Երևան, 02.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ոչ թե կարճաժամկետ, այլ շարունակական արդյունքներ ապահովելու անհրաժեշտություն

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

Past.am

 Կորոնավիրուսի համավարակի արդյունքում համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը գնալով ավելի է խորանում։ Արդյունքում փոփոխություններ են տեղի ունենում աշխարհի քաղաքական և տնտեսական կառուցակարգում, իսկ այս հանգամանքն արդեն նախանշում է, որ համավարակից հետո աշխարհը բոլորովին ուրիշ է լինելու, քան կար նախկինում։ Սակայն ամենաբարդ խնդիրը համավարակից հետո մարդկության համար մնալու է տնտեսական ճգնաժամի հաղթահարումը։

 Եվ դեռևս շատ երկրներ չեն կողմնորոշվում, թե ինչ քայլերի միջոցով է հնարավոր դուրս գալ ստեղծված բարդ տնտեսական իրավիճակից՝ մանավանդ այն պարագայում, որ վերջին շրջանում լայն տարածում է ստանում այն տեսակետը, թե պետք է, որ երկրները համակերպվեն կորոնավիրուսի տարածման պայմաններում նորմալ և առանց լուրջ սահմանափակումների կյանք վարելու գործելակերպին։

 Հայաստանի կառավարությունը ևս հայտնվել է դեպրեսիայի մեջ և չի կարողանում հստակ կողմնորոշվել, թե ինչ տնտեսական քաղաքականության միջոցով է հնարավոր հաղթահարել ճգնաժամը։ Թերևս դա է պատճառը, որ իշխանությունների կողմից իրականացվելիք տնտեսական հեղափոխության մասին լոզունգներն արդեն մնացել են անցյալում, և այլևս չկան այն նպաստավոր պայմանները, որոնք հիմքեր էին ստեղծում հավելյալ տնտեսական աճի համար։

 Կառավարությունը  ժամանակի ընթացքում շարունակում է կիրառել բիզնեսին և հանրության որոշ հատվածներին աջակցություն տրամադրելուն միտված փաթեթների գործարկման պրակտիկան։ Սակայն հետաքրքրական է, որ բիզնեսին ուղղված հիմնական աջակցությունը տրամադրվում է միայն վարկերի տեսքով։

 Եվ դեռևս անհասկանալի է, թե ինչպես է կառավարությունը պաշտպանելու հայրենական արտադրողին՝ իր մրցունակությունը պահպանելու տեսքով։ Դա կարելի է անել, օրինակ՝ հարկային քաղաքականության, օրենսդրական դաշտի բարելավման և այլ խրախուսական ձեռնարկումների միջոցով։

 Սրա շուրջ կառավարությունը պետք է լուրջ քայլեր ձեռնարկի, այլապես Հայաստանից արտահանվող արտադրանքը կարող է կորցնել իր մրցունակությունը։ Հաշվի առնենք, որ մեր հիմնական տնտեսական գործընկեր Ռուսաստանի ազգային արժույթի՝ ռուբլու արժեզրկման արդյունքում զգալիորեն կրճատվում են հայաստանյան արտահանողների՝ ապրանքների վաճառքից ստացվող եկամուտները, ու սրա արդյունքում մեր ապրանքները կարող են լինել թանկ և ոչ մրցունակ։ Բացի դրանից, մեր ներքին շուկայում ամրապնդվում են ռուսական ապրանքների դիրքերը, որոնք էժանության շնորհիվ ավելի մրցունակ են դառնում, քան տեղական ապրանքները։

 Քանի որ արդեն որոշ չափով կանխատեսելի է, որ ճգնաժամը երկարաժամկետ բնույթ է կրելու, ապա կառավարությունը պետք է տնտեսական քաղաքականության հարցում որդեգրի ռազմավարական մոտեցում և փորձի տնտեսության ծանրության կենտրոնը առանց ցնցումների տեղափոխել այն ոլորտներ, որոնք ճգնաժամային պայմաններում մեծ աճ արձանագրելու պոտենցիալ ունեն (օրինակ՝ գյուղատնտեսության, սննդի արդյունաբերություն, հեռահաղորդակցության տեխնոլոգիաներ, բժշկություն և այլն)։

 Բայց կառավարությունը իր հիմնական հույսը դրել է անցյալ տարի թերակատարված կապիտալ ծախսերի իրականացման վրա։ Եվ պատահական չէ, որ վարչապետը խորհրդակցության ժամանակ հայտարարում է, թե ճգնաժամից դուրս գալու իրենց առաջնային գործիքը կապիտալ ծախսերի արդյունավետ իրականացումն է։

Նկատի ունենանք, որ իսկապես ենթակառուցվածքների և բնակարանաշինության ոլորտներում կապիտալ ծրագրերի իրականացումը տնտեսության համար որոշակի դրական էֆեկտ կարող է ապահովվել, բայց այդ էֆեկտը լինելու է կարճաժամկետ, քանի որ այդ ծրագրերը նախատեսված են որոշակի ժամանակահատվածի համար, բայց այս պայմաններում մեզ պետք է, որ կառավարությունը իր հիմնական ուշադրությունը սևեռի տնտեսական գործունեության այն ուղղությունների վրա, որոնք շարունակական արդյունքներ կապահովվեն տնտեսության համար։

 Արտակ Գալստյան

 

 

 

 

 

 

 

Ալի Շամխանիի զոհվելուց հետո X-ի նրա էջում գրառում է արվել. «Ես դեռ ողջ եմ» Միկրոալիքային վառարանում պատրաստված կերակուրները կարող են լուրջ վնաս հասցնել առողջությանը«Արսենալն» ուժեղ էր «Չելսիից» ԱՄՆ-ի և Իսրայելի ուժերը հարվածել են Թեհրանի «Գանդի» հիվանդանոցին ԱՄՆ-ի և Իսրայելի ուժերը հարված են հասցրել Թեհրանում IRIB հեռուստաալիքի կենտրոնակայանինԱՄՆ-ն հայտարարել է, որ իրանական ուժերին չի հաջողվել խոցել USS Abraham Lincoln ավիակիրըԻսրայելական բանակը հայտարարել է 100 000 պահեստազորայինների զորահավաքի մասին ՆԱՏՕ-ն վերադասավորում է ուժերը՝ Իրանին հասցված հարվածներից հետո «պոտենցիալ սպառնալիքներին» դիմակայելու համարԳարնան առաջին շաբաթը երջանկություն կբերի կենդանակերպի 4 նշանի Բրազիլիայում հեղեղումների պատճառով դագաղները «ազատ նավարկության» են դուրս եկել (տեսանյութ) ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարձակման հետևանքով սպանվել է այաթոլլա Խամենեիի 14 ամսական թոռնուհին. ԶԼՄ«Սասուոլոն» սեփական հարկի տակ հաղթեց «Ատալանտային» Իրանը երկու հրթիռային հшրված է հասցրել Բահրեյնում գտնվող ամերիկյան ռшզմաբազային, որի հետևանքով զnհվել և վիրшվորվել է մոտ 560 ամերիկացի զինվnր. ԻՀՊԿ«Մանչեսթեր Յունայթեդը» սեփական հարկի տակ հաղթեց «Քրիսթալ Փելասին» ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև բանակցությունների հարցին պետք է պատասխանի Վաշինգտոնը․ համաձայնության հասնելը շատ մոտ էր, երբ Վաշինգտոնը սկսեց ռшզմական գործողությունը․ ԱրաղչիԻրանը ցանկանում է բանակցություններ վարել․ ես համաձայնել եմ դա անել․ Թրամփ Ֆուտբոլիստն իր պիտանելիությունն ու արժեքը պետք է ապացուցի անմիջապես խաղադաշտում․ Դմիտրի Ուլյանովը՝ Նաիր Թիկնիզյանի հայտարարության մասինՈչ ոք չի կարող հավատալ այն հաջողությանը, որը մենք ունեցել ենք․ 48 առաջնորդ մեկ հшրվածով nչնչացվել են․ ԹրամփԻրանի պատասխան հարվածներից տուժել է Մերձավոր Արևելքի 10 երկիր. ՏԱՍՍ Իրանում տարրական դպրոցին հասցված հարվածի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 153-ի Մեր nւժերն ինտենսիվ հшրվածներ են հասցրել Թեհրանի սրտին, և դա միայն կուժեղանա առաջիկա օրերին․ Նեթանյահու«Միլանը» հյուրընկալվելիս հաղթանակ տարավ «Կրեմոնեզեի» նկատմամբ ԱՄԷ-ում զոհվել է 3 մարդ, վիրավորվել՝ 58–ը Իրանական անօդաչուները հարվածել են Աբու Դաբիի ռազմածովային բազային. հրդեհ է բռնկվելԻրանի դեմ գործողության ընթացքում զnհվել է երեք ամերիկացի զինվnր, հինգը վիրավnրվել է․ ԱՄՆ կենտրոնական հրամանատարությունՉինաստանը քննադատել է Իրանի վրա հարձակումը Պակիստանը հայտնել է ավելի քան 400 աֆղանցի զինվորականի զոհվելու մասին Քաղաքացին վիճել է կնոջ հետ, այնուհետև վիճաբանություն է սկսվել նրա և կնոջ հարազատների միջև․ կան ձերբակալվածներՆիկոլ Փաշինյանը ներկա չի եղել Ալեն Սիմոնյանի և Անելյա Գուբրյանի նշանադրությանը. նոր մանրամասներ խնջույքիցՈ՞վ կգլխավորի Իրանը այաթոլլա Խամենեիի մահվանից հետո Իրանի զինվшծ nւժերը հզորությամբ գործում են և կգործեն՝ nչնչացնելու թշնամnւ բազաները և հիասթափեցնելու թշնամիներին․ ՓեզեշքիանԲահրեյնում իրանական հшրվածից վնաuվել է Crown Plaza հյուրանոցը ԶՊՄԿ-ն` Կանադա-Եվրասիական պալատի անդամ. հանքարդյունաբերության ոլորտում նոր էջ է բացվումԹրամփի հարձակումը Իրանի վրա արագացնում է աշխարհի հեռացումը դոլարի գերիշխանությունից. GuardianՄոտ 500,000 մարդ չունի արժանապատիվ աշխատանք. հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանը շուտով կփոխի այս իրավիճակըԱլիևը ցավակցություն է հայտնել Խամենեիի մահվան կապակցությամբ, սակայն չի դատապարտել նրա սպանությունըՍարդար Վահիդին նշանակվել է Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) նոր հրամանատարԴեմնան վերաթողարկում է Gucci-ն. Երբ ժառանգությունը հանդիպում է ժամանակակից շքեղությանըԱրարատի ոստիկանները բացահայտել են սպшնության նախապատրաստություն. 41-ամյա տղամարդը ձերբակալվել էՀորոսկոպ. Ի՞նչ կբերի մարտի 3-ի խավարումը կենդանակերպի բոլոր նշաններին Սպերցյանի գոլն օգնեց «Կրասնոդար»-ին հաղթել «Ռոստով»-ին և վերադառնալ առաջին հորիզոնականՄհեր Ավետիսյանը առաջարկել է Իրանի դեսպանատան առջև ծաղիկներ, մանկական խաղալիքներ տեղադրենքՀաղթանակ թաղամասից դшնակահարված քաղաքացի է տեղափոխվել հիվանդանոց Գյումրիում բшխվել են 2 «Mercedes»-ները, որոնցից մեկը բшխվել է ճանապարհի թույլատրելի հատվածում կայանված «Kia»-ին «Համահայկական ճակատ»-ը իր ցավակցությունն ու զորակցությունն է հայտնում եղբայրական Իրանի ժողովրդին. Արշակ ԿարապետյանԱռավել քան երբևէ Հայաստանը պահանջ ունի նոր վարչապետի՝ Սամվել Կարապետյանի. Նարեկ Կարապետյան 39-ամյա տղամարդը ծայրահեղ ծանր վիճակում տեղափոխվել է «Աստղիկ» ԲԿ ՌԴ քաղաքացիները կարող են լքել Իրանը Հայաստանի տարածքով. դեսպանատուն Այս պահի դրությամբ զnհերի շրջանում ՀՀ քաղաքացիների լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ չկան. ԱԳՆ-ն՝ Մերձավոր Արևելքի երկրներում ստեղծված իրավիճակի մասին ԱՄՆ-իում անցկացված RAF 06 մրցաշարում Արման Ծառուկյանի և ամերիկացի ըմբիշ Ջորջիո Պուլասի գոտեմարտը վերածվել է ծեծկռտուքի