Երևան, 07.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Թութանհամոնի ոսկե դիմակը. ի՞նչ առեղծվածներ են կապված դրա հետ

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Փոքրիշատե պատմություն իմացող յուրաքանչյուր մարդ գիտի, որ Հին Եգիպտոսի արհեստավորների կողմից հմտորեն պատրաստված՝ փարավոն Թութանհամոնի ոսկե դիմակը, հազարամյակներով պահպանվելով, հասել է մեզ և հնարավորություն է տվել դրանով պատկերացում կազմել այն ժամանակ ապրած մարդու դեմքի առանձնահատկությունների մասին: 

Դիմակը ոչ միայն արվեստի գործ է, այլ նաև շատ արժեքավոր ծիսական զարդարանք, որը նախատեսված էր մահացած մարդու համար: 

Թութանհամոնի ոսկե դիմակը մարդկությանը օգնել է բացահայտել Հին Եգիպտոսի քաղաքակրթության պատմության մեջ կարևոր ժամանակահատվածներից մեկի գաղտնիքները: 

Հին Եգիպտոսում եգիպտական փարավոնների թաղման ժամանակ որպես ծիսական խորհրդանիշ դիմակ ստեղծելը համարվել է բավականին ֆունկցիոնալ և բնորոշ երևույթ: 

Նմանատիպ դիմակներ պատրաստվել են շատ տիրակալների համար, բայց մեզ հասել է միայն Թութանհամոնի դիմակը, իսկ մնացածները անհայտության մեջ են մնացել: 

Իսկ ընդհանրապես, Թութանհամոնի դամբարանը պատված է ինչ-որ հանելուկային միստիկ շղարշով: 

Չգիտես ինչու, Թագավորների հովտի մեծ թվով դամբարաններից բոլորը թալանվել են, և միայն Թութանհամոնի դամբարանն է մնացել անթերի, առանց ձեռք տալու: 

«Սև պեղողներից» ոչ մեկին չի հաջողվել օգտվել դրա հարստություններից, չնայած, ըստ տեղեկությունների, այն բաց է եղել 1922 թվականից: 

Ըստ լեգենդի, դամբարանը պահպանել են փարավոնի և նրա հետ թաղված ծառաների հոգիները, և ոչ ոք չէր կարող որևէ բան գողանալ դամբարանից, մինչև չեն հայտնվել ավելի կրթված հետազոտողներ, որոնք ցանկացել են ծանոթանալ հին քաղաքակրթության պատմությանը: 

Թութանհամոնի դիմակը մաքուր ոսկուց և թանկարժեք քարերից պատրաստված, բավականին նուրբ մշակմամբ զարդ է և կշռում է մոտ տասը կիլոգրամ: 

Նույնիսկ հաշվի առնելով աշխատանքը, մետաղի որակը և այլ բնութագրերը՝ ժամանակակից ոսկերիչներից ոչ ոք չի համարձակվում այն գնահատել, իսկ հաշվի առնելով դրա պատմական արժեքը՝ կարելի է արձանագրել, որ այդ դիմակն անգին է: 

Դիմակի բարձր ճշգրտությամբ պատրաստված մանրամասները օգնել են մարդաբաններին մեծ ճշգրտությամբ վերականգնել փարավոնի դեմքը: 

Գիտնականներին պարզ է դարձել, թե ինչպիսին է եղել փարավոն Թութանհամոնը, իսկ դամբարանը հնարավորություն է տվել պարզել նրա նշանակությունն ու դերը պատմության մեջ: Երիտասարդ փարավոնը ինը տարուց էլ պակաս է եղել իշխանության, և քանի որ այդ ժամանակի մեծ մասը նա դեռ երեխա էր, գործնականում գրեթե չի ղեկավարել երկիրը: 

Թութանհամոնը մահացել է լրիվ խորհրդավոր պայմաններում 19 տարեկանում: Նրա օրոք, այնուամենայնիվ, իրականացվել են մի շարք բարեփոխումներ և նորարարություններ, որոնք ոչ միայն ամրապնդել են փարավոնների զորությունը, այլ նաև կարևոր դեր են խաղացել Հին Եգիպտոսի հզորացման գործում:

Դիմակն այսօր Կահիրեի թանգարանի ամենաարժեքավոր ցուցանմուշն է: Եգիպտոսում տեղի ունեցած հեղափոխական իրադարձությունների (2011) ժամանակ քիչ էր մնում դիմակը առևանգվեր: 

Եգիպտացիները ակնածանքով են վերաբերվում դիմակին և հույս ունեն, որ իրենց մոտ առաջիկայում զգալի վերափոխումներ և փոփոխություններ կլինեն, ինչպես եղել է 2500 տարի առաջ Թութանհամոնի օրոք, և իրենց երկիրը կրկին կդառնա աշխարհի գերտերություններից մեկը: 

Եվ այդ ամենում կօգնի Թութանհամոնի ոսկե դիմակը:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Ռուսական ուժերը գիշերային հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի էներգետիկ օբյեկտներին Լավ հանդիպում էր, մրցում էին երկու շատ ուժեղ թիմեր․ Սպերցյանը՝ «Զենիթի» հետ խաղի մասին Հումորիստ Նուրլան Սաբուրովին արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստան 50 տարով․ ո՞րն է պատճառը «Արարատ 73» ֆիլմի պրեմիերան, կարմիր գորգը, հայտնի հյուրերն ու ԽՍՀՄ ֆուտբոլի պատմական գավաթը ԵԱՀԿ-ն աշխատում է Եվրոպայում պատերազմը կանխելու ուղղությամբ. Սինիրլիօղլու Լիլի Մորտոն երեխայի է սպասում (լուսանկարներ) Իտալիայում տեղի է ունենում ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (տեսանյութեր) «Ալ Նասրը» երկրորդ խաղում անընդմեջ հասավ հաղթանակի առանց Ռոնալդուի (տեսանյութ) «Հըզբոլլահի» հետախուզության ղեկավարը հրաժարական է տվել Արցախի թեմի առաջնորդը նամակով դիմել է ԱՄՆ փոխնախագահին Խոշոր ավտովթար՝ Երևանում. Հանրապետության հրապարակում «Honda»-ն բախվել է կայանված «Lexus»-ին, անցել կանաչ գազոնի վրայով, կոտրել հետիոտնի համար նախատեսված լուսակիրն ու ցուցանակը և գլխիվայր շրջվել. կա վիրավոր25-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը Անմահացած մեր տղաների մայրերի հետ հանդիպումից հետո դառնում ենք ավելի վճռական․ Ավանեսյան Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-6 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրրերին Զելենսկին ցանկանում է արդյոք խաղաղություն Ռուսաստանի հետ․ ԶԼՄ 2025-ին պետական բյուջեի օգտին բռնագանձվել է շուրջ 21 մլրդ դրամ Ռուսաստանում զգուշացրել են Ուկրաինային՝ բանակցություններից հրաժարվելու հետևանքների մասին Նորավան-Լծեն-Տաթև ավտոճանապարհը կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի է՝ անվաշղթաների կիրառմամբ Ազատի զորամասի 15 զինծառայողի մահվան գործով իրեղեն ապացույցներ են տարել դատարան Արթիկում փրկարարները, քրեական ոստիկաններն ու պարեկները փրկել են 24-ամյա աղջկա կյանքը․ օպերատիվ են գործել նաև Արթիկի շտապօգնության բժիշկներըԻնչ անել, եթե ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող անձանցից «WhatsApp»-ով հաղորդագրություն եք ստացել Ուժեղ քամու պատճառով ուղևորատար ինքնաթիռը չի կարողանում վայրէջք կատարել Մալագայի օդանավակայանում (տեսանյութ) Մարտ ամսվա տոնական և ոչ աշխատանքային օրերը Բախվել են «Toyota Rav 4»-ը և «Opel Zafira»-ն․ կան վիրավորներ Ռուբեն Ռուբինյան, մենակ թուրքերենով չի․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆԳՆ ոստիկանությունը հորդորում է զերծ մնալ երեխաների հուզական վիճակը խաթարող տեսանյութ հրապարակելուց Եվս մեկ օր տաքսիով տեղափոխեցի մեր հայրենակիցներին, լսեցի բազմաթիվ կարծիքներ ու առաջարկներ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանը բողոք է ներկայացրել հայ գեղասահորդների «Արցախ» ստեղծագործության անվան վերաբերյալ Պակիստանում մզկիթի պայթյունի զոհերի թիվը հասել է 31-ի Ոստիկանների համագործակցված միջոցառումների արդյունքում գողությունը թարմ հետքերով բացահայտվեց Հայտնաբերել են 15-ամյա տղայի դի՝ աջ քունքային հատվածում կրակոցի հետքով Երևանը հերթական կոլապսի շեմին է․ Վահագն ՎարագյանՀայտնի է անգլերենի լրացուցիչ միասնական քննությանը հայտագրման գործընթացի օրն ու ժամը Հետախուզվողների հայտնաբերում՝ համայնքային և քրեական ոստիկանների ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում Արցախցիների բնակապահովման ծրագրից օգտվել է ընդամենը 4404 ընտանիք Վթարային ջրանջատում Վանաձոր քաղաքում Իրավիճակը ՀՀ ավտոճանապարհներին Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. նրա պաշտոնավարումը կասեցվել է Եղանակը Հայաստանում Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում ցուցադրված Վիլյամ Սարոյանի նկարներից մի քանիսը կմնան Հայաստանում Կառավարության ֆինանսատնտեսական աշխատանքները հսկում է ինքը' կառավարությունը․ Սրանով ամենինչն պարզ չէ՞․ Արշակ ԿարապետյանԴոլարի փոխարժեքը նվազել է. մի փոքր էժանացել է նաև եվրոն Իրանն արագ վերականգնել է հրթիռային ծրագրի՝ 2025թ․ հարվածներից վնասված մի շարք օբյեկտներ Շնորհավորում եմ Ձեր ծննդյան օրը, պարոն գեներալ. ԶՈւ պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ ՍիմոնյանՔադաֆիի որդուն կհուղարկավորեն միայն իր ընտանիքի եւ երկու ցեղերի խորհուրդների ներկայությամբ Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. ինչ է հայտնի Նարեկ Կարապետյանը ուղիղ եթերում պատասխանում է հարցերինՎճարային տերմինալներ հափշտակած անձի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում. ՔԿ Ստամբուլ–Երևան–Ստամբուլ չվերթեր կլինեն․ հանդիպում «Turkish Airlines»-ի ներկայացուցիչների հետ Ցավոք սրտի մեր հասարակական միտքն ու քաղաքական «էլիտան» անտարբեր կամ գրեթե անտարբեր են Ռուսաստանից եկող քաղաքական և աշխարհաքաղաքական մեսիջների նկատմամբ. Մ. Ավետիսյան