Երևան, 14.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գիտե՞ք, թե որքան են կշռում ամպերը

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Մենք գիտենք, որ...

Ամպերը շատ թեթև են, անկշիռ և այդ իսկ պատճառով հանգիստ լողում են երկնքում:

Իրականում դա այդպես չէ:

Ինչպես յուրաքանչյուր նյութ, ամպը ևս կշիռ ունի, ընդ որում՝ հաճախ ահռելի: Ամպերի առաջացման հիմնական պայմաններն են կոնվեկտիվ, վերընթաց հոսանքները, տուրբուլենտ փոխանակությունը և օդի՝ ճառագայթման պատճառով սառեցումը, որի հետևանքով մթնոլորտում տեղի են ունենում ջերմաստիճանի նվազում, խոնավության աճ։ Ամպերը առաջանում են, երբ երկրի մակերևույթից ջուրը գոլորշիանում է և բարձրանում երկինք, ապա այդ գոլորշին կոնդենսացվում է՝ առաջացնելով ջրի մանր կաթիլներ, որոնք էլ իրենց հերթին միանում են միմյանց և առաջանում է ամպ:

Այս ամենը տեղի է ունենում շնորհիվ մեծ բարձրություններում ջերմաստիճանի անկման: Ամպերը լողում են երկնքում, քանի որ նրանց խտությունը ցածր է սովորական մթնոլորտային օդի խտությունից, բայց, այնուամենայնիվ, նրանք բավականին ծանր են: Օրինակ՝ սովորական միջին կույտային ամպը (սպիտակ բամբականման ամպ) կշռում է մոտավորապես 500-800 տոննա:

Գիտնականները հաշվարկել են, որ կույտային ամպերի միջին խտությունը 0,5 գրամ/մետր խորանարդ է, սակայն ամպի խտությունը կապված է նրա տեսակի հետ: Փետրավոր ամպերը առավել ցածր խտություն ունեն, իսկ ահա կույտայինանձրևային ամպերի խտությունը բարձր է: 

Ամպի քաշի ամենահեշտ հաշվարկը կարելի է կատարել կույտային ամպերի հետ, քանի որ սովորաբար նրանք ունեն համեմատաբար հասարակ ձև և չափեր:

Ավելի բարդ է հաշվարկել առավել մեծ խտություն ունեցող կույտային-անձրևային ամպերի կշիռը: Հաշվարկները ցույց են տալիս, որ նման ամպերը երբեմն անգամ կարող են ունենալ մինչև 1 միլիոն տոննա քաշ: Իհարկե, այս բոլոր հաշվարկները մոտավոր են: 

Սովորաբար ամպերին նայելիս մեզ թվում է, թե նրանք այնքան էլ մեծ չեն, բայց մենք ամպը տեսնում ենք միայն հորիզոնական տեսակետից, իրականում, օրինակ՝ կույտային-փետրավոր ամպի բարձրությունը անգամ կարող է լինել մինչև 20 կիլոմետր: Հաշվարկված է, որ մեկ խորանարդ կիլոմետր ծավալ ունեցող այդպիսի ամպը կկշռի մինչև հազար տոննա, բայց իրականում դա ավելի քիչ է, քան կշռում է նույն ծավալը զբաղեցնող մթնոլորտային օդը. դրա կշիռը կլինի մեկ միլիարդ տոննա: 

Բացի այն, որ ամպերի կշռի միավոր է վերցվում տոննան, կա նաև այլ հաշվարկի միավոր: ԱՄՆ-ի Կոլորադո նահանգի հետազոտությունների ազգային կենտրոնում հաշվարկներ են կատարել և պարզել, որ մեկ փետրավոր ամպի կշիռը մոտավորապես 100 փիղ է (կամ՝ միջինը 800 տոննա), իսկ կույտային-անձրևային ամպինը՝ 200 000 փիղ: Այս ամենը, իհարկե, ոչինչ է մրրիկի հետ համեմատած, որի կշիռը կարող է լինել մինչև 40 միլիոն փիղ:

Այդ թիվը 26 անգամ գերազանցում է ամբողջ երկրագնդում եղած փղերի գումարային կշռին: Իրոք, մեր գլխավերևում լողում են իսկական գիգանտներ, և լավ է, որ չեն ընկնում և վնասում մարդկանց:

Կարծիք կա, որ ամպը կշռում է այնքան, ինչքան կշռում է մարդկային երջանկությունը: Այսինքն, եթե ինչ-որ մեկը կարողացել է կշռել մարդկային երջանկությունը, ապա նա կարող է կշռել նաև ամպը: Ի վերջո, մարդկային երջանկությունը չափվում է միայն սրտի վիճակով: Նման բան կարելի է ասել նաև ամպերի մասին: Ուղղակի անհնար է կշռել բոլոր ամպերը:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Փայտանյութով բեռնված «ՈւԱԶ»-ի վարորդը փորձել է դիմել փախուստի, ինչի ընթացքում ավտոմեքենան կողաշրջվել էԱրհեստական բանականությամբ ստեղծված կեղծ լուսանկարներ․ Ի՞նչ անել, եթե ձեզանից գումար են շորթում․ ՆԳՆ-ն մանրամասներ է ներկայացրել Որտեղ է խաղաղությունը, երբ ադրբեջանցի զինվորը կարողանում է կրակել հայ մոր վրա, որն իր երեխաներին էր պաշտպանում․ Լենա ՄաթևոսյանԻնդոնեզիայում երկինքը դարձել է նարնջագույն․ հրդեհներից առաջացած ծխի խիտ շերտը ծածկել է բնակեցված տարածքներըԹուրքիա-ԵՄ առևտրի ծավալը 205 մլրդ եվրո էԷլմիրա Կարապետյանը նվաճել է Հրաձգության աշխարհի գավաթի խաղարկության ոսկե մեդալըԱդրբեջանը թիրախավորում է Հայաստանի էկոհամակարգերը․ ԱԺ պատգամավորը COP 17-ին ներկայացրել է փաստերԶՊՄԿ-ն ներդնում է նոր ու ժամանակակից ISO 27001 ստանդարտ․ տվյալների պաշտպանությունը կբարձրանաՀոկտեմբերի 15/16-ին 24 ժամ ջուր չի լինելուՓաշինյանը 4 ժամ անցկացրեց խորհրդարանում` պաշտպանելով Ադրբեջանի շահերը, նրանց դեմ խոսելու, Հայաստանի և մեր քաղաքացիների շահերը պաշտպանելու փոխարենՓոշու պարունակությունը գերազանցել է սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան 2 վարչական շրջանումՆԱՏՕ-ն կենսական նշանակություն ունի նաև Միացյալ Նահանգների պաշտպանության համար․ ՌյուտեՀռոմի պապի եղբայրը խոսել է վիրահատությունից հետո նրա բարեկեցության մասին Եվրահանձնաժողովը զգուշացնում է՝ դիզելային վառելիքի դեֆիցիտ է սպասվում «Ատոմ՝ ապագայի էներգիա». Երևանում անցկացվել է առաջին ազգային երիտասարդական միջուկային երկխոսությունը Ղազախստան մեկնելու կանոնները փոխվում են․ նոր պահանջ ՀՀ քաղաքացիների համար Նիկոլ Փաշինյանի վարած կառավարման և Ադրբեջանին արվող զիջումների հետևանքով Հայաստանը կանգնում է անվտանգային լուրջ խնդիրների առաջ. Մարիաննա Ղահրամանյան«Մաթեմատիկա» առարկայի միասնական քննության օրը տեղափոխվում է. ԳԹԿ Գազաբալոնով մեքենաների վարորդներին նախազգուշացում է արվել․ ինչ է պետք իմանալ Փաշինյանն ի զորու չէ ոչնչացնելու եկեղեցին և մեր հավատն առ Աստված. Ավետիք ՉալաբյանԵրևանի մետրոպոլիտենում հունվարից հոկտեմբեր հայտնաբերվել է թմրանյութի 52 դեպքԼավրովը կայցելի ԱդրբեջանՍպերցյանի և Ռոնալդուի թիմերի միջև խաղը հետաձգվել է Հետաքրքիր է՝ ո՞վ է հսկելու մայրաքաղաքի մուտքերը. նոր հաստիքնե՞ր են ստեղծելու դրա համար. Գառնիկ Դանիելյան Փաշինյանը ցանկանում է Ադրբեջանին հանձնել Տիգրանաշենը. մենք դա թույլ չենք տա և կապահովենք Տիգրանաշենի զարգացումը. տեսանյութԵրեխան փրկել է սրտի կաթված ստացող հորըԱվելի քան 900 ԱԹՍ․ Ուկրաինան հարվածել է Ռուսաստանի 20 շրջանների Ինչպես մեր թշնամի պետությունները, այնպես էլ ներկայիս իշխանությունները հայ ժողովրդին ոչնչացնելը սկսում են եկեղեցուց. Արմեն ՄանվելյանՎաղաշեն-Աստղաձոր ճանապարհին «Opel»-ը մխրճվել է կայանված «ԳԱԶ 53»-ի մեջ․ կա վիրավոր ԵՄ ներկայիս ղեկավար կազմը ոչ ոքի մեջ վստահություն չի ներշնչում. Հրայր ԿամդնդատյանԻնչ փուլում է ժանտախտը․ ե՞րբ Հայաստանին վտանգ կսպառնաԵվրահանձնաժողովը Կիևին 2.86 միլիարդ եվրո է փոխանցել՝ անօդաչու թռչող սարքեր և հրթիռներ գնելու համար Իշխանությունները ցանկանում են եկեղեցին դարձնել սովորական կրոնական կազմակերպություն. Արեգ ՍավգուլյանԱհա, թե ինչ տեսք ունի Փաշինյանի բերած «խաղաղությունը». Փաշինյանը խաղաղություն չի՛ բերում, բերում է զիջումներ. տեսանյութԱվելի քան 2500 կոնտեյներ տեղափոխող նավ է խորտակվել՝ փորձելով հատել Հորմուզի նեղուցը․ ԻՀՊԿ ԶՊՄԿ ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն Ռոման Խուդոլին շնորհավորել է «Լիդիան Արմենիա» ընկերությանը արտադրության մեկնարկի կապակցությամբ Հարևանը դաժանորեն սպանել է հայտնի երգչին և նրա ընկերուհունՈւկրաինական hակամարտության կարգավորման ուղղությամբ աշխատանքն ընթանում է փակ ռեժիմով. Պեսկով Արտառոց դեպք՝ Արմավիրում, 32-ամյա տղամարդը հրացանով կրակել է 52-ամյա կնոջ շան վրա«Դասարանից՝ ուղեծիր»․ Ucom-ի աջակցությամբ «Տիեզերք 1.0» ուսումնական փաթեթը ներդրվում է Հայաստանի ևս 15 դպրոցներումՀայ ըմբիշները արծաթե մեդալներ են նվաճել մինչև 23 տարեկանների աշխարհի առաջնությունում Երկրաբանությունից մինչև հանքարդյունաբերության կառավարում․ Արման Վարդանյանի մասնագիտական ուղին Սարալանջի պողոտայում բախվել են 4 մեքենա Թուրքիայում Ադրբեջանի դեսպանատան առջև բողոքի ցույց է տեղի ունեցել ՍԴ նախագահի ընտրությունը կկայանա ժամը 16։00-ին Մենք Աստծո ստեղծած ժողովուրդն ենք և ուզում ենք պահպանել մեր ինքնությունը. Արսեն ԳրիգորյանԹուփաք Շաքուրի սպանության մեջ մեղադրվողը դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման Տղամարդը կնոջը ցած է նետել հյուրանոցի 10-րդ հարկիցՍևանա լճի ափին գտնվող ավելի քան կես միլիարդ դրամ արժեքով 41 հողատարածք բռնագանձվել է Լեւոն 14-րդի մոտ թոքի չարորակ ուռուցք է հայտնաբերվել