Երևան, 21.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հա­մազ­գա­յին մի­աս­նու­թյան պատ­րան­քը, կամ՝ երբ գոր­ծը խոսք չէ

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանը վերջին հեռակա բանավեճից հետո նախօրեին առաջին անգամ համատեղ միջոցառման էին մասնակցում: «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի հոգաբարձուների 28-րդ նիստին, ինչպես նաև ընդմիջման ընթացքում Հայաստանի և Արցախի ղեկավարները այդպես էլ ոչ մի բառ չեն փոխանակել: Բակո Սահակյանը համառորեն հրաժարվել է նաև պատասխանել լրագրողների հարցերին:

Այս փաստերը չեն վրիպել ԶԼՄ-ների ուշադիր հայացքից ու դարձել են քննարկումների առարկա՝ ստվերելով բուն միջոցառումը, դրա համազգային կարևորությունը։

«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամն այն եզակի կառույցներից մեկն է, որը մարմնավորում է ազգային միասնության գաղափարը, այն հարթակն է, որտեղ պետք է ձևավորվի համազգային միասնությունը ու ազգային տուրքի գաղափարը ծառայեցվի կենսական համազգային ծրագրերի իրականացմանը։ Թե ինչքանով է «Հայաստան» հիմնադրամի գործունեությունն արդյունավետ եղել նախորդ տարիներին, թերևս առանձին, տարողունակ հարց է, որին առաջիկայում կանդրադառնանք։ Մյուս կողմից՝ ակնհայտ է, որ համազգային միասնությունը վերացական կատեգորիա չէ ու հիմնվում է կոնկրետ գաղափարների, ինստիտուցիոնալ հիմքերի վրա։ Եթե դրանք չկան, ապա խեղվում է թե՛ համազգային միասնության և թե՛ տուրքի գաղափարը։

Միանգամայն համաձայն եմ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի դիտարկմանը, թե «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամը մեր համազգային բյուջեն է, սակայն այդպիսին ունենալու համար ներդաշնակ ու ինստիտուցիոնալ հարաբերություններ են անհրաժեշտ Հայաստանի ու Արցախի, հայկական երկու պետականությունների ու Սփյուռքի միջև։

Թավշյա հեղափոխությունից հետո Հայաստանի ու Արցախի ղեկավարությունների հարաբերությունները, մեղմ ասած, ինստիտուցիոնալ ճգնաժամ են ապրում, ու այդ ամենը, ցավոք, ունենում է հրապարակային դրսևորումներ, որոնք դրսևորվեցին, օրինակ՝ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի Հոգաբարձուների խորհրդի նիստի ժամանակ։

Իհարկե, հակասությունների առաջացման հարցում երբեք չի կարելի տուրք տալ միակողմանի գնահատականներին ու պատասխանատվությունն ամբողջությամբ բարդել կողմերից միայն մեկի վրա։ Երբ Հայաստանում կազմաքանդված է հին համակարգը, դա օբյեկտիվորեն ենթադրում է, որ փոփոխություններ պետք է տեղի ունենան նաև Արցախի իշխանության կոնֆիգուրացիայում։ 

Սա ինքնին հասկանալի է, որովհետև Հայաստանն ու Արցախը գտնվում են միևնույն քաղաքական համակարգում և, ըստ էության, ունեն նույն օրակարգն ու խնդիրները։ Սակայն այս օբյեկտիվ համատեքստը չի ենթադրում հեղափոխության մեխանիկական «արտահանում» Արցախ կամ Արցախի իշխանության դիրքավորում Հայաստանի ներքաղաքական հակամարտ ճամբարներից որևէ մեկում։

Հայաստանի ու Արցախի իշխանությունները պետք է հրաժարվեն այս երկու ծայրահեղ մոտեցումներից՝ դաշտ բացելով ներդաշնակ հարաբերությունների ձևավորման համար։

Առանց Արցախի ու Հայաստանի ներդաշնակ հարաբերությունների՝ հնարավոր չէ առարկայական զրույց ծավալել համազգային միասնության մասին։ Փաշինյանի ու Սահակյանի հարաբերությունների «սառնության» ֆոնին մի տեսակ անիմաստ, նույնիսկ ժամանակավրեպ է թվում համազգային միասնության մասին Փաշինյանի ելույթը։

Հայաստանի ու Արցախի էլիտաների հարաբերությունների ճգնաժամի հաղթահարման տեսանելի միջոցներից մեկը Արցախում հաջորդ տարի տեղի ունենալիք ընտրություններն են։ Պաշտոնական Երևանը պետք է հրաժարվի վտանգավոր գայթակղություններից ու որևէ կերպ չմիջամտի Արցախի ներքաղաքական կյանքին ու դրա օրակարգի ձևավորմանը՝ նախապատվություն տալով այս կամ այն թեկնածուին։ Հայաստանն Արցախում չի կարող ունենալ հատվածական քաղաքական շահեր ու պատրաստ պետք է լինի աշխատել ցանկացած իշխանության հետ, որը ստացել է մեր հայրենակիցների վստահության քվեն։

Միևնույն ժամանակ՝ սա հրաշալի ուղերձ կլինի Արցախի նոր իշխանությանը՝ Հայաստանում չփնտրել ստվերային կապեր ու բնականոն հարաբերություններ ունենալ այն իշխանությունների հետո, որն օժտված է հասարակության վստահության մանդատով։

Հայաստանի ու Արցախի իշխանությունների հարաբերություններում ներդաշնակության բանաձևի վերականգնումը հզոր ազդակ կլինի Հայրենիք-Սփյուռք հարաբերություններն ինստիտուցիոնալ նոր մակարդակի բարձրացնելու համար։

Այս ամենի համատեքստում «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի գործունեությունը նոր բովանդակություն և որակ կստանա։

ՍՈՒՐԵՆ ՍՈՒՐԵՆՅԱՆՑ

Ծառուկյանը առաջին ռաունդում նոկաուտի է ենթարկել Ռուֆիին Վուչիչ․ Սերբիան պահուստներից դիզելային վառելիք կուղարկի շուկա՝ գները կայունացնելու համար Իրանը ներկայացրել է Հորմուզի նեղուցը նավագնացության համար բացելու պայմանները Ռյաբկով. Ռուսաստանն ու ԱՄՆ-ն առաջիկա շաբաթներին նոր հանդիպում կանցկացնեն՝ երկկողմ հարաբերություններում «գրգռիչները» վերացնելու նպատակով Հրդեհի ահազանգ Երևան քաղաքի Արտաշիսյան փողոցում Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ դեսպանատները ամերիկացիներին հիշեցրել են լարված իրավիճակի մասին Մոսկվայում բենզինի վաճառքի նոր սահմանափակում է սահմանվել ChatGPT-ն մտնում է Հայաստանի պետական դպրոցներ․ ի՞նչ է փոխվելու РИА Новости․ Երևանում ՌԴ Պետդումայի ընտրությունների տեղամասի մոտ մեծ հերթ է գոյացել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը դատապարտել է հութիների հարձակումները և կոչ արել ապահովել նավարկության ազատությունը Բաբ էլ-Մանդեբի նեղուցում Ծիծեռնակաբերդի խճուղում խոտածածկույթ է այրվել Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը սկսեց ուսումնամարզական հավաքը Սեպտեմբերի 1-ից գործում են մանկապարտեզների սննդի նոր պահանջները. ի՞նչ է արգելված ճաշացանկում ՌԴ զինված ուժերը հարվածել են Կիևում «Ֆլամինգո» հրթիռների համակարգեր արտադրող ձեռնարկությանը Ֆիցո. Որոշ արևմտյան քաղաքական գործիչներ ցանկանում են հակամարտություն հրահրել ՆԱՏՕ-ի և Ռուսաստանի միջև Դանա Ուայթն արձագանքել է Ծառուկյանի՝ Ռուֆիի նկատմամբ տարած հաղթանակին Ալիևը չի ճանաչել Հայաստանի սահմանները․ որտե՞ղ է այն փաստաթուղթը, որի մասին խոսում է ՓաշինյանըԻսրայելի պաշտպանության բանակն ավելացրել է ներկայությունը Գազայում, Սիրիայում և Լիբանանում Ավելի քան 3,5 միլիոն ռուս առցանց քվեարկել է ընտրություններում Մեզ ևս 40 օր է պետք Ռուսաստանին ջախջախելnւ համար․ Զելենսկի Կյանքից հեռացել է Տարածաշրջանային հետազոտությունների կենտրոնի տնօրեն Ռիչարդ Կիրակոսյանը Արմավիրի մարզում՝ Արևաշատ գյուղում, հորատող տեխնիկայի մետաղական կառուցատարրի արանքում հայտնված 38-ամյա տղամարդը մաhացել է Փոփոխություն Հայաստանի հավաքականի հայտացուցակում. ազգային թիմ է հրավիրվել նոր ֆուտբոլիստ Սպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ․ հնարավոր է նաև կարկուտ Փաշինյանը քարոզարշավի ժամանակ պարզապես ստում էր, իսկ հիմա բացահայտում է ճշմարտությունը. Ուժեղ Հայաստան ԱՄՆ-ն Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաքի վրա հութիների հարձակումից հետո նախազգուշացրել է լարվածության սրման հավանականության մասին Ամենամասշտաբային հարձակումը․ Ռուսաստանի երկնքում խոցվել է ավելի քան 1600 ԱԹՍ Վթարային ջրանջատում. ո՞ր հասցեներում ջուր չի լինի Էդմեն Շահբազյանը հաղթանակ է տարել UFC 331 մրցաշարում և օկտագոնում ծածանել Հայաստանի դրոշը Գյումրիում ճակատ ճակատի բшխվել են «BMW»-ն և «Ford Transit»-ը․ կա 4 վիրավnր «Ուժեղ Հայաստան»-ի պատգամավորները հրաժարվում են տրվոց պարգևավճարներիցՍեուլում հայտարարել են, որ ԿԺԴՀ-ն չնույնականացված шրկ է արձակել Ճապոնական ծովի ուղղությամբ Նոր Խարբերդի մանկատան դայակներից մեկը դաժան ծեծի է ենթարկել հաշմանդամություն ունեցող երեխայի․ մանրամասներ Սեպտեմբերի 21-24-ը Չինաստանի պատվիրակությունը կայցելի Հայաստան Արարատի մարզում բшխվել են 2 «ԳԱԶել» մակնիշի բեռնատար․ նրանցից մեկը, որը բարձված է եղել խոշոր եղջերավոր անասուններով, կողաշրջվել է․ կան վիրավnրներ, կենդանիների մի մասը uատկել է Կյանքի համար լավագույն երկրների վարկանիշում Հայաստանը զբաղեցրել է 86-րդ տեղը Իրանը չի բացի Հորմուզի նեղուցը նավագնացության համար, քանի դեռ ԱՄՆ-ը չի ընդունել Թեհրանի փոխանցած պայմանները․ Ղալիբաֆ ՌԴ Պետդումայի ընտրությունների քվեարկությունը մեկնարկել է Հայաստանի երկու ընտրատեղամասում Տավուշի մարզում 20-ամյա վարորդը «Nissan Sentra»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց, բшխվել երկաթե արգելապատնեշին, ապա՝ բետոնե պատնեշին և հայտնվել ձորակում․ կա վիրավnր «Բարսելոնան» արտագնա խաղում հաղթել է «Սևիլյային»՝ շարունակելով գլխավորել մրցաշարային աղյուսակը Կոտայքի մարզում բшխվել են «BMW»-ն, «Tesla»-ն, «Mitsubishi Chariot»-ը և «Mercedes»-ը․ կան վիրավnրներ Իսրայելը uպառնալիք է ներկայացնում ոչ միայն տարածաշրջանի, այլև ամբողջ աշխարհի համար. Ֆիդան Ուկրաինական ԱԹՍ-ի hարվածի հետևանքով Մոսկվայի մարզում պահեստային համալիր է բռնկվել Ռաֆինյայի բենեֆիսը շարունակվում է. Բարսելոնան արտագնա խաղում հաղթեց Սևիլյային՝ շարունակելով գլխավորել մրցաշարային աղյուսակը Սեպտեմբերի 21-ին Հայաստանի պատմամշակութային արգելոցները կաշխատեն հատուկ գրաֆիկով Արման Ծառուկյանը նոկաուտի է ենթարկել Մաուրիսիո Ռուֆիին Որպես անհայտ որոնվող 59-ամյա տղամարդու մարմինը հայտնաբերվել է Հրազդանի կիրճում Հայտնի է հոկտեմբեր ամսվա կենսաթոշակների վճարման օրըԱՄՆ-ում լրագրությունը մեռած է՝ հայտարարել է Թրամփի խորհրդականըԿարկուտ կտեղա՞․ ի՞նչ եղանակ է սպասվում՝ սեպտեմբերի 20-ից 24-ը