տալիս նաև զերծ մնալ հավի ուռեցրած մսերից, և այս պարագայում գոնե տավարի միս օգտագործել: Իսկ եթե ուզում եք շատ առողջ լինել, նաև իմունիտետը խթանելու համար շեշտը դրեք լոբազգիների վրա»:

Ամփոփելով՝ Գ. Շախատունին խորհուրդ տվեց անձնական բժշկի՝ թերապևտի կամ էնդոկրինոլոգի հետ քննարկել այս սեզոնին վիտամինային շարք ընդունելու մասին, որովհետև, նրա խոսքով, շատ անգամ հավել յալ վիտամինների կարիք է լինում. 

«Տարին գոնե մեկ անգամ կարելի է ստուգել վիտամինային միկրոէլեմենտային շարքերը և, օրինակ, պրոֆիլակտիկ կարելի է C վիտամին օգտագործել»:

 ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

 

Հայ շախմատիստները Վրաստանում մասնակցում են միջազգային մրցաշարիՌուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Շվեդիային՝ Ստոկհոլմում դեսպանատան վրա հարձակման կապակցությամբ ՀՀ մարզերում կիրականացվեն դպրոցահասակ երեխաների լող, դահուկային սպորտ, հրաձգություն մարզաձևերի ուսուցման ծրագրեր Մենք չենք վախենում Իսրայելի հետ բախnւմից․ Ֆիդան «Արարատ-Արմենիան» պայմանագիր է կնքել Ժոաու Բրավիմի հետ Ֆրանսիայի հարավը պատել են լայնածավալ անտառային հրդեհներըՀուլիսի 7-ին, 8-ին, 9-ին գազ չի լինելու Ավտովթար և մահվան ելքով վրաերթ՝ Արագածոտնի մարզում Հուլիսի 3-ին, 6-ին, 7-ին լույս չի լինելու Հորմուզի նեղուցն ԱՄՆ-ի համար խաղահրապարակ չէ. Իրանի ԶՈւ Հունաստանը հայտարարել է, որ անօդաչու թռչող սարքի նոր միջադեպը Կիևին կզրկի Աթենքի աջակցությունից Մեսսին անընդհատ քայլում է դաշտում, իսկ Ռոնալդուն պաշտպաններին հանգիստ չի թողնում․ Նանի Անձրև, ամպրոպ․ ի՞նչ եղանակ սպասել հուլիսի 3-ից 7-ը Կառավարությունը սահմանել է զբոսաշրջային կենտրոն կառավարող կազմակերպությունների որակավորման նոր չափորոշիչներ Կուկուրելյային ասել եմ, որ առաջին «Էլ Կլասիկոյում» նա դաշտ դուրս կգա հենց մեկնարկից, բայց երկրորդում՝ հաստատ ոչ, որովհետև ես նրան խաղադաշտում «կուտեմ»․ Յամալ Ուռեկիում 3 տարեկան երեխա է խեղդվել ծովում Հալաբյան-Արզումանյան փողոցների խաչմերուկում բшխվել են «BMW X5»-ը և «Nissan Tida»-ն Երևանը կհյուրընկալի ֆուտզալի ՉԼ-ի նախնական փուլը Էդիկ Մալոյանի գործով անցնող Ռոման Ջավադյանը 2 ամսով կալանավորվել է Վերահաստատում եմ իմ պատրաստակամությունը՝ համագործակցելու Ձեզ հետ․ Բրազիլիայի նախագահը շնորհավորել է Նիկոլ Փաշինյանին Ադրբեջանի տարածքով Ռուսաստանից Հայաստան է ուղարկվելու 14 վագոն ցորեն Վայելենք Մխիթարյանի հմտությունները. Ինտերի հերթական հրապարակումը (տեսանյութ) Ջուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Կիևում ռուսական հարձակման հետևանքով զnհերի թիվը հասել է 23-ի․ Տկաչենկո Իրանն ԱՄՆ-ին և Իսրայելին զգուշացրել է զերծ մնալ ցանկացած ագրեuիայից և uադրանքից` այաթոլլա Ալի Խամենեիի հրաժեշտի և հnւղարկավորության օրերին «Վեոլիա Ջուր»-ն ու Ջրային կոմիտեն հերքել են Հայտնի է՝ ով է ընտրվել ՔՊ խմբակցության ղեկավարի թեկնածու Հայաստանի հանքարդյունաբերության և մետալուրգիայի ասոցիացիան ընդլայնում է գործունեությունը և համագործակցությունըՎենեսուելայում երկրաշարժի զոհերի թիվը գերազանցել է 2000-ը Ռուսաստանի ԿԲ-ն նվազեցրել է դոլարի և եվրոյի պաշտոնական փոխարժեքները Իրավապահները հայտնաբերել են պատժի կրումից խուսափողին․ 44-ամյա տղամարդը հետախուզվում էր թմրամիջnցների ապօրինի շրջանառության մեղադրանքով (տեսանյութ) Եռօրյա ֆինանսական գրագիտության դասընթաց` Fast հիմնադրամի AI Camp ճամբարում․ Idram&IDBankԵրկրաշարժ է գրանցվել Հայաստանում Սևանում «Mercedes»-ը վրшերթի է ենթարկել 79-ամյա հետիոտնի․ վերջինը տեղափոխվել է հիվանդանոց 2 մարդ է վիրավորվել Բելառուսից եկող ավտոբուսի վրա Ուկրաինայի հարձակման հետևանքով «Ատլետիկոյում» գիտեն մեր ցանկության մասին, և եթե նրանք ընդունեն առաջարկը, մենք միայն ուրախ կլինենք․ Լապորտան՝ Խուլիան Ալվարեսի տրանսֆերի մասին Այսօրվա հարձակումը ամբողջ պատերազմի ընթացքում ամենազանգվածայիններից մեկն էր․ Ռուսաստանը պատասխան կստանա․ Զելենսկի ՀՀ նախագահի ընդունելության սրահից հեռացվել է Արարատ լեռան պատկերը 5.3 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ունեցել Թուրքիայի ափերի մոտ Լիբանանն ու Սիրիան համաձայնագիր են ստորագրել 10-ամյա տղան կրակել է յոթ ամսական երեխայի գլխինՄահացել է Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած 112-ամյա Մերի Վարդանյանը Եթե պարզվի, որ դա մեր քաղաքացիների ազատությանը uպառնում է, չենք անի․ Փաշինյանը` IMEI կոդերի գրանցման մասին Հաստատում եմ իմ դատապարտման լուրը. փաստաբան Ալեքսանդր Կուչուբաեւ Իրավապահները վերածվել էին իշխանության քարոզիչների․ Ցոլակ Ակոպյան Անվավեր ճանաչվեցին միայն «անհարմար» տեղամասերի արդյունքները․ Ատոմ ՄխիթարյանՔրեակատարողականի աշխատակցի պարտականությունը կալանավորին ծեծելը չի․ Արշակ Կարապետյան Թուրքիան ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ նշանակել է Ռուբեն բեյ Ռուբինյանին․ Շիրազ ՄանուկյանՀուլիսի 6-ից 50,000 դրամ վճարով հնարավոր կլինի վերականգնել վարորդական իրավունքը՝ առանց քննություն հանձնելու. ՆԳ նախարար Արտեմ Սարգսյանի աջակցությամբ ԱՄՆ-ի Մարտարվեստի պատմության թանգարանում բացվել է հայկական մշտական ցուցադրություն (տեսանյութ)