Երևան, 10.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Տնտեսական զարգացում Հայաստանում չկա, իսկ տնտեսական աճը ներառական չէ. Կարեն Ադոնց

ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

Past.am

Տնտեսական զարգացում Հայաստանում չկա: Այս մասին Facebook-ի իր էջում գրել է տնտեսագետ Կարեն Ադոնցը:

Նա, ամսնավորապես, գրել է.

«ԿԱՐՃ, ԵՐԿՈՒ ԿԱՐԵՎՈՐ ՀԱՐՑԻ ԱՆԴՐԱԴԱՌՆԱՄ։

ՀԻՄԱ՝

1) Տնտեսական զարգացում կա՞, թէ չկա։

Ոչ չկա։ Տնտեսական աճի, որն արձանագրվում է այսօր, մի որոշ մասը ստվերից դուրս բերված ՀՆԱ է, մյուս մասը՝ ՀՆԱ-ի բնական վերաբաշխմամբ առաջացած աճ։ Պատկերավոր ասած (վիճակագրական ճշգրիտ թվաբանությունը մի կողմ)՝ դուք ստեղծում եք մոտ 12 մլրդ դոլար նոր արժեք, այսինքն ՀՆԱ (աշխատավարձեր+շահույթ), որից, ասենք՝ 4-ը բյուջե, մոտ 5-ը մասնավոր հատվածում աշխատավարձներ, 3-ը մաքուր շահույթ։ Այս 3 մլրդ դոլար մաքուր շահույթը բաշխվում է հետեւյալ կերպ՝ մոտ 1,5-ը դուրս է բերվում երկրից, 0,5-ը, որպես խնայողություն վերածվում վարկերի, 1 մլրդ-ը տարբեր բնույթի ներդրումների տեսքով մտնում է տնտեսություն՝ ոչ միայն գործունեության ընդլայնման, այլ նաեւ պարզ վերարտադրության ապահովման նպատակով։

Արտաքին էական ընդգրկուն ներդրումներ, առանց որոնց լուրջ զարգացում ակնկալել հնարավոր չէ, գրեթե չկան։ Հաջորդ տարվանից, երբ ստվերի բացահայտումները կպակասեն, այս եղանակով տնտեսական բարձր աճ արձանագրելը զգալիորեն կդժվարանա։

2) Առկա տնտեսական աճը ներառակա՞ն է, թէ ոչ։

Ոչ։ Այն երբեք ներառական չի կարող լինել, քանի դեռ՝ տնտեսական ներուժի տիրապետման բեւեռացումը եւ մրցակցային հնարավորությունների ներկա անբարենպաստ հարաբերակցությունը շարունակում է խորանալ եւ երկրորդը՝ քանի դեռ մեր տնտեսության հիմնական մրցակցային առավելությունը մնում է ցածր աշխատավարձը (բոլորով բարձրակարգ ծրագրավորող չենք աշխատելու)։

Այս խնդիրներըը կարող են լուծվել երեք փոխշաղկապված ճանապարհներով միայն՝

Ա) Տնտեսության կառուցվածքի էական փոփոխմամբ՝ մեծ ծավալի ավելացված արժեք գեներացնող ճյուղերի զարգացմամբ, որոնք կմեծացնեն բարձր աշխատավարձով մասնագետների պահանջարկը։

Բ) Խոշոր բաժնետիրական շահութաբեր գործող ընկերությունների ձեւավորմամբ, որտեղ բնակչության զգալի մասը կլինի բաժնետեր եւ դիվիդենտներով կունենա աճող հավելյալ եկամուտներ։

Գ) Փոքր ձեռնարկատիրության էական ընդլայնմամբ։

Հ.Գ. Այս առումով, նշված ուղղություններով, ընդհանուր խոսակցություններից այն կողմ, էական, համակարգված քայլեր չեմ տեսնում։ Ուղղակի, խնդիրների ծավալներն ու բարդությունը գիտակցելով, կառավարման որակը տեսնելով՝ մեծ սպասելիքներ չունեմ»:

ԵԱՏՄ-ին անդամակցությունից Հայաստանն ավելի շատ բան է շահել. «Փաստ»Տոլորսի առեղծվածը․ բացահայտելով Հայաստանը (մաս 4)Փաշինյանի քարոզարշավի լուսանկարը Վենսի հետ Հայաստանի համար կարժենա 9 միլիարդ դոլար․ քաղաքագետ Անհրաժեշտ է բարձրացնել և ինդեքսավորել բոլոր ուսուցիչների աշխատավարձը․ Ատոմ Մխիթարյան«Մա՛մ, ձեզ լավ նայեք, ինձ հետ ամեն ինչ լավ է». կրտսեր սերժանտ Գառնիկ Անտոնյանն անմահացել է նոյեմբերի 1-ին «Մարտունի 2»-ում. «Փաստ»Դատական օրենսգրքի փոփոխությունների առկա խմբագրումը չի քննարկվել դատավորների հետ, չեն հայցվել մասնագիտական համայնքների դիրքորոշումներըԿարգավորվող գունային թափանցիկ արևային մարտկոցը նախատեսված է ճկուն մակերեսների համար Կինը մահացել է լողի դասի ժամանակ՝ ջուր կուլ տալուց հետոԳագիկ Ծառուկյանը ընտրություններին կմասնակցի «Առաջարկ Հայաստանին» ծրագրով Մարդկային ինտելեկտի նոր մարտահրավերը. ինչպես չկորցնել մտածելու ունակությունը տեխնոլոգիաների դարաշրջանում. «Փաստ»Ջուր չի լինիԺողովրդավարության դիմակի տակ․ ճնշումներ, բողոքներ և չլսված ուղերձներ ԱՄՆ փոխնախագահի այցի «մթնոլորտային» նրբերանգները, «վենսացավն» ու անկումը. «Փաստ»«Մեր Ձևով»․ իրատեսական ծրագիր՝ չափելի արդյունքներով Վենսի երեկվա հայտարարությունը Կառավարության թարգմանչի կողմից սխալ է թարգմանվել․ Նարեկ Կարապետյան Մանկական, դպրոցական, գիտական կամ այլ գրականության օտարման գործարքները կազատվեն ԱԱՀ-ից՝ առանց նախարարության երաշխավորության. «Փաստ»Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Զինվորի աղոթք Հարկային վարչարարության դաժան ճնշումներն ու դրանց ծանր հետևանքները. «Փաստ»«Խնդիրները ոչ թե լուծումներ են ստանում, այլ գնալով էլ ավելի են շատանում ու առարկայական դառնում». «Փաստ»Էլ ի՞նչ միջոցների է դիմելու Փաշինյանը Եպիսկոպոսաց ժողովը խափանելու համար. «Փաստ»Փորձելու են կիրառել «արևմտյան» սցենարի «հայկականացված» տարբերակը. «Փաստ»Նախկինում ՀԷՑ-ը տարիներ շարունակ աջակցություն է ցուցաբերել Եկեղեցուն. «Փաստ»Ռուսաստան, Հայաստան, Կոնգո․ ԵՄ–ն թարմացրել է ավիաընկերությունների սև ցուցակը Հրդեհ Սպիտակ քաղաքում Համայնքային ոստիկանները բացահայտել են շնամարտ կազմակերպելու դեպքեր Ի՞նչ եղանակ սպասել փետրվարի 10-14-ը Ուկրաինայի անվտանգության երաշխիքների վերաբերյալ փաստաթղթերը պատրաստ են․ Զելենսկի Արուճի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում կկատարվի միասնական ժամերգություն «Համաձայնագիրը նոր էջ կբացի ՀՀ-ԱՄՆ խորացող էներգետիկ գործընկերության ասպարեզում». Փաշինյան Մոնիկա Հարությունյանը կներկայացնի Հայաստանը «Միսս Աշխարհ» մրցույթում (լուսանկարներ) Նախագահ Թրամփը շատ լավ գիտի, որ խաղաղությունն ապահովելու լավագույն միջոցն իրական զսպման գործիքներ ունենալու մեջ է․ Վենս Իսրայելի բանակը Լիբանանում սպանել է «Հեզբոլլահ»-ի հրամանատարի Էլինա Ավանեսյանը զբաղեցնում է 158-րդ տեղը Լարսը բաց է ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ռազմшկան գործողությունների uպառնալիք ներկայումս չկա․ Ֆիդան Ադրբեջանը տարածաշրջանի միակ երկիրն է, որ կախված չէ որևէ տեսակի ներմուծվող վառելիքից․ Ալիև Լուրը չունի որևէ պաշտոնական հիմնավորում կամ աղբյուր. ՅունիբանկՌաֆիկ Ալեքսանյանը դարձավ Եվրոպայի MMA առաջնության բրոնզե մեդալակիր Դեռահասը դանակահարել է հնդիկ ուսանողների և ոստիկանների, ապա՝ ինքն իրեն ԱՄՆ պատվիրակություն է այցելել Ադրբեջան․ ինչ հարցեր են քննարկել Գարիկ Պապոյանը «Կրկին փորձիր» ֆիլմի նկարահանման հրապարակից կադրեր է հրապարակել Բախվել են «Mercedes»-ը և «Nissan Teana»-ն․ կան վիրավորներ Կարեն Կարագուլյանի և Բրեդ Փիթի մասնակցությամբ «Մի անգամ Հոլիվուդում» ֆիլմի թիզերն արդեն հասանելի է 11 միլիոն դոլարի հետախուզական անօդաչուների տեխնոլոգիաների վաճառք ենք հաստատում Հայաստանի համար. Ջեյ Դի Վենս Իսրայելը օդ է բարձրացրել կործանիչները Վահագն Խաչատուրյանը Վենսի հետ հանդիպմանը կարևորել է տարածաշրջանում խաղաղության հաստատման փաստը Արտակարգ դեպք՝ Երևանում․ «հեմառոգիկ շոկ և դաստակի կտրած վերք» ախտորոշմամբ հիվանդանոց տեղափոխված տղամարդու կյանքին վտանգ է սպառնում Փաստաթղթեր. Փաշինյանի եղբայրը ՌԴ քաղաքացի է, ԱԱԾ-ն ստուգե՞լ է՝ գուցե ԿԳԲ-ի գործակալ է․ Լիա ՍարգսյանՀայաստանի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ Ուգոչուկվու Իվուն վիրահատության է ենթարկվել