Երևան, 12.Հունվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հա­մազ­գա­յին մի­աս­նու­թյան պատ­րան­քը, կամ՝ երբ գոր­ծը խոսք չէ

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանը վերջին հեռակա բանավեճից հետո նախօրեին առաջին անգամ համատեղ միջոցառման էին մասնակցում: «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի հոգաբարձուների 28-րդ նիստին, ինչպես նաև ընդմիջման ընթացքում Հայաստանի և Արցախի ղեկավարները այդպես էլ ոչ մի բառ չեն փոխանակել: Բակո Սահակյանը համառորեն հրաժարվել է նաև պատասխանել լրագրողների հարցերին:

Այս փաստերը չեն վրիպել ԶԼՄ-ների ուշադիր հայացքից ու դարձել են քննարկումների առարկա՝ ստվերելով բուն միջոցառումը, դրա համազգային կարևորությունը։

«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամն այն եզակի կառույցներից մեկն է, որը մարմնավորում է ազգային միասնության գաղափարը, այն հարթակն է, որտեղ պետք է ձևավորվի համազգային միասնությունը ու ազգային տուրքի գաղափարը ծառայեցվի կենսական համազգային ծրագրերի իրականացմանը։ Թե ինչքանով է «Հայաստան» հիմնադրամի գործունեությունն արդյունավետ եղել նախորդ տարիներին, թերևս առանձին, տարողունակ հարց է, որին առաջիկայում կանդրադառնանք։ Մյուս կողմից՝ ակնհայտ է, որ համազգային միասնությունը վերացական կատեգորիա չէ ու հիմնվում է կոնկրետ գաղափարների, ինստիտուցիոնալ հիմքերի վրա։ Եթե դրանք չկան, ապա խեղվում է թե՛ համազգային միասնության և թե՛ տուրքի գաղափարը։

Միանգամայն համաձայն եմ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի դիտարկմանը, թե «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամը մեր համազգային բյուջեն է, սակայն այդպիսին ունենալու համար ներդաշնակ ու ինստիտուցիոնալ հարաբերություններ են անհրաժեշտ Հայաստանի ու Արցախի, հայկական երկու պետականությունների ու Սփյուռքի միջև։

Թավշյա հեղափոխությունից հետո Հայաստանի ու Արցախի ղեկավարությունների հարաբերությունները, մեղմ ասած, ինստիտուցիոնալ ճգնաժամ են ապրում, ու այդ ամենը, ցավոք, ունենում է հրապարակային դրսևորումներ, որոնք դրսևորվեցին, օրինակ՝ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի Հոգաբարձուների խորհրդի նիստի ժամանակ։

Իհարկե, հակասությունների առաջացման հարցում երբեք չի կարելի տուրք տալ միակողմանի գնահատականներին ու պատասխանատվությունն ամբողջությամբ բարդել կողմերից միայն մեկի վրա։ Երբ Հայաստանում կազմաքանդված է հին համակարգը, դա օբյեկտիվորեն ենթադրում է, որ փոփոխություններ պետք է տեղի ունենան նաև Արցախի իշխանության կոնֆիգուրացիայում։ 

Սա ինքնին հասկանալի է, որովհետև Հայաստանն ու Արցախը գտնվում են միևնույն քաղաքական համակարգում և, ըստ էության, ունեն նույն օրակարգն ու խնդիրները։ Սակայն այս օբյեկտիվ համատեքստը չի ենթադրում հեղափոխության մեխանիկական «արտահանում» Արցախ կամ Արցախի իշխանության դիրքավորում Հայաստանի ներքաղաքական հակամարտ ճամբարներից որևէ մեկում։

Հայաստանի ու Արցախի իշխանությունները պետք է հրաժարվեն այս երկու ծայրահեղ մոտեցումներից՝ դաշտ բացելով ներդաշնակ հարաբերությունների ձևավորման համար։

Առանց Արցախի ու Հայաստանի ներդաշնակ հարաբերությունների՝ հնարավոր չէ առարկայական զրույց ծավալել համազգային միասնության մասին։ Փաշինյանի ու Սահակյանի հարաբերությունների «սառնության» ֆոնին մի տեսակ անիմաստ, նույնիսկ ժամանակավրեպ է թվում համազգային միասնության մասին Փաշինյանի ելույթը։

Հայաստանի ու Արցախի էլիտաների հարաբերությունների ճգնաժամի հաղթահարման տեսանելի միջոցներից մեկը Արցախում հաջորդ տարի տեղի ունենալիք ընտրություններն են։ Պաշտոնական Երևանը պետք է հրաժարվի վտանգավոր գայթակղություններից ու որևէ կերպ չմիջամտի Արցախի ներքաղաքական կյանքին ու դրա օրակարգի ձևավորմանը՝ նախապատվություն տալով այս կամ այն թեկնածուին։ Հայաստանն Արցախում չի կարող ունենալ հատվածական քաղաքական շահեր ու պատրաստ պետք է լինի աշխատել ցանկացած իշխանության հետ, որը ստացել է մեր հայրենակիցների վստահության քվեն։

Միևնույն ժամանակ՝ սա հրաշալի ուղերձ կլինի Արցախի նոր իշխանությանը՝ Հայաստանում չփնտրել ստվերային կապեր ու բնականոն հարաբերություններ ունենալ այն իշխանությունների հետո, որն օժտված է հասարակության վստահության մանդատով։

Հայաստանի ու Արցախի իշխանությունների հարաբերություններում ներդաշնակության բանաձևի վերականգնումը հզոր ազդակ կլինի Հայրենիք-Սփյուռք հարաբերություններն ինստիտուցիոնալ նոր մակարդակի բարձրացնելու համար։

Այս ամենի համատեքստում «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի գործունեությունը նոր բովանդակություն և որակ կստանա։

ՍՈՒՐԵՆ ՍՈՒՐԵՆՅԱՆՑ

Այժմ առավել կարևոր է թվում ոչ թե Իրանի ներսում բողոքի գործողությունների հանգամանքը, այլ ԱՄՆ նախագահի՝ Իրանի նկատմամբ գործությունների որոշումը. իրանագետ Հիմա նախագծի պատրաստման ժամկետ ասեք, բոլորը լսում են ուղիղ եթերով. Ավինյանը՝ մետրոյի Աջափնյակի կայարանի մասին Նյու Յորքում հազարավոր մարդիկ բողոքի ցույց են անցկացրել Թրամփի վարչակազմի քաղաքականության դեմ (տեսանյութ) Իշխանությունը մի բան է խոստանում, իրականությունը՝ լրիվ հակառակը ապացուցում․ Աննա ԿոստանյանՖիդանի այն պնդումը, թե ԱՄՆ-ն «կարևորություն է տալիս Ադրբեջանին և խրախուսում է Հայաստանին խաղաղություն հաստատելու համար», դիվանագիտական լեզվով սուբյեկտ–օբյեկտ հարաբերության հստակ արձանագրում է. քաղաքագետ Հայտնի է դպրոցների գարնանային արձակուրդների օրերըՎերափոխել լռողների լռությունը. Վահե Հովհաննիսյան Ալոնսոն մեկնաբանել է Իսպանիայի Սուպերգավաթի եզրափակչում «Բարսելոնայից» կրած պարտությունը Հայաստանյան քաղաքական դաշտում ձևավորվող նոր առանցքը Երբ գործադիրը փորձում է գրավել Եկեղեցու իրավազորությունը Երբ պետության դարավոր ինստիտուտը գոյատևում է նվիրատվություններով ու հավատով, իսկ ժամանակավոր իշխանական ապարատը՝ տասնյակ միլիոններով, ո՞վ է իրականում ծառայում պետությանը, և ո՞վ է պետությունը դարձրել սեփական «կարիքների» սպասարկման գործիք. Արթուր Դանիելյան Եթե ընտրություններից առաջ կառավարությունը խուսափում էր սոցիալական բունտից, ապա հուլիսից սկսած նրանք կիրառելու են ավտոմատացված համակարգեր. Հրայր ԿամենդատյանԵրկրում ստեղծված բռնատիրական կարգը թույլ չի տալիս առաջնորդվել միայն պայքարի դասական կանոններով. պատգամավոր Ինչու է բացարձակ անընդունելի Նիկոլ Փաշինյանի կողմից մեր Եկեղեցու պառակտման բոլոր փորձերը. Ավետիք ՉալաբյանԻրանը եռօրյա սուգ է հայտարարել Դոլարն էժանացել է, ռուբլին՝ թանկացել․ փոխարժեքն՝ այսօր Դատախազությունը Սամվել Կարապետյանին կալանավորելու պահանջ է ներկայացրել. Արամ Վարդևանյան ՀՀ-ում վարչապետի աշխատակազմի ծախսերն աճել են 4 անգամ, իսկ գործազրկության մակարդակը երիտասարդության շրջանում նույնպես աճել է․ Նարեկ ՍուքիասյանՖասթ Բանկի աջակցությամբ Հանրապետության հրապարակում կայացել է լուսային դրոն շոու Թրամփը սպառնում է Իրանին աննախադեպ հարվածներով ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ. Լարսը փակ է Երևանի Իսակովի պողոտայում «BMW»-ն բախվել է ճանապարհի բաժանարար արգելապատնեշին Թրամփն իրեն հռչակել է Վենեսուելայի նախագահի պաշտոնակատար «Ինտերն» ու «Նապոլին» չպարզեցին հաղթողին․ Մխիթարյանը մասնակցեց խաղին Իրանում եռօրյա սուգ է հայտարարվել Գերմանիայում գնացքի ուղևորներին տարհանել են արնաթաթախ մաչետեով քնած ուղևորի պատճառովԴեմնան վերակենդանացնում է Gucci-ն. շքեղություն, խաղայինություն և խենթ կերպարներ նոր հավաքածուումԲաթումում ձերբակալել են Թուրքիայի քաղաքացու, որը հետախուզվում է Ինտերպոլի կարմիր շրջաբերականովԹրամփը չի քննարկում Իրան ամերիկյան զորքեր տեղակայելու հարցը․ CNN Ձնահոսքի վտանգի պատճառով Լարսը կրկին փակվել է Իրանը պատերազմ է մղում միաժամանակ չորս ճակատով. Ղալիբաֆ8 տարի անդադար աճած այս չարն ինքն իրեն է ուտելու վերջում՝ անարգել․ Նազենի ՀովհաննիսյանՀայտնի է՝ երբ կնշվի Սուրբ Զատիկն այս տարի Բրազիլացի «կենդանի Նոստրադամուսը» Արկտիկայում լուրջ հակամարտություն է կանխատեսել Ռուսաստանի և ՆԱՏՕ-ի միջևԳիտնականները պարզել են կրծքագեղձի քաղցկեղի բջիջների՝ գլխուղեղում մետաստազներ տալու մեխանիզմը«Լիվերպուլը» պատրաստ է 180 միլիոն եվրո վճարել «Ռեալի» խաղացող Ջուդ Բելինգհեմի համարՀՀ-ն վարչապետի աշխատակազմին տարեկան տրամադրում է շուրջ 65 միլիոն ԱՄՆ դոլար. Արթուր ԴանիելյանՆիկոլ Փաշինյանի աշխատակազմի ծախսերն ավելին են, քան Իսպանիայի, Դանիայի, Շվեդիայի և Բելգիայի թագավորական ընտանիքների ծախսերը միասին վերցված«Ֆիորենտինա»-«Միլան» հանդիպումն ավարտվեց ոչ-ոքի Ոստիկանության կրթահամալիրի մոտ «Honda Elysion»-ը գլխիվայր շրջվել է․ տարածքում եղել են արնшնման հետքերԻրանում հայ ցուցարար է uպանվել Մարտինելիի հեթ-տրիկը նպաստեց «Արսենալի» հաղթանակինԿուբան պատրաստ է պաշտպանվել մինչև արյան վերջին կաթիլը․ Միգել Դիաս-Կանել Գորիսում անչափահասների միջև ծագած վիճաբանությանը միջամտել են նրանց հայրերը․ կա վիրավորՄենք մեր աջակցությունն ենք հայտնում Իրանի քաղաքացիներին. Իսրայելի վարչապետ ԱՄՆ-ն այլ երկրների հետ համատեղ Սիրիայում հարվածել են ԻՊ-ի ավելի քան 35 թիրախի Քենդալ Ջենները հերքում է պլաստիկ վիրահատությունների մասին լուրերը. «Իմ քիթը իսկական է»Սլովակիայի իշխանությունները հրաժարվում են Ուկրաինային ռազմական օգնություն տրամադրելուցՓեդին ցանկանում է, որ ես վնաuվածք ստանամ․ ես նրա համար մղձшվանջ եմ. Արման ԾառուկյանՀետախուզությունը մտածողություն է, և այսօր հենց դրանից է կախված մեր պետության պահպանությունը