«Ադրբեջանական քարոզչական սադրանքներին հայկական կողմն ավելի կոշտ արձագանք պետք է տա». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հանդիպմանը որոշակի հայտարարություններ հետևեցին։ Այդ շարքին կարելի է դասել Ադրբեջանի ԱԳ նախարարի հարցազրույցը, որտեղ հնչեցրած մի քանի հայտարարությունների մասով ՀՀ ԱԳ-ն արդեն իսկ հերքումներ ու պարզաբանումներ է ներկայացրել։ 

Ադրբեջանագետ Անժելա Էլիբեգովայի կարծիքով, Մամեդյարովի հարցազրույցն առաջին հերթին հոգեբանական ճնշման դեր ուներ, որովհետև պարզ էր, որ Ադրբեջանը Բրատիսլավայի հանդիպման արդյունքներից դժգոհ էր, և Մամեդյարովը խնդիր ուներ ևս մեկ անգամ քարոզչական դաշտ նետել իրենց թեզերը, ինչպես նաև դիրքորոշումն Արցախյան հարցի շուրջ։ 

«Իր հայտարությունները կա՛մ ապատեղեկատվություն են, կա՛մ մանիպուլ յատիվ գործառույթ են կատարում, հետևաբար, հայկական կողմից պետք է լիներ արձագանք։ Այդուհանդերձ, հարցերի մի մասի պատասխանը ստացանք, մյուս մասինը՝ ոչ, բաց հարցեր մնացին։ 

Մյուս կողմից՝ կարծում եմ, որ ադրբեջանական քարոզչական սադրանքներին հայկական կողմն ավելի կոշտ արձագանք պետք է տա, հարձակողական դիրք ունենա տեղեկատվական պատերազմում։ 

Այդ առումով մենք, կարծես, անընդհատ պատասխանողի կամ պաշտպանվողի դիրքում ենք։ Այդ տրամաբանությունը պետք է փոխել»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց ադրբեջանագետը։ Ինչ վերաբերում է մեր ներքին լսարանին՝ նա շեշտեց. 

«Կարևոր է ներքին լսարանին չտալ ինչ-որ իրարամերժ թեզեր, որոնք մարդկանց մոտ հարցեր են առաջացնում, և որոնց պատասխանները երկար ժամանակ չեն ստանում։ 

Գրեթե մեկուկես տարի Արցախյան հարցով մի քանի հայտարարություններ են եղել, որոնց մի մասը բացատրվում էր որպես պաշտոնական դիրքորոշում, հետո ասվում էր՝ չէ, դրանք քաղաքական հայտարարություններ են, իսկ հետո կրկին վերադառնում էինք այն տեսակետին, ըստ որի՝ դա մեր դիրքորոշման մաս է։ 

Հանրության մոտ հարց է առաջանում՝ վերջիվերջո, մեր դիրքորոշումը ո՞րն է։ Մեկուկես տարի այն հստակ ձևակերպում չէր ստանում, և հանրությունն այդ ինֆորմացիայի պակասից անհանգստանում էր։ 

ՀՀ ԱԳ նախարար Զոհրապ Մնացականյանը Բրատիսլավայում մի քանի կետով ներկայացրեց այդ դիրքորոշումը, ուրախալի էր, որ կոնցեպտուալ նոր բան չկար։ Այսինքն, այն դիրքորոշումն էր, որով մենք տասնամյակներ բանակցային սեղանի շուրջ ենք նստում։ 

Բոլոր իրարամերժ հայտարարությունները տեղ չէին գտել պաշտոնական դիրքորոշման մեջ։ Այլ հարց է, որ մի շարք հանգամանքներ, այնուամենայնիվ, բաց են մնում հանրության համար։ Օրինակ՝ բանակցային գործընթաց կա՞, թե՞ ոչ։ Այդ հարցի հստակ պատասխանը հանրությունը չունի, և այստեղից սկսվում են բոլոր խնդիրները։ 

Եթե բանակցություններ չկան, ապա ինչի՞ մասին է խոսվում հանդիպումների ժամանակ։ Տրամաբանական հարց է առաջանում հանրության մոտ, բայց տրամաբանական պատասխան չի տրվում։ 

Այսինքն, այստեղ կոմունիկացիայի լուրջ խնդիր կա, թեպետ այդ խնդիրը կա բոլոր մակարդակներում»։ Այդ համատեքստում նա հավելեց. 

«Երբ Ադրբեջանը գրոհում է, գրոհում է բոլոր ճակատներում։ Բրատիսլավայի հանդիպման վերաբերյալ ադրբեջանական կողմն իր դիրքորոշումը արտահայտեց թե՛ նախագահի աշխատակազմի, թե՛ Միլ լի մեջլիսի, թե՛ պաշտպանության նախարարի և թե՛ տարբեր կառույցների մակարդակով։ 

Մեզ մոտ, կարծես, այդ գործառույթը միայն ԱԳՆ-ն է կատարում, ինչը, ըստ իս, ճիշտ չէ, որովհետև ԱԳՆ-ն չի կարող ադրբեջանական բոլոր պետական կառույցներին պատասխանել։ 

Այստեղ էլ է հարց առաջանում, թե ինչո՞ւ է բոլորի փոխարեն միայն ԱԳՆ-ն պատասխանում»։ 

Անդրադառնալով Արցախյան հարցի շուրջ բուն գործընթացների ներկայիս փուլին՝ Ա. Էլիբեգովան նշեց, որ Բրատիսլավայում տեղի ունեցած հանդիպմանը երկու կողմերն իրենց դիրքորոշումները ներկայացրեցին, կարմիր գծերը ֆիքսեցին՝ ադրբեջանական կողմը հանդիպումից առաջ, հայկական կողմը՝ հանդիպումից հետո. 

«Այս պահի դրությամբ մոտեցումներն իրարամերժ են և ծայրահեղ տարբեր։

 Հայկական կողմը փաստացի կենտրոնացել է ավելի շատ հումանիտար գործողությունների վրա, իսկ ադրբեջանական կողմը, չնայած համաձայնեց այդ ամենին, այդուամենայնիվ, պնդում և ստիպում է, որ արդեն բուն բանակցային գործընթացին անցնեն, որտեղ, ըստ իրենց, առարկայական կքննարկեն սեղանին դրված փաստաթուղթը։ 

Հայկական կողմը, այնուամենայնիվ, ասում է, որ սեղանին այս պահին որևէ փաստաթուղթ դրված չէ։

 Եվ այստեղ կրկին հարց է առաջանում՝ եթե ինչ-որ փոքր տեխնիկական հարցեր են քննարկվում և բանակցություններ չկան, արդյո՞ք բանակցություններ չեն լինի, մինչև Արցախը չվերադառնա բանակցային սեղանի շուրջ։ 

Հարց է, թե որքա՞ն են տևելու այդ տեխնիկական, փոքր մարդասիրական ակցիաները, որովհետև պարզ է նաև, որ Ադրբեջանը չի համաձայնելու Արցախի վերադարձին եռակողմ ֆորմատով, որովհետև այդ դեպքում պարտադրում են, որ իրենց, այսպես կոչված, Ղարաբաղի ադրբեջանական համայնքը գա բանակցություններին, ինչը, իհարկե, մեզ համար անընդունելի է։ 

Թե՛ այս պահի դրությամբ, թե՛ առհասարակ երկհամայնքային շփման ֆորմատի մասին խոսելն իրատեսական չէ և անիմաստ է։ 

Այդուհանդերձ, ինչպես նշեցի, պարզ է, որ Ադրբեջանը չի տալու իր համաձայնությունն Արցախի վերադարձի առումով։ 

Այս պարագայում ինձ համար դեռ հասկանալի չէ, թե ինչպե՞ս ենք պարտադրելու դա»։ Մյուս կողմից՝ մեր զրուցակիցը մեկ այլ հարցադրման մասին նշեց. 

«Եթե, ինչպես հայկական կողմն է պնդում, բանակցություններ չեն ընթանում, ապա հասկանալի չէ, թե ադրբեջանական կողմի՝ հանդիպումներին գալու, սպասելու, ձգձգելու մոտիվացիան որն է։ 

Ինչ-որ պահի իրենց այդ համբերությունը կարող է հատել, որովհետև Մամեդյարովը նույնպես չբացառեց, որ միշտ իրենց համար այլընտրանքային տարբերակ են թողնում՝ պատերազմի, սադրանքների ու էսկալացիայի տեսքով»։