Երևան, 15.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մոխիրից՝ շամպուն. մի հայտնագործության պատմություն

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Ներկայումս շամպունը մազերի լվացման ամենատարածված միջոցն է: Այն բաղկացած է մի քանի բաղադրիչներից: 

Պատմության մեջ առաջին շամպունը հայտնվել է Անգլիայում 19-րդ դարում: 

Դրա գյուտից առաջ մազերը լվանում էին մոխիրով կամ օճառով, բայց դրանցից հետո մազերի վրա թեթև նստվածք էր մնում: Հարուստ մարդիկ էլ մազերը լվանում էին թանկ յուղերով: Շամպունի պատմությունը սկսել է անգլիացի Քեյսի Հերբերտը:

 Նա խոտաբույսերը խառնել է օճառի փոշու հետ և անվանել այդ խառնուրդը shampoo: Քեյսի Հերբերտը հարուստ մարդ չէր, և նրա մտքով անգամ չի էլ անցել արտոնագրել իր գյուտը: 

Նա իր պատրաստած շամպունը վաճառել է հենց իր տան մոտ գտնվող փողոցում: Արդյունքում շատերին դուր է եկել նրա գաղափարը, և շատ արագ ձեռներեց դեղագործներն ու վարսավիրներն սկսել են օգտագործել այս հեշտ բաղադրատոմսը: 

Փաթեթավորված շամպուններ սկսել են վաճառվել յուրաքանչյուր անկյունում: 

Մի որոշ ժամանակ անց շամպունի մասին իմացել են Գերմանիայում: Այնտեղ նույնպես մազերը լվանում էին մոխիրով և օճառով, բայց նստվածքից ազատվելու համար վերջում մազերը ողողում էին քացախով կամ բենզինով: 

Հենց Գերմանիայում էլ շամպունը նմանվել է ժամանակակից շամպունին: Դա իրականացրել է բեռլինցի դեղագործ Հանս Շվարցկոպֆը:

 Մի օր նրա հաճախորդուհիներից մեկը նրան պատմել է Անգլիայում իր տեսած՝ մազերի լվացման հրաշք միջոցի մասին: 

Շվարցկոպֆը քիմիկոս էր, և նման միջոց ստեղծելը նրա համար դժվար չէր: 

Սկզբում նա հորինում է նույն փոշին, որը հորինել էր անգլիացի Հերբերտը և սկսում վաճառել այն: 

Բայց Հանսը, ի տարբերություն անգլիացու, ավելի խորամանկ էր և ստեղծում է Schwarzkopf ապրանքանիշը՝ իր ազգանունով, որն, ի դեպ, գերմաներենից թարգմանաբար նշանակում է «սև գլուխ», և հայտնվում է նաև համապատասխան սև գլխով պատկերանշանը՝ լոգոտիպը: 

Միևնույն ժամանակ նա արտոնագրում է իր շամպունը: 

Որոշ ժամանակ անց Շվարցկոպֆը ստեղծում է շամպուն արտադրող իր սեփական ընկերությունը: Շամպունի բաղադրությունն անընդհատ փոխվել ու բարելավվել է: 

Նրա մեջ ավելացնում էին տարբեր ծաղիկներ և խոտաբույսեր: Այն ժամանակ եղել է շամպունի հիմնական ութ տեսակ:

 Շամպունի օգտագործումից հետո մազերը դառնում են բուրավետ և ունենում են առողջ տեսք: Հեղուկ շամպունի պատմությունն սկսվել է 1927 թվականին, և այն հորինել է Հանս Շվարցկոպֆի որդին այն ժամանակ, երբ հայրն այլևս կենդանի չէր: 

Ներկայումս կա մազերի խնամքի միջոցների հսկայական տեսականի, և ամեն տարի դրանց քանակն ավելանում է: Շամպունի պատրաստման համար հիմնական հումքը կոկոսի բնական յուղի հատուկ վերամշակմամբ ստացված մակերևութաակտիվ նյութերն են։

 Ներկայումս արտադրվում են հեղուկ, դոնդողանման, քսուքանման շամպուններ։ Հեղուկ շամպունները մակերևութաակտիվ նյութերի ջրասպիրտային լուծույթներ են՝ ճարպայնացնող և այլ օգտակար խառնուկներով։ 

Դոնդողանման և քսուքանման շամպունները պատրաստվում են մակերևութաակտիվ նյութերի հիման վրա ճարպայնացնող և կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի (բուսական լուծամզուկներ, վիտամիններ, ամինաթթուներ) խառնուկներով։ 

Բացի դա, կան նորմալ, չոր և ճարպոտ մազերի համար նախատեսված շամպուններ։ 

Հայտնվել են խոնավեցնող, վերականգնող, տոնուսավորող, հակաթեփային և այլ տեսակների շամպուններ, իսկ երեխաների համար թողարկում են հատուկ շամպուններ, որոնք չեն գրգռում աչքերի լորձաթաղանթը։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Սահմանապահ մարզում բնակիչը պետք է վստահ լինի, որ կարող է ապահովել իր ընտանիքի արժանապատիվ կյանքը. Գագիկ ԾառուկյանՊուտինի այցը Չինաստան նախատեսվում է մայիսի 20-ին. ԶԼՄ Մեր կուսակցության կազմում ընդգրկված են հիմնականում նախկին զինվորականներ. Նաիրա ԳևորգյանԶՊՄԿ-ն արձագանքել է իր շուրջ տարածվող հրապարակումներին․ «Զերծ մնացեք քաղաքական նպատակներով ընկերության անունը շահարկելուց»«Ուժեղ Հայաստանի» աճող ազդեցությունը և իշխանության արձագանքը Քարոզարշավի առաջին շաբաթվա հաղթողներն ու պարտվողները․ ով է առաջատարՄահացել է Արայիկ ԲաղդասարյանըՌԴ Ռյազան քաղաքի վրա ուկրաինական ԱԹՍ-ների hարձակման հետևանքով երեք մարդ է զnhվել Դոլարն էժանացել է, ռուբլին՝ թանկացել․ փոխարժեքն՝ այսօր Վեց տարի անգործություն. Բաքվի բանտերում մնացած հայերի ճակատագիրը Օր օրի մոտեցնում ենք հաղթանակը. Ավետիք ՉալաբյանՀորոսկոպի 3 նշան, ում համար գարունը վատ ավարտ կունենաՄանուկների համար աղոթք Լա Լիգա․ Մբապեի վերադարձն ու Բելինգհեմի գոլը. «Ռեալը» հաղթեց «Օվյեդոյին» Սիմոնի ելույթը «Եվրատեսիլ 2026»-ի 2-րդ կիսաեզրափակչում Օդի ջերմաստիճանը կնվազի․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Խոշոր ավտովթար է տեղի ունեցել․ վիրավորներ կան Նոր Գեղիի բնակիչը դանակի մի քանի հարված է հասցրել 15-ամյա պատանուն, իսկ 18-ամյա էջմիածինցին մեկնարկային ատրճանակով երկու անգամ կրակել է օդ Երիտասարդներին վառ ապագայի խոստումներով չի կարելի խաբել. Էդմոն Մարուքյան Գյումրիում արձանագրվել են սուր աղիքային վարակի դեպքեր․ 15 երեխա հոսպիտալացվել է Պարզվել է Երևանում տուն մխրճված բեռնատարի և մնացած մեքենաների վարորդների ինքնությունը IDBank-ը՝ Wizz Air-ի «Let’s Get Lost» արշավի բացման միջոցառման աջակիցՄահացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստ Նիկոլայ Ծատուրյանը Ճակատագրական փուլում ենք. Փաշինյանի օրոք ամենատարբեր աղետները թափվեցին մեր գլխին Փաշինյանը կարող է նաև «մարդ ուտել»․ Մակրոնը չի կարող երաշխիք լինել Շենգավիթ համայնքը ընդունեց մեզ, մեր մասնագիտական զրույցը, անկեղծությունը․ Հրայր Կամենդատյան«Մեր քաղաքը վերափոխվելու է․ պետք է ժամանակակից գործարաններ լինեն, որպեսզի մեր աշխատավոր ժողովուրդն աշխատի ու մենք ունենանք Ուժեղ Հայաստան». Նարեկ ԿարապետյանԵԽԽՎ վերջին զեկույցը Հայաստանի վերաբերյալ պարզապես թղթի կտոր չէ. այն ինձ համար խորը հիասթափություն է․ Ռոբերտ ԱմստերդամՃիշտը գնահատող Ուժեղ Շենգավիթ․ Նարեկ Կարապետյան Իմ գլխավոր նպատակն եմ համարում քաղաքականության մեջ մարդկային հարաբերությունների և ներքին համերաշխության վերականգնումը․ Ռոման Մուրադյան «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի հանրահավաքը Գարեգին Նժդեհի հրապարակումՇենգավիթը պետք է վերածնունդ ապրի, այստեղ պետք է 24 ժամ աշխատանքը եռա․ Նարեկ Կարապետյան Իշխանությունները խաբում են, ահաբեկում են, շանտաժի են ենթարկում սեփական ժողովրդին․ Էդմոն ՄարուքյանՀիմա՝ Շենգավիթ «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի քարոզարշավն այսօր Շենգավիթ վարչական շրջանում էր․ «ՀայաՔվեն» առաջին շարքերում էՇենգավիթցիները հյուրասիրությամբ ընդունեցին Ուժեղ Հայաստան դաշինքին, ի դեմ Նարեկ ԿարապետյանիԴիմում 200 հազար ՀՀ քաղաքացուն. Էդմոն ՄարուքյանԸնտրեք դեմոկրատիան, օրենքը, կարգապահությունը որպես գաղափար, ո'չ քաոսին Երևանյան գագաթնաժողովի արձագանքները. Ալիևի ջղաձգումները, Մեցոլայի սկզբունքայնությունը և Փաշինյանի լռությունը․ Աննա ԿոստանյանԲնակարան՝ ընտանիքի 5-րդ երեխայի ծնվելու դեպքում․ Մենուա ՍողոմոնյանՈՒժեղ Շենգավիթ․ Նարեկ ԿարապետյանՈւՂԻՂ․ «Ուժեղ Հայաստան» կուսակության քարոզարշավԱյնտեղ, որտեղ պետությունը չարեց՝ Սամվել Կարապետյանն արեցՇենգավիթ, հիմա․ Մարիաննա Ղահրամանյան«Հայաստանն Ադրբեջանի հետ չպետք է ստորագրի պայմանագիր, քանի դեռ քարտեզ չկա»․ Էդմոն ՄարուքյանԹուրք-ադրբեջանական պարտադրանքին չենք ենթարկվելու․ Ավետիք ՉալաբյանՏելեգրաֆից մինչև 5G. Կապի թանգարանը միանում է «Թանգարանների գիշերվան» ԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը Բերդ համայնքում էԵրկակի ստանդարտներ ԵԽԽՎ-ից՝ հանուն Փաշինյանի Փաշինյանի քննադատությանը միացան ռուս կոմունիստները