Երևան, 07.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Զովացուցիչ և ալկոհոլային կվաս. կարող եք և տանը պատրաստել

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Մի բաժակ համեղ սառը կվասը ծարավը հագեցնելու լավագույն միջոցներից է: 

Բացի դա, այդ ըմպելիքը շատ օգտակար է և պարունակում է բազմաթիվ ամինաթթուներ և ֆերմենտներ: Կվասը սլավոնական ավանդական թթվաշ ըմպելիք է, որը ստանում են ալ յուրի, ցորենի կամ գարու ածիկից, ինչպես նաև աշորայի հացից խմորումով, և հաճախ դրան ավելացնում հոտավետ խոտաբույսեր, մեղր և մեղրամոմ։ 

Կվաս պատրաստում են նաև ճակնդեղից, մրգերից և հատապտուղներից: Անցյալում հաճախ կվասը հիմք է հանդիսացել նաև սառը ապուրների պատրաստման համար։ Կվասը շատ հին ըմպելիք է։ 

Այդ խմիչքի առաջին նախատիպերն ունեցել են միջանկյալ դիրք կվասի և գարեջրի միջև և ի հայտ են եկել մ.թ.ա երրորդ հազարամյակում Եգիպտոսում: Կվասին նմանվող ըմպելիքներ են նկարագրել Հիպոկրատը, Հերոդոտը և Պլինիոս Ավագը: 

Մրգային կվասը հայտնի է եղել նաև Բաբելոնում, չնայած այն այնքան էլ տարածում չի գտել: Սլավոններին կվասը հայտնի է հազար տարուց ավելի։ 

Հայտնի է, որ արևել յան սլավոնները դրա բաղադրատոմսն ունեցել են Կիևյան Ռուսիայի կազմավորումից շատ առաջ։ 

Կվասը ռուսական գրավոր աղբյուրներում առաջին անգամ հիշատակվում է 996 թվականին Նեստոր տարեգրի «Տարիների ժամանակագրություններ» ստեղծագործության մեջ։ 

Ըստ այդ տարեգրության, իր մկրտությունից հետո իշխան Վլադիմիր Մեծը հրամայել է ժողովրդին բաժանել կերակուր,  մեղր և կվաս։ 

Ըստ այդ նույն Նեստորի փոխանցման, Անդրեաս առաքյալը տեսել է, թե ինչպես են սլավոններն իրենց բաղնիքներում կվասով ցողվում։ 

Կվաս կարողացել են պատրաստել նաև Լեհաստանում, Լիտվայում և Լատվիայում: 9-14-րդ դարերում սլավոնական ազգերը պատրաստել են նաև ալկոհոլային կվաս և այն ժամանակներում հարբեցողներին անվանել են «կվասնիկ», իսկ հարբելը՝ «զակվասել»: Այն տարիներին կվասը  եղել է տոնակատարությունների և հարսանիքների հիմնական ոգելից խմիչքը։ Արդյունքում կվասը դարձել է Ռուսաստանի ամենասիրված ըմպելիքներից մեկը: Սա հասկանալի է, քանի որ այն պատրաստելը շատ հեշտ է և ոչ շատ թանկ է նստում: Քանի որ կվասը բավականին սովորական ըմպելիք է, այն պատրաստվել է գրեթե յուրաքանչյուր ընտանիքում: Այդ պատճառով էլ կան կվաս պատրաստելու շատ տարբեր բաղադրատոմսեր: 

Նախահեղափոխական Ռուսաստանում հայտնի է եղել մոտ 300 տեսակի կվաս, և այս ըմպելիքը պատրաստվել է բավականին մեծ քանակությամբ՝ տարեկան մոտ 200 լիտր կվաս մեկ անձի հաշվով: 

19-րդ դարում հայտնաբերվել է, որ բացի գերազանց համից և ծարավը հագեցնելու հատկությունից, կվասը նաև շատ օգտակար հատկություններ ունի՝ օգնում է մարսողությանը, բարելավում է նյութափոխանակությունը և նորմալացնում է աղիների բնական միկրոֆլորան: Ավելին, այն ունի հակաբակտերիալ հատկություն, և դա պայմանավորված է նրա կազմի մեջ գտնվող ածիկի առկայությամբ:

 Կվասը օգնել է մարդկանց երկար ժամանակ պաս պահել և չհիվանդանալ: 20-րդ դարի 90-ականների սկզբին կվասը սկսել է զիջել իր դիրքերը տարբեր գազավորված ըմպելիքներին: Բացի դա, ԽՍՀՄ-ում այդ խմիչքի՝ ստանդարտ դեղին տակառներով հակասանիտարական փողոցային վաճառքը ևս հանգեցրել է այդ խմիչքի բացասական ընկալմանը: Շշերով կվասի առաջին արտադրություն եղել է 1995 թվականին Լակինսկու գործարանում: Դա նվիրված է եղել Հաղթանակի օրվան, ուստի և անվանվել է «Հաղթող»: 

Սա ֆերմենտացված առաջին կվասն է, որը կարող է պահվել ավելի քան 30 օր: Իհարկե կվաս կարելի է գնել խանութում, բայց ավելի լավ է այն տանը պատրաստել: Ավելին, դա անելը դժվար չէ: Կվաս և գարեջուր պատրաստելու համար գրեթե նույն բաղադրիչներն են օգտագործվում, բայց տեխնոլոգիաները զգալիորեն տարբերվում են: Գարեջուրը ստացվում է ալկոհոլային խմորման արդյունքում, իսկ կվասը՝ թթվային:

Ռուսական ուժերը գիշերային հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի էներգետիկ օբյեկտներին Լավ հանդիպում էր, մրցում էին երկու շատ ուժեղ թիմեր․ Սպերցյանը՝ «Զենիթի» հետ խաղի մասին Հումորիստ Նուրլան Սաբուրովին արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստան 50 տարով․ ո՞րն է պատճառը «Արարատ 73» ֆիլմի պրեմիերան, կարմիր գորգը, հայտնի հյուրերն ու ԽՍՀՄ ֆուտբոլի պատմական գավաթը ԵԱՀԿ-ն աշխատում է Եվրոպայում պատերազմը կանխելու ուղղությամբ. Սինիրլիօղլու Լիլի Մորտոն երեխայի է սպասում (լուսանկարներ) Իտալիայում տեղի է ունենում ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (տեսանյութեր) «Ալ Նասրը» երկրորդ խաղում անընդմեջ հասավ հաղթանակի առանց Ռոնալդուի (տեսանյութ) «Հըզբոլլահի» հետախուզության ղեկավարը հրաժարական է տվել Արցախի թեմի առաջնորդը նամակով դիմել է ԱՄՆ փոխնախագահին Խոշոր ավտովթար՝ Երևանում. Հանրապետության հրապարակում «Honda»-ն բախվել է կայանված «Lexus»-ին, անցել կանաչ գազոնի վրայով, կոտրել հետիոտնի համար նախատեսված լուսակիրն ու ցուցանակը և գլխիվայր շրջվել. կա վիրավոր25-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը Անմահացած մեր տղաների մայրերի հետ հանդիպումից հետո դառնում ենք ավելի վճռական․ Ավանեսյան Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-6 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրրերին Զելենսկին ցանկանում է արդյոք խաղաղություն Ռուսաստանի հետ․ ԶԼՄ 2025-ին պետական բյուջեի օգտին բռնագանձվել է շուրջ 21 մլրդ դրամ Ռուսաստանում զգուշացրել են Ուկրաինային՝ բանակցություններից հրաժարվելու հետևանքների մասին Նորավան-Լծեն-Տաթև ավտոճանապարհը կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի է՝ անվաշղթաների կիրառմամբ Ազատի զորամասի 15 զինծառայողի մահվան գործով իրեղեն ապացույցներ են տարել դատարան Արթիկում փրկարարները, քրեական ոստիկաններն ու պարեկները փրկել են 24-ամյա աղջկա կյանքը․ օպերատիվ են գործել նաև Արթիկի շտապօգնության բժիշկներըԻնչ անել, եթե ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող անձանցից «WhatsApp»-ով հաղորդագրություն եք ստացել Ուժեղ քամու պատճառով ուղևորատար ինքնաթիռը չի կարողանում վայրէջք կատարել Մալագայի օդանավակայանում (տեսանյութ) Մարտ ամսվա տոնական և ոչ աշխատանքային օրերը Բախվել են «Toyota Rav 4»-ը և «Opel Zafira»-ն․ կան վիրավորներ Ռուբեն Ռուբինյան, մենակ թուրքերենով չի․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆԳՆ ոստիկանությունը հորդորում է զերծ մնալ երեխաների հուզական վիճակը խաթարող տեսանյութ հրապարակելուց Եվս մեկ օր տաքսիով տեղափոխեցի մեր հայրենակիցներին, լսեցի բազմաթիվ կարծիքներ ու առաջարկներ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանը բողոք է ներկայացրել հայ գեղասահորդների «Արցախ» ստեղծագործության անվան վերաբերյալ Պակիստանում մզկիթի պայթյունի զոհերի թիվը հասել է 31-ի Ոստիկանների համագործակցված միջոցառումների արդյունքում գողությունը թարմ հետքերով բացահայտվեց Հայտնաբերել են 15-ամյա տղայի դի՝ աջ քունքային հատվածում կրակոցի հետքով Երևանը հերթական կոլապսի շեմին է․ Վահագն ՎարագյանՀայտնի է անգլերենի լրացուցիչ միասնական քննությանը հայտագրման գործընթացի օրն ու ժամը Հետախուզվողների հայտնաբերում՝ համայնքային և քրեական ոստիկանների ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում Արցախցիների բնակապահովման ծրագրից օգտվել է ընդամենը 4404 ընտանիք Վթարային ջրանջատում Վանաձոր քաղաքում Իրավիճակը ՀՀ ավտոճանապարհներին Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. նրա պաշտոնավարումը կասեցվել է Եղանակը Հայաստանում Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում ցուցադրված Վիլյամ Սարոյանի նկարներից մի քանիսը կմնան Հայաստանում Կառավարության ֆինանսատնտեսական աշխատանքները հսկում է ինքը' կառավարությունը․ Սրանով ամենինչն պարզ չէ՞․ Արշակ ԿարապետյանԴոլարի փոխարժեքը նվազել է. մի փոքր էժանացել է նաև եվրոն Իրանն արագ վերականգնել է հրթիռային ծրագրի՝ 2025թ․ հարվածներից վնասված մի շարք օբյեկտներ Շնորհավորում եմ Ձեր ծննդյան օրը, պարոն գեներալ. ԶՈւ պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ ՍիմոնյանՔադաֆիի որդուն կհուղարկավորեն միայն իր ընտանիքի եւ երկու ցեղերի խորհուրդների ներկայությամբ Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. ինչ է հայտնի Նարեկ Կարապետյանը ուղիղ եթերում պատասխանում է հարցերինՎճարային տերմինալներ հափշտակած անձի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում. ՔԿ Ստամբուլ–Երևան–Ստամբուլ չվերթեր կլինեն․ հանդիպում «Turkish Airlines»-ի ներկայացուցիչների հետ Ցավոք սրտի մեր հասարակական միտքն ու քաղաքական «էլիտան» անտարբեր կամ գրեթե անտարբեր են Ռուսաստանից եկող քաղաքական և աշխարհաքաղաքական մեսիջների նկատմամբ. Մ. Ավետիսյան