Երևան, 07.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Եղանակային անոմալիաներ և աղետներ. աննախադե՞պ են արդյոք

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Մենք գիտենք, որ...

Վերջին ժամանակներում աշխարհում եղանակը «խելքը թռցրել է»՝ անընդհատ աննախադեպ անոմալիաներ են ու անկանխատեսելի եղանակային աղետներ: Ընդ որում, ներկայումս եղանակի փոփոխության ժողովրդական նախանշանները ևս չեն գործում:

Իրականում այդպես չէ:

Սկսենք նրանից, որ եղանակի փոփոխության ժողովրդական նախանշանները չեն էլ կարող կանխատեսել եղանակը, քանի որ այդ նշանները սովորաբար օգտագործվում են ոչ այնտեղ, որտեղ առաջացել են: Իհարկե, հնարավոր է, որ որևէ տարածքում, օրինակ՝ որևէ բույսի վաղ ծաղկելը նշան է, որ գարնանը ցրտահարություն է լինելու կամ ամռանը՝ երաշտ, բայց դա նույն նշանը չէ այլ տարածքում, ուր եղանակի կանխատեսման այդ ժողովրդական նախանշանը չի գործում: Բանն այն է, որ մարդիկ դարձել են մոբիլ և շատ են տեղաշարժվում, փոխում բնակության վայրերը՝ իրենց հետ տանելով նաև ժողովրդական նախանշանները: Ինչ վերաբերում է եղանակային անոմալիաներին , ապա պետք է նշել, որ նման բան չկա:

Բանն այն է, որ եղանակային փոփոխություններին պետք է նայել լայն ժամանակահատվածի կտրվածքով: Օրինակ, եթե մի ձմեռ խիստ սառնաշունչ է լինում, դա չի նշանակում, որ դա անոմալիա է, քանի որ ուսումնասիրելով այդ տարածքի եղանակային փոփոխությունների պատմությունը՝ կարելի է հանդիպել բազմաթիվ նման խստաշունչ ձմեռների:

Ուղղակի մարդկային կյանքը այնքան կարճ է, որ մեկ սերունդը չի կարող արձանագրել եղանակային մեկ ցիկլի փոփոխություն: Ինչպես ցիկլիկ են սառցային դարաշրջանները, այնպես էլ ցիկլիկ են եղանակային փոփոխությունները՝ իհարկե, առավել քիչ ժամանակահատված ընդգրկելով: Մարդը սովոր է վստահել միայն իր սեփական փորձին: 

Պատկերացրեք սովորական մարդու, որի կյանքի ամբողջ ժամանակահատվածում եղել է իր բնակության տարածքի եղանակի տաք ցիկլ, և հանկարծ դա փոփոխվում է: Պարզ է, որ դա այդ մարդու համար «անոմալիա» է:

Ի դեպ, եղանակի անհատական զգացողության մասին պետք է ասել, որ դա մեծամասամբ սխալ է լինում: Օրինակ՝ մարդուն կարող է թվալ, որ, ասենք՝ անցած տարին ցուրտ է եղել, բայց դա այդպես եղած չլինի, քանի որ ընդամենը այդ տարին անձրևային է եղել (խոնավության առկայությամբ ցուրտը առավել է զգացվում), կամ էլ ուղղակի նա այդ տարի շատ է հիվանդացել վիրուսային հիվանդություններով: 

Այն, որ մարդիկ համոզված են, թե ներկայումս աշխարհում անասելի աճել են եղանակային անոմալիաները և աղետները, մեկ այլ պատճառ ևս ունի: Անընդհատ կարելի է լսել, որ, ասենք, Սահարայում ձյուն է տեղացել, իսկ Ալ յասկայում շոգ է, ջրհեղեղներ են հորդառատ անձրևների պատճառով և այլն: 

Իհարկե, այս ամենը լինում է, բայց բանն այն է, որ նման բաներ եղել են միշտ: Ուղղակի հիմա տեղեկատվության դար է, և այդ տեղեկատվությունը տարածվում է վայրկենական: Իսկ ինչպե՞ս պետք է 18-րդ դարի Փարիզի բնակիչը իմանար, որ Սահարայում ձյուն է տեղացել: Իհարկե, ոչ մի կերպ: Այս ամենին գումարենք նաև այն, որ բացի նրանից, որ տեղեկատվությունը շատ արագ է տարածվում, միևնույն ժամանակ ներկայումս այդ տեղեկատվությունը անգամ ուռճացվում է: Չէ՞ որ դիտումներ բոլորին են պետք, իսկ դրանց համար պետք են սենսացիաներ, անոմալիաներ և աղետներ: Միևնույն ժամանակ այս ամենը գրագետ է նաև կոմերցիոն տեսակետից:

Փաստացի սա նաև որոշ կազմակերպությունների օգուտներ է բերում. օրինակ՝ ապահովագրական կազմակերպություններին, կամ էլ որոշակի տեսակի ապրանքներ արտադրողներին և այլն: Ինչ վերաբերում է եղանակի տեսությանը, ապա պետք է նշել, որ սա ևս կոմերցիա է, ընդ որում՝ բավականին հաջողված: Ըստ կլիմայագետների, անգամ մեկ օրվա եղանակի կանխատեսման ճշտության հավանականությունը 96 տոկոս է:

Այսինքն, կարելի է հավատալ եղանակի մեկօրյա կանխատեսմանը: 1-3 օրերի եղանակի կանխատեսման ճշգրտության հավանականությունը արդեն 90 տոկոս է, և սա նույնպես տանելի է, իսկ ավելի երկարատև եղանակային կանխատեսումները կարելի է կարդալ որպես հեքիաթ՝ ժամանակ անցկացնելու համար, քանի որ, օրի նակ՝ շա բաթ վա կան խ ա տես մ ա ն ճշգրտության հավանականությունը 60 տոկոս է, որը նշանակում է, օրինակ՝ 60 տոկոս հավանականությամբ անձրև կգա, 40 տոկոս հավանականությամբ ՝ չի գա:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Մեկնարկել է ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (լուսանկարներ) Աղոթք նեղության ժամին Որտե՞ղ է իրականում թաքնված շան գլուխը. «Փաստ»ԵՄ երկրներ ձուկ և ձկնամթերք արտահանելու նպատակով կկատարվեն օրենսդրական փոփոխություններ. «Փաստ»«Փաշինյանի նպատակն իր թիմի և կողմնակիցների հոռետեսությունը փարատելն է». «Փաստ»Ինչպես թույլ չտալ ձայների փոշիացում. «Փաստ»Մրցանակային «եղբայրություն»... հազարավոր զոհերի, զրկանքների ու բռնագաղթի հաշվին. «Փաստ»Ի՞նչ են ցույց տալիս Ռոբերտ Քոչարյանի ասուլիսի դիտումներն ու արձագանքները. «Փաստ»Հիմա ինչի՞ց են «նեղված» քպականները. «Փաստ»Ռուսական ուժերը գիշերային հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի էներգետիկ օբյեկտներին Լավ հանդիպում էր, մրցում էին երկու շատ ուժեղ թիմեր․ Սպերցյանը՝ «Զենիթի» հետ խաղի մասին Հումորիստ Նուրլան Սաբուրովին արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստան 50 տարով․ ո՞րն է պատճառը «Արարատ 73» ֆիլմի պրեմիերան, կարմիր գորգը, հայտնի հյուրերն ու ԽՍՀՄ ֆուտբոլի պատմական գավաթը ԵԱՀԿ-ն աշխատում է Եվրոպայում պատերազմը կանխելու ուղղությամբ. Սինիրլիօղլու Լիլի Մորտոն երեխայի է սպասում (լուսանկարներ) Իտալիայում տեղի է ունենում ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (տեսանյութեր) «Ալ Նասրը» երկրորդ խաղում անընդմեջ հասավ հաղթանակի առանց Ռոնալդուի (տեսանյութ) «Հըզբոլլահի» հետախուզության ղեկավարը հրաժարական է տվել Արցախի թեմի առաջնորդը նամակով դիմել է ԱՄՆ փոխնախագահին Խոշոր ավտովթար՝ Երևանում. Հանրապետության հրապարակում «Honda»-ն բախվել է կայանված «Lexus»-ին, անցել կանաչ գազոնի վրայով, կոտրել հետիոտնի համար նախատեսված լուսակիրն ու ցուցանակը և գլխիվայր շրջվել. կա վիրավոր25-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը Անմահացած մեր տղաների մայրերի հետ հանդիպումից հետո դառնում ենք ավելի վճռական․ Ավանեսյան Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-6 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրրերին Զելենսկին ցանկանում է արդյոք խաղաղություն Ռուսաստանի հետ․ ԶԼՄ 2025-ին պետական բյուջեի օգտին բռնագանձվել է շուրջ 21 մլրդ դրամ Ռուսաստանում զգուշացրել են Ուկրաինային՝ բանակցություններից հրաժարվելու հետևանքների մասին Նորավան-Լծեն-Տաթև ավտոճանապարհը կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի է՝ անվաշղթաների կիրառմամբ Ազատի զորամասի 15 զինծառայողի մահվան գործով իրեղեն ապացույցներ են տարել դատարան Արթիկում փրկարարները, քրեական ոստիկաններն ու պարեկները փրկել են 24-ամյա աղջկա կյանքը․ օպերատիվ են գործել նաև Արթիկի շտապօգնության բժիշկներըԻնչ անել, եթե ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող անձանցից «WhatsApp»-ով հաղորդագրություն եք ստացել Ուժեղ քամու պատճառով ուղևորատար ինքնաթիռը չի կարողանում վայրէջք կատարել Մալագայի օդանավակայանում (տեսանյութ) Մարտ ամսվա տոնական և ոչ աշխատանքային օրերը Բախվել են «Toyota Rav 4»-ը և «Opel Zafira»-ն․ կան վիրավորներ Ռուբեն Ռուբինյան, մենակ թուրքերենով չի․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆԳՆ ոստիկանությունը հորդորում է զերծ մնալ երեխաների հուզական վիճակը խաթարող տեսանյութ հրապարակելուց Եվս մեկ օր տաքսիով տեղափոխեցի մեր հայրենակիցներին, լսեցի բազմաթիվ կարծիքներ ու առաջարկներ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանը բողոք է ներկայացրել հայ գեղասահորդների «Արցախ» ստեղծագործության անվան վերաբերյալ Պակիստանում մզկիթի պայթյունի զոհերի թիվը հասել է 31-ի Ոստիկանների համագործակցված միջոցառումների արդյունքում գողությունը թարմ հետքերով բացահայտվեց Հայտնաբերել են 15-ամյա տղայի դի՝ աջ քունքային հատվածում կրակոցի հետքով Երևանը հերթական կոլապսի շեմին է․ Վահագն ՎարագյանՀայտնի է անգլերենի լրացուցիչ միասնական քննությանը հայտագրման գործընթացի օրն ու ժամը Հետախուզվողների հայտնաբերում՝ համայնքային և քրեական ոստիկանների ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում Արցախցիների բնակապահովման ծրագրից օգտվել է ընդամենը 4404 ընտանիք Վթարային ջրանջատում Վանաձոր քաղաքում Իրավիճակը ՀՀ ավտոճանապարհներին Ոստիկանության պաշտոնատար անձը մեղադրվում է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ բազմաթիվ կեղծ արձանագրություններ կազմելու մեջ. նրա պաշտոնավարումը կասեցվել է Եղանակը Հայաստանում Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում ցուցադրված Վիլյամ Սարոյանի նկարներից մի քանիսը կմնան Հայաստանում Կառավարության ֆինանսատնտեսական աշխատանքները հսկում է ինքը' կառավարությունը․ Սրանով ամենինչն պարզ չէ՞․ Արշակ Կարապետյան