Երևան, 07.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ներարկիչ. թռչնի փետուրներից մինչև միանգամյա օգտագործման

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Այսօր ներարկիչները օգտագործվում են ներմաշկային, ներերակային, ենթամաշկային և այլ տեսակի ներարկումների, ինչպես նաև խոռոչների ողողման, ասպիրացիոն հեղուկների արտածծման և սննդանյութերի ներարկման համար: 

Չնայած այն հանգամանքին, որ ներարկիչի ստեղծման պատմությունը սկսվում է միայն 19-րդ դարի կեսերից, մարդկությունը հնուց օգտագործել է մարմին հեղուկներ ներմուծելու և հեռացնելու ամենատարբեր մեթոդներ: 

Օրինակ՝ դեռևս 2,5 հազար տարի առաջ հանրահայտ բժիշկ Հիպոկրատը այդ նպատակով օգտագործել է սնամեջ խողովակ, որի ծայրին ամրացված էր խոզի միզապարկ: 

17-րդ դարում շատ գիտնականներ և բժիշկներ են ներերակային և ենթամաշկային ներարկումների ու փոխներարկումների փորձարկումներ կատարել՝ օգտագործելով թռչնի փետուրներ: 

Իսկ ընդհանրապես, թե՛ մամլիչի, այսինքն՝ գլանի և մխոցի, թե՛ ասեղի հայտնագործությունը իրականացրել է ֆրանսիացի ֆիզիկոս և մաթեմատիկոս Պասկալը 1648 թվականին: Նրա ստեղծած այդ մեխանիզմը այդպես էլ կոչվում է՝ Պասկալի ներարկիչ: 

Բայց, ցավոք, այդ ժամանակվա հանրությունը չի գնահատել այդ նորարարությունը, և գյուտը մոռացվել է: Միայն 19-րդ դարի կեսերին բժիշկ Ալեքսանդր Վուդը, որպես հիմք վերցնելով Պասկալի ներարկիչը, ստեղծել է ներարկիչ մաշկի տակ դեղեր ներարկելու համար: Հենց նույն ժամանակաշրջանում էլ վիրաբույժ Չարլզ Գաբրիել Պրավազը ստեղծել է չափերով ավելի մեծ նման սարք` վիրահատությունների ժամանակ օգտագործելու նպատակով: 

Ներարկիչի պատմության մեջ առաջին նման ներարկիչները պատրաստվում էին կաշվից ու ռետինից, իսկ դոզավորման համար նախատեսված անցքեր ունեցող մխոցը՝ մետաղից: Ապակյա, բազմակի օգտագործման համար նախատեսված Luer ներարկիչները հայտնվել են միայն 1894 թվականին: 

Նրանց ստեղծման հիմքում ընկած էր Ֆուրնիեի՝ ապակու փչման գաղափարը: Այն ժամանակ թողարկվել են 20-ից 100 մլ ծավալներով ներարկիչներ, որոնք ունեցել են ներարկիչի ասեղի կոնաձև կապակցում գլանի հետ և պատրաստված են եղել քիմիա-ջերմակայուն ապակուց, ինչը հնարավորություն է տվել տարբեր մեթոդներով հաջողությամբ մանրէազերծել դրանք: 

Միանգամյա օգտագործման ներարկիչների ստեղծման պատմությունը սկսվել է ամերիկացի Արթուր Սմիթից, որը 1949 թվականին արտոնագրել է առաջին ապակյա միանգամյա՝ միանվագ օգտագործման ներարկիչը: Իսկ ընդամենը յոթ տարի անց նորզելանդացի դեղագործ Քոլին Մարդոքը հորինել է միանվագ օգտագործման պլաստմասե ներարկիչ: 

Հետագա տարիներին նա ակտիվորեն իրականացրել է իր գյուտի կատարելագործումը, իսկ արդեն 1970-ականներին աշխարհի բոլոր երկրներում Մարդոկը արտոնագիր է ունեցել միանգամյա օգտագործման պլաստիկ ներարկիչների համար: 

Նման ներարկիչների արդյունաբերական արտադրությունը սկսվել է 1961 թվականից: 

Ներկայումս միանվագ ներարկիչների արտադրության մեջ երկու ուղղությամբ են նորարարություններ մշակվում: Առաջին ուղղությունն այն է, որ ստեղծվի այնպիսի ներարկիչ, որը սկզբունքորեն անհնար է օգտագործել երկրորդ անգամ, սակայն այդ ուղղությամբ առայժմ հստակ արդյունքներ չկան: 

Երկրորդ ուղղությունն այն է, որ հնարավորինս նվազեցվի ներարկման ընթացքում ցավի զգացողությունը: Այս ուղղությամբ, օրինակ՝ ստեղծվել են ատամնաձև ասեղներ, որոնք մաշկի հետ ունեն շփման ավելի փոքր մակերես, կամ էլ ստեղծվել են մեխանիզմներ, որոնք մեծ արագությամբ են ասեղները մխրճում մաշկի մեջ, ներկայումս փորձարկվում է նաև ներարկումից առաջ ասեղները սառեցնելու մեթոդը և այլն:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Ռուսական ուժերը գիշերային հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի էներգետիկ օբյեկտներին Լավ հանդիպում էր, մրցում էին երկու շատ ուժեղ թիմեր․ Սպերցյանը՝ «Զենիթի» հետ խաղի մասին Հումորիստ Նուրլան Սաբուրովին արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստան 50 տարով․ ո՞րն է պատճառը «Արարատ 73» ֆիլմի պրեմիերան, կարմիր գորգը, հայտնի հյուրերն ու ԽՍՀՄ ֆուտբոլի պատմական գավաթը ԵԱՀԿ-ն աշխատում է Եվրոպայում պատերազմը կանխելու ուղղությամբ. Սինիրլիօղլու Լիլի Մորտոն երեխայի է սպասում (լուսանկարներ) Իտալիայում տեղի է ունենում ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (տեսանյութեր) «Ալ Նասրը» երկրորդ խաղում անընդմեջ հասավ հաղթանակի առանց Ռոնալդուի (տեսանյութ) «Հըզբոլլահի» հետախուզության ղեկավարը հրաժարական է տվել Արցախի թեմի առաջնորդը նամակով դիմել է ԱՄՆ փոխնախագահին Խոշոր ավտովթար՝ Երևանում. Հանրապետության հրապարակում «Honda»-ն բախվել է կայանված «Lexus»-ին, անցել կանաչ գազոնի վրայով, կոտրել հետիոտնի համար նախատեսված լուսակիրն ու ցուցանակը և գլխիվայր շրջվել. կա վիրավոր25-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը Անմահացած մեր տղաների մայրերի հետ հանդիպումից հետո դառնում ենք ավելի վճռական․ Ավանեսյան Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-6 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրրերին Զելենսկին ցանկանում է արդյոք խաղաղություն Ռուսաստանի հետ․ ԶԼՄ 2025-ին պետական բյուջեի օգտին բռնագանձվել է շուրջ 21 մլրդ դրամ Ռուսաստանում զգուշացրել են Ուկրաինային՝ բանակցություններից հրաժարվելու հետևանքների մասին Նորավան-Լծեն-Տաթև ավտոճանապարհը կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի է՝ անվաշղթաների կիրառմամբ Ազատի զորամասի 15 զինծառայողի մահվան գործով իրեղեն ապացույցներ են տարել դատարան Արթիկում փրկարարները, քրեական ոստիկաններն ու պարեկները փրկել են 24-ամյա աղջկա կյանքը․ օպերատիվ են գործել նաև Արթիկի շտապօգնության բժիշկներըԻնչ անել, եթե ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող անձանցից «WhatsApp»-ով հաղորդագրություն եք ստացել Ուժեղ քամու պատճառով ուղևորատար ինքնաթիռը չի կարողանում վայրէջք կատարել Մալագայի օդանավակայանում (տեսանյութ) Մարտ ամսվա տոնական և ոչ աշխատանքային օրերը Բախվել են «Toyota Rav 4»-ը և «Opel Zafira»-ն․ կան վիրավորներ Ռուբեն Ռուբինյան, մենակ թուրքերենով չի․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆԳՆ ոստիկանությունը հորդորում է զերծ մնալ երեխաների հուզական վիճակը խաթարող տեսանյութ հրապարակելուց Եվս մեկ օր տաքսիով տեղափոխեցի մեր հայրենակիցներին, լսեցի բազմաթիվ կարծիքներ ու առաջարկներ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանը բողոք է ներկայացրել հայ գեղասահորդների «Արցախ» ստեղծագործության անվան վերաբերյալ Պակիստանում մզկիթի պայթյունի զոհերի թիվը հասել է 31-ի Ոստիկանների համագործակցված միջոցառումների արդյունքում գողությունը թարմ հետքերով բացահայտվեց Հայտնաբերել են 15-ամյա տղայի դի՝ աջ քունքային հատվածում կրակոցի հետքով Երևանը հերթական կոլապսի շեմին է․ Վահագն ՎարագյանՀայտնի է անգլերենի լրացուցիչ միասնական քննությանը հայտագրման գործընթացի օրն ու ժամը Հետախուզվողների հայտնաբերում՝ համայնքային և քրեական ոստիկանների ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում Արցախցիների բնակապահովման ծրագրից օգտվել է ընդամենը 4404 ընտանիք Վթարային ջրանջատում Վանաձոր քաղաքում Իրավիճակը ՀՀ ավտոճանապարհներին Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. նրա պաշտոնավարումը կասեցվել է Եղանակը Հայաստանում Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում ցուցադրված Վիլյամ Սարոյանի նկարներից մի քանիսը կմնան Հայաստանում Կառավարության ֆինանսատնտեսական աշխատանքները հսկում է ինքը' կառավարությունը․ Սրանով ամենինչն պարզ չէ՞․ Արշակ ԿարապետյանԴոլարի փոխարժեքը նվազել է. մի փոքր էժանացել է նաև եվրոն Իրանն արագ վերականգնել է հրթիռային ծրագրի՝ 2025թ․ հարվածներից վնասված մի շարք օբյեկտներ Շնորհավորում եմ Ձեր ծննդյան օրը, պարոն գեներալ. ԶՈւ պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ ՍիմոնյանՔադաֆիի որդուն կհուղարկավորեն միայն իր ընտանիքի եւ երկու ցեղերի խորհուրդների ներկայությամբ Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. ինչ է հայտնի Նարեկ Կարապետյանը ուղիղ եթերում պատասխանում է հարցերինՎճարային տերմինալներ հափշտակած անձի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում. ՔԿ Ստամբուլ–Երևան–Ստամբուլ չվերթեր կլինեն․ հանդիպում «Turkish Airlines»-ի ներկայացուցիչների հետ Ցավոք սրտի մեր հասարակական միտքն ու քաղաքական «էլիտան» անտարբեր կամ գրեթե անտարբեր են Ռուսաստանից եկող քաղաքական և աշխարհաքաղաքական մեսիջների նկատմամբ. Մ. Ավետիսյան