Երևան, 07.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Պանչո. դարերից եկող ունիվերսալ հագուստ և՛ նիհարների, և՛ գիրուկների համար

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Պանչոն լատինաամերիկյան ավանդական հագուստի տեսակ է: Այն իրենից ներկայացնում է բավականաչափ մեծ չափի գործվածքի ուղղանկյուն կտոր, որի մեջտեղում առկա է կտրվածք գլխի համար: Պանչոն հորինել են Հարավային Ամերիկայի հնդկացիները, և այն հանդիսացել է նրանց ազգային հագուստը: 

Հնդկացիները պանչոն բարձր էին գնահատում իր հարմարավետության համար: Այս հագուստը չէր խանգարում շարժումներին և բավականին տաք էր պահում մարմինը: Համարվում է, որ մարդիկ սկսել են պանչո օգտագործել 13-14-րդ դարերում: 

Դրանց առաջին տարբերակները պարզ էին և միմյանց շատ նման՝ ընդամենը մեկուկես մետրանոց քառակուսի, կամ էլ մեկուկեսը երկուսի վրա ուղղանկյուն գործվածքի կտոր, որը չուներ թևքեր կամ հագուստի այլ տարրեր, բացի գլխին հագցնելու համար նախատեսված կլոր անցքից: Սկզբից պանչո պատրաստում էին կենդանական բրդից: 

Այս հագուստի արտադրության համար գյուղացիներն ու այլ հասարակ մարդիկ օգտագործում էին «ավասկու» գործվածքը, որը բավականին կոշտ էր, քանի որ պատրաստվում էր լամայի բրդից:

 Հարուստ մարդիկ հագնում էին «ալապակի» գործվածքից պատրաստված պանչոներ (ալապակին զույգսմբակավոր ընտանի կենդանի է), որոնք ավելի փափուկ ու տաք էին: Իսկ ամենաթանկ պանչոները, որոնք պատրաստված էին «վիկունի» բրդից (վիկունին զույգսմբակավոր վայրի կենդանի է, որին ընտելացնելով՝ ստացել են ալապակի ընտանի կենդանի), կրում էին հնդկացիական ցեղերի առաջնորդները: 

Հին օրերում այն տարածքներում, որտեղ այժմ գտնվում է Պերուն, պանչոյի արտադրությունը իսկական արվեստ էր: 

Այս արհեստով զբաղվում էին միայն Պատագոնիայի որոշ շրջանների արհեստավորներ, որոնց արտադրանքը գնահատվում էր ամբողջ մայրցամաքում: 

Զարմանալին այն է, որ կանանց համար պանչոն պատրաստվում էր կոպիտ գործվածքից, իսկ տղամարդկանց համար՝ բարակ գործվածքից: 

Պանչոն զարդարելու համար օգտագործվել են ասեղնագործություններ և եզրակարեր, որոնք էլ այդ հագուստի տեսակը շատ գրավիչ են դարձրել: 

Հենց դա էլ գլխավոր դեր է խաղացել եվրոպացիների կողմից այդ հագուստի նկատմամբ հետաքրքրության դրսևորման մեջ: Կարճ ժամանակ անց պանչոն գերազանց հագուստի համբավ է ձեռք բերել ոչ միայն Հյուսիսային  Ամերիկայում, այլ նաև Եվրոպայում: 

Սակայն պանչոյի պատմությունն այդքանով չի ավարտվել: Այս հագուստը հատկապես նորաձև է դարձել 20-րդ դարի երկրորդ կեսի սկզբին, երբ այն սկսել են ցուցադրել Եվրոպայում անցկացվող նորաձևության ցուցադրություններում: 

Այդ ժամանակ այն արդեն կրել էր զգալի փոփոխություններ՝ կտրվածքները և օձիքները ստացել են տարատեսակ ձևեր, հայտնվել են կտրվածքներ ձեռքերի համար, կարվել են գրպաններ, կցվել են գլխարկներ, ավելացվել են ժանյակներ և այլն: 

Բացի այդ, նորաձևության մոդելավորողները սկսել են ստեղծել հագուստի այնպիսի տարբեր տեսակներ, որոնցում զգացվում է պանչոյի «բովանդակային» հիմքը: Փոխվել են նաև գործվածքները՝ պանչոն դարձնելով ավելի գործնական, փափուկ և հարմարավետ: 

Հայտնվել են ձեռագործ պանչոներ, որոնք արագորեն ձեռք են բերել հանրաճանաչություն սպառողների շրջանում: 

Այնուամենայնիվ, ավանդական պանչոն չի վերացել, և այն շարունակում են կրել: Դասական պանչոն ունի ազատ ծածկույթ, որի ծայրերը հասնում են մինչև ազդրի կեսը, չունի զարդեր, իսկ դեկորը նվազագույն է: 

Հենց նման պանչոներն են գրավում գրեթե ցանկացած կնոջ ուշադրությունը: Դրանք ունիվերսալ են և կարելի է կրել ջինսի, տաբատի, շրջազգեստի կամ ցանկացած այլ զգեստի հետ: 

Բանն այն է, որ պանչոն թաքցնում է և՛ նիհարությունը, և՛ գիրությունը, միաժամանակ կնոջն օգնում է երևալ առավել նրբագեղ: Թերևս այս առավելություններն էլ հենց նպաստում են սպառողի հետաքրքրությանը այս տեսակի հագուստի նկատմամբ: 

 Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Ռուսական ուժերը գիշերային հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի էներգետիկ օբյեկտներին Լավ հանդիպում էր, մրցում էին երկու շատ ուժեղ թիմեր․ Սպերցյանը՝ «Զենիթի» հետ խաղի մասին Հումորիստ Նուրլան Սաբուրովին արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստան 50 տարով․ ո՞րն է պատճառը «Արարատ 73» ֆիլմի պրեմիերան, կարմիր գորգը, հայտնի հյուրերն ու ԽՍՀՄ ֆուտբոլի պատմական գավաթը ԵԱՀԿ-ն աշխատում է Եվրոպայում պատերազմը կանխելու ուղղությամբ. Սինիրլիօղլու Լիլի Մորտոն երեխայի է սպասում (լուսանկարներ) Իտալիայում տեղի է ունենում ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (տեսանյութեր) «Ալ Նասրը» երկրորդ խաղում անընդմեջ հասավ հաղթանակի առանց Ռոնալդուի (տեսանյութ) «Հըզբոլլահի» հետախուզության ղեկավարը հրաժարական է տվել Արցախի թեմի առաջնորդը նամակով դիմել է ԱՄՆ փոխնախագահին Խոշոր ավտովթար՝ Երևանում. Հանրապետության հրապարակում «Honda»-ն բախվել է կայանված «Lexus»-ին, անցել կանաչ գազոնի վրայով, կոտրել հետիոտնի համար նախատեսված լուսակիրն ու ցուցանակը և գլխիվայր շրջվել. կա վիրավոր25-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը Անմահացած մեր տղաների մայրերի հետ հանդիպումից հետո դառնում ենք ավելի վճռական․ Ավանեսյան Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-6 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրրերին Զելենսկին ցանկանում է արդյոք խաղաղություն Ռուսաստանի հետ․ ԶԼՄ 2025-ին պետական բյուջեի օգտին բռնագանձվել է շուրջ 21 մլրդ դրամ Ռուսաստանում զգուշացրել են Ուկրաինային՝ բանակցություններից հրաժարվելու հետևանքների մասին Նորավան-Լծեն-Տաթև ավտոճանապարհը կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի է՝ անվաշղթաների կիրառմամբ Ազատի զորամասի 15 զինծառայողի մահվան գործով իրեղեն ապացույցներ են տարել դատարան Արթիկում փրկարարները, քրեական ոստիկաններն ու պարեկները փրկել են 24-ամյա աղջկա կյանքը․ օպերատիվ են գործել նաև Արթիկի շտապօգնության բժիշկներըԻնչ անել, եթե ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող անձանցից «WhatsApp»-ով հաղորդագրություն եք ստացել Ուժեղ քամու պատճառով ուղևորատար ինքնաթիռը չի կարողանում վայրէջք կատարել Մալագայի օդանավակայանում (տեսանյութ) Մարտ ամսվա տոնական և ոչ աշխատանքային օրերը Բախվել են «Toyota Rav 4»-ը և «Opel Zafira»-ն․ կան վիրավորներ Ռուբեն Ռուբինյան, մենակ թուրքերենով չի․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆԳՆ ոստիկանությունը հորդորում է զերծ մնալ երեխաների հուզական վիճակը խաթարող տեսանյութ հրապարակելուց Եվս մեկ օր տաքսիով տեղափոխեցի մեր հայրենակիցներին, լսեցի բազմաթիվ կարծիքներ ու առաջարկներ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանը բողոք է ներկայացրել հայ գեղասահորդների «Արցախ» ստեղծագործության անվան վերաբերյալ Պակիստանում մզկիթի պայթյունի զոհերի թիվը հասել է 31-ի Ոստիկանների համագործակցված միջոցառումների արդյունքում գողությունը թարմ հետքերով բացահայտվեց Հայտնաբերել են 15-ամյա տղայի դի՝ աջ քունքային հատվածում կրակոցի հետքով Երևանը հերթական կոլապսի շեմին է․ Վահագն ՎարագյանՀայտնի է անգլերենի լրացուցիչ միասնական քննությանը հայտագրման գործընթացի օրն ու ժամը Հետախուզվողների հայտնաբերում՝ համայնքային և քրեական ոստիկանների ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում Արցախցիների բնակապահովման ծրագրից օգտվել է ընդամենը 4404 ընտանիք Վթարային ջրանջատում Վանաձոր քաղաքում Իրավիճակը ՀՀ ավտոճանապարհներին Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. նրա պաշտոնավարումը կասեցվել է Եղանակը Հայաստանում Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում ցուցադրված Վիլյամ Սարոյանի նկարներից մի քանիսը կմնան Հայաստանում Կառավարության ֆինանսատնտեսական աշխատանքները հսկում է ինքը' կառավարությունը․ Սրանով ամենինչն պարզ չէ՞․ Արշակ ԿարապետյանԴոլարի փոխարժեքը նվազել է. մի փոքր էժանացել է նաև եվրոն Իրանն արագ վերականգնել է հրթիռային ծրագրի՝ 2025թ․ հարվածներից վնասված մի շարք օբյեկտներ Շնորհավորում եմ Ձեր ծննդյան օրը, պարոն գեներալ. ԶՈւ պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ ՍիմոնյանՔադաֆիի որդուն կհուղարկավորեն միայն իր ընտանիքի եւ երկու ցեղերի խորհուրդների ներկայությամբ Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. ինչ է հայտնի Նարեկ Կարապետյանը ուղիղ եթերում պատասխանում է հարցերինՎճարային տերմինալներ հափշտակած անձի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում. ՔԿ Ստամբուլ–Երևան–Ստամբուլ չվերթեր կլինեն․ հանդիպում «Turkish Airlines»-ի ներկայացուցիչների հետ Ցավոք սրտի մեր հասարակական միտքն ու քաղաքական «էլիտան» անտարբեր կամ գրեթե անտարբեր են Ռուսաստանից եկող քաղաքական և աշխարհաքաղաքական մեսիջների նկատմամբ. Մ. Ավետիսյան