Երևան, 06.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ինչ­պե՞ս բարձ­րաց­նել դի­մադ­րո­ղա­կա­նու­թյու­նը սննդի մի­ջո­ցով. իմու­նի­տետն ու Covid-19-ը

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

Դիմադրողականությունը բարձրացնելը միշտ է կարևոր, բայց այն ուշադրության կենտրոնում պետք է պահել հատկապես մեր օրերում՝ հաշվի առնելով Covid-19-ի տարածումը: Թեմայի շուրջ զրուցել ենք սննդաբան Գայանե Շախատունու հետ, որն ընդգծել է այն առաջնահերթ հանգամանքները, որոնք կարևոր են բարձր դիմադրողականություն ունենալու համար:

Գայանե Շախատունին շեշտեց, որ այս հարցում առաջնային է կայուն նյարդային վիճակը:

«Իմունիտետը կայուն պահելու առաջին գործոնն առողջ նյարդային համակարգն է: Ցանկացած՝ անգամ փոքր սթրեսը, նույնիսկ շատ մեծ ուրախությունը կարող են իմունիտետի անկման հանգեցնել: 

Պետք է փորձենք կառավարել մեր օրվա ընթացքը, փորձենք մեր միտքը շեղել այսօրվա հիմնական թեմայից, և նյարդերը հանգիստ պահել: 

Պետք է անպայման ճիշտ ժամին քնել՝ գոնե 12-ից, որովհետև ճիշտ ժամանակին չքնելն ազդում է նյարդային համակարգի վրա, ինչն էլ իր հերթին անմիջական կապ ունի դիմադրողականության անկման հետ: 

Հաջորդ կարևոր բաղադրիչը ֆիզիկական ակտիվությունն է: Հիմա շատերը չեն աշխատում, դասի չեն գնում, բայց սա թող չդառնա անշարժ կյանքին սովորելու պատճառ»,- «Փաստի» հետ զրույցում ասաց սննդաբանը:

Նա շեշտեց, որ տանը գործ անելը դեռ ֆիզիկական ակտիվություն ու շարժ չի ենթադրում. «Այդ անհրաժեշտ շարժը կարող է ենթադրել թեթև վազքը, հաճելի երաժշտության տակ պարելը կամ էլ պարզապես արագ քայլելը: Եվ այս առումով շատ կարևոր է քրտնարտադրությունը»:

Անդրադառնալով դիմադրողականության պահպանման և բարձրացման համար անհրաժեշտ սննդին՝ Գ. Շախատունին նախ խոսեց ջրի կարևորության մասին:

«Թեպետ ջուր խմելը միշտ եմ պրոպագանդում, բայց հիմա առավել ևս սա շատ կարևոր է. եթե անգամ այդ պահին բացիլը հայտնվել է քթակոկորդային խոռոչում, ակտիվ ջուր խմելը կարող է դրական իմաստով ճակատագրական լինել ու զերծ պահել վիրուսից: Բացի այդ, ջուրը շատ կարևոր է օրգանիզմի ընդհանուր մաքրման և իմունիտետը բարձր պահելու համար: 

Միևնույն ժամանակ, անմիջապես շատ չենք խմում, չենք խմում նաև սառը: Պարզապես ջրով շիշը պահում ենք մեր ձեռքում՝ ուր էլ որ լինենք: Միայն մի նկատառում. ջրի ընդունումը դադարեցնում ենք երեկոյան ժամերին, որովհետև չարժե շատ ծանր ստամոքսով քնել»,շեշտեց մեր զրուցակիցը՝ ընդգծելով հատկապես այս փուլում ճիշտ սնվելու կարևորության մասին:

«Անպայման օրվա մեջ 3-4 անգամ պետք է սնվել: Սա վերաբերում է նաև այն մարդկանց, որոնք քաշի խնդիր ունեն: Իհարկե, խոսքը ճիշտ սննդակարգով սնվելու մասին է: Պետք է շատ կանաչեղեն, բանջարեղեն օգտագործել: Այս առումով շատ օգտակար է կանաչ պղպեղը, որը բնական C վիտամին է պարունակում և կարող է իմունիտետի առաջացման հիմք լինել: Օգտագործել նաև բրոկոլի, իմբիր, լիմոն: 

Պարզապես պետք է ուշադիր լինել հատկապես իմբիր և լիմոն օգտագործելու դեպքում, որովհետև դրանք հակացուցումներ ունեն: Եթե մարդիկ էրոզիաներ և գաստրիտներ ունեն, պետք է խորհրդակցեն բժշկի հետ»,-հավելեց սննդաբանը:

Խոսելով ոչ ցանկալի սննդի մասին՝ նա նշեց. 

«Ծայրահեղ զերծ ենք մնում բոլոր տեսակի արհեստական, պահածոյացված, կոնսերվացված սննդի տեսակներից: Դրանք լցնում են ստամոքսը, բայց արյան մեջ ոչինչ չեն հաղորդում, այլ, գուցե, հակառակը, վնասում են իմունիտետը: Մեզ հետ ենք պահում նաև շաքարից: Շաքարը վնասակար է նյարդային համակարգի համար: Զերծ ենք մնում նաև սինթետիկ քաղցրավենիքներից: 

Իհարկե, կարող ենք ուտել լավ որակի շոկոլադ, որոշ չափով էլ մեղր օգտագործել, առավոտյան ժամերին էլ քաղցր մրգեր ուտել: 

Շատ կարևոր է նաև ձվի ու կաթնամթերքի օգտագործումը, ուղղակի պետք է ուշադիր լինել, որ կաթնամթերքը կոնսերվանտներով պատրաստված չլինի. կաթնամթերքն առավելագույնը երրորդ օրը կարող է փչանալ: 

Իսկ մսի դեպքում ցանկալի է, որ այն, եթե, իհարկե, հնարավոր է, տնական լինի: Կամ էլ, եթե կա տարբերակ, գոնե իմանաք, որ արհեստական ճանապարհով չի բուծվել: 

Խորհուրդ եմ տալիս նաև զերծ մնալ հավի ուռեցրած մսերից, և այս պարագայում գոնե տավարի միս օգտագործել: Իսկ եթե ուզում եք շատ առողջ լինել, նաև իմունիտետը խթանելու համար շեշտը դրեք լոբազգիների վրա»:

Ամփոփելով՝ Գ. Շախատունին խորհուրդ տվեց անձնական բժշկի՝ թերապևտի կամ էնդոկրինոլոգի հետ քննարկել այս սեզոնին վիտամինային շարք ընդունելու մասին, որովհետև, նրա խոսքով, շատ անգամ հավել յալ վիտամինների կարիք է լինում. 

«Տարին գոնե մեկ անգամ կարելի է ստուգել վիտամինային միկրոէլեմենտային շարքերը և, օրինակ, պրոֆիլակտիկ կարելի է C վիտամին օգտագործել»:

 ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

 

«Գազպրոմ Արմենիա»-ն հայտարարություն է տարածել Կյանքից հեռացել է Վարդան Խաչատրյանը Իտալիայում այսօր մեկնարկում են Ձմեռային 25-րդ օլիմպիական խաղերը Փաշինյանը փորձում է Իրանին համոզել, թե իր դեմ չեն աշխատում Քաղաքացին, ով բանակից խուսափելով, լքել է երկիրը՝ քրեական պատասխանատվության չի ենթարկվի․ նախագիծ Փաշինյանին՝ մրցանակ, գերիներին՝ ցմահ ազատազրկում Ավստրալիան շարունակում է զարմացնել աշխարհին իր էներգետիկ թռիչքով Ուղեղ ուտող ամեոբա. ի հայտ է եկել նոր սպառնալիքԲանակը չի պարտվել, կունենանք նոր հաղթանակներ․ Գրիգոր Գրիգորյան «Պարգև «եղբայրության ամրապնդման համար», թե՞ «ցեղասպանության համար քարտ-բլանշ»․ հասարակությունը պահանջում է չեղարկել Ալիևին և Փաշինյանին Zayed Award մրցանակի շնորհումը» Չվախենալ բարոյական ընտրության առաջ դնելուց. Վահե Հովհաննիսյան «Զեյթունի» գերեզմшնատանը կինը հայտնաբերել է, որ իրենց ընտանիքին պատկանող գերեզմшնոցում այլ անձի են հուղարկավnրել Ավտովթար` Հանրապետության հրապարակում. կա տուժած «Նախագահ Քոչարյանը Միքայել սրբազանի կողմից գրված որևէ նամակ երբևէ չի ստացել»․ Բագրատ Միկոյան Մեր մանկության խաղերը՝ նոր համերով ԶՊՄԿ-ում աշխատանքային գործունեություն ծավալած բազմաթիվ գերդաստաններից մեկի ներկայացուցիչն է Վահրամ ԳաբրիելյանըԱդրբեջանն իր ներկայիս վարչակազմով Հայաստանի հետ խաղաղության չի գնալու. Մենուա ՍողոմոնյանԹոշակները հիսուն տոկոսով բարձրացնելու մեր հանրագրի հիմքում հետազոտական, մասնագիտական, ֆինանսատնտեսագիտական վերլուծությունն է. Հ. ԿամենդատյանՄեծ ցավով տեղեկացանք, որ Բաքվում պահվող հայ պատանդները բռնապետ Ալիևի հրամանով դատապարվել են ցմահ և երկար տարիների ազատազրկման. Ա. ՉալաբյանՈրտե՞ղ է գտնվում այս հրաշագեղ վայրը․ բացահայտելով Հայաստանը (մաս 1)«Մեր ձևով»․ տնտեսական իրատեսական ծրագիր՝ փոքր բիզնեսից մինչև համազգային զարգացում «Ձեռքերդ հեռու Սուրբ Էջմիածնից»․ Մոսկվայում բողոքի ակցիա՝ ի պաշտպանություն Հայ Առաքելական Եկեղեցու Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Ջուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Խաղաղության աղոթք Փոփոխություն ու լրացումներ ՀՀ քրեական օրենսգրքում ««Բլոկադա»-ն պատմություն է սիրո, հայրենիքի և միասնականության մասին». Արմեն Պետրոսյան Թրամփը կրկին սպառնացել է ուժ կիրառել Պարեկները հայտնաբերել են Երևանում և Մարտունիում «դրիֆթ» կատարած վարորդներին Մասիսի համայնքային ոստիկանները 43-ամյա տղամարդու մոտ թմրամիջոց են հայտնաբերել Բաքուն այսօր դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայերի ինքնորոշման իրավունքը. Զատուլին Մեսսին որոշել է անպայման վերադառնալ «Բարսելոնա»․ Marca Խոշոր ավտովթար Երևանում Իրանը Պարսից ծոցում կալանել է երկու օտարերկրյա լցանավ Վերջին իրադարձություններից հետո ռուսական ընկերությունները դուրս են մղվում Վենեսուելայից. Լավրով 100 տարին լրացած բոլոր թոշակառուները կստանան 1 մլն դրամ՝ անկախ բնակության վայրից Խորը վրդովմունքով ու ցավով տեղեկացանք, որ Բաքվի ռազմական դատարանն այսօր ցմահ ազատազրկման է դատապարտել Արցախի նախկին նախագահ Արայիկ Հարությունյանին․ «Հայաստանը ես եմ» նախաձեռնությունԱնի Երանյանի 35–ամյակն ու սիրելիի՝ Մհեր Բաղդասարյանի հետ պարը (տեսանյութեր) Ատոմակայանը փակում են. Ինչ վտանգների առջև է կանգնած Հայաստանի էներգետիկ անվտանգությունը կամ ապագան․ Էդմոն ՄարուքյանԴավիթ Խաչատրյանը՝ Եվրոպայի Մ-16 առաջնության հաղթող Արման Աբովյանի հետ զրուցել ենք տնտեսական, անվտանգային և սոցիալական խնդիրներից. Նաիրի ՍարգսյանՀայաստանում ԱՄՆ դեսպանատունը հայտաարարություն է տարածել ՏԿԵ նախարարը և ԵՄ դեսպանը քննարկել են էներգետիկ և տրանսպորտի ոլորտներին վերաբերող հարցեր Ինչո՞ւ են Վերին Խոտանան գյուղի բնակչի 6 երեխաները տեղափոխվել Սյունիքի մարզի երեխայի և ընտանիքի աջակցության կենտրոն Վերին Լարսը բաց է Արամ Ա Վեհափառը ԵՄ-ի կրոնական պատասխանատուի հետ հանդիպում է անցկացրել․ մանրամասներ 85–ամյա հետիոտնին մահացու վրաերթի ենթարկելու դեպքով ձերբակալվել է 29–ամյա մի երիտասարդ «Առաջարկ Հայաստանին». երիտասարդները՝ երկրի զարգացման ուղիներում․ Գագիկ ԾառուկյանԱրարատ-73-ի հոբելյանական ֆիլմի պրեմիերան․ ռուսական ֆուտբոլի նախկին աստղերը ժամանել են Երևան Ռուսական հատուկ չվերթը մեկնել է Աբու Դաբիից