Երևան, 07.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Իսկապե՞ս առողջության համար այդքան վտանգավոր են բջջային հեռախոսները

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Բջջային հեռախոսների միկրոալիքային ճառագայթումը վտանգավոր է, և այդ պատճառով խորհուրդ չի տրվում հեռախոսը պահել սրտին մոտ:

Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:

Բանն այն է, որ կոնկրետ սրտի վրա բջջային հեռախոսի ալիքների ազդեցության հարցով գիտնականները չեն էլ խոսում, սա ընդամենը ժողովրդական բանահյուսության ժանրից է: Տարբեր գիտնականներ կատարել են բազմաթիվ տարբեր հետազոտություններ՝ հայտնաբերելու համար, թե ինչ վտանգավոր ազդեցություն ունի բջջային հեռախոսը մարդու օրգանիզմի վրա: Արդյունքում որոշները գտել են, որ բջջային հեռախոսները բերում են փոփոխությունների ուղեղում, որոշները գտել են, որ առաջանում է ԴՆԹ-ի մոլեկուլի մուտացիա, բայց կան այնպիսիք, որոնք ընդհանրապես գտնում են, որ ոչ մի նման բան էլ չկա: Օրինակ՝ Իսրայելի տեխնոլոգիական ինստիտուտի աշխատակիցները պրոֆեսոր Լևի Շեխտերի ղեկավարությամբ հետազոտել են և գտել, որ բջջային հեռախոսները անվերադարձ փոփոխություններ են առաջացնում աչքերում: Որպես փորձակենդանի նրանք վերցրել են հորթերին, որոնց 12 օր ենթարկել են 10 րոպեանոց ընդմիջումներով 50 րոպեանոց միկրոալիքների ազդեցության: Արդյունքում նկատվել է հորթերի աչքերի օպտիկական հատկությունների վատացում: Այնուամենայնիվ, համարվում է, որ բջջային հեռախոսների ամենահավանական վատ ազդեցությունը մարդու օրգանիզմի վրա ուղեղի քաղցկեղի առաջացումն է, ավելի կոնկրետ՝ ականջը ուղեղի հետ կապող նյարդերի ուռուցքը: Սակայն անգամ այս դեպքում քաղցկեղի ուսումնասիրության բրիտանական ինստիտուտի աշխատակիցների և պրոֆեսոր Էնտոնի Սվերդլոյի կատարած հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ մոտ երկու տասնամյակ մասսայականորեն բջջային հեռախոսների օգտագործումը չի բերել աշխարհում ուղեղի քաղցկեղի դեպքերի ավելացման: Սակայն պետք է հիշել, որ բջջային հեռախոսների օգտագործումը այնքան էլ երկար պատմություն չունի, և անհայտ է, թե հիվանդացությունների ինչ ցուցանիշներ կգրանցվեն մի քանի տասնամյակ անց: Հետո էլ պետք է հիշել, որ, ասենք, 1990-ականների և ներկայիս բջջային հեռախոսների միջև «սար ու ձորի» տարբերություն է՝ ճառագայթման տեսակետից: Զարգացմանը համապատասխան բջջայինները նաև ավելի անվտանգ են դառնում: Բջջային հեռախոսների վտանգավորության հարցով առայժմ միայն վիճաբանություններ են, և ոչ մի կոնկրետ արդյունք չկա: Կարևոր են նաև երեխաների վրա բջջայինների ունեցած ազդեցությունների հետազոտությունները: Այս պահին ընդամենը կան բջջային հեռախոսների անվտանգ օգտագործման ցուցումներ, որոնք կարող են կանխել հետագայում առաջանալիք առողջական ռիսկերը: Դրանք են՝ հաճախակի չզանգել բջջային հեռախոսով, մանավանդ, եթե ձեռքի տակ կա «ֆիքսված» հեռախոս, հնարավորինս սահմանափակել խոսակցությունների տևողությունը, զանգել միայն լավ ազդանշանի պայմաններում, քանի որ վատ ազդանշանի դեպքում էլեկտրամագնիսական ճառագայթումը շատ է, օգտագործել թույլ ճառագայթող հեռախոս՝ այդ տվյալը լինում է հեռախոսի օգտագործման հրահանգում, օգտագործել ականջակալներ և զանգելու փոխարեն հնարավորինս օգտվել SMS ծառայությունից:

Իսկ ժողովրդական բանահյուսության այն առասպելի առաջացումը, որ հեռախոսը վտանգավոր է սրտի մոտ պահել, միանգամայն պարզ պատճառ ունի: Այստեղ մեղավորը այն է, որ զանգի դեպքում հիմնականում լինում է նաև հեռախոսի վիբրացիա, եթե այդ ֆունկցիան հաստատված է օգտատիրոջ կողմից: Մարդու օրգանիզմում բջջային հեռախոսի վիբրացիայի նման վիբրացիա կարող է լինել սրտի շրջանում ՝ սրտի զարկերի արդյունքում, և մարդը չի իմանում՝ դա զանգի՞ վիբրացիան է, թե՞ սրտի, ու ծնվում է մոլորությունը:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Ֆինլանդիայի ամենամեծ արևային էլեկտրակայանի գործարկումը չի ընթացել ժամանակացույցով«Հույս չունեմ, որ այստեղից կպրծնեմ, երկնքից կրակ է թափվում». Սերյոժա Փանոսյանն անմահացել է սեպտեմբերի 29-ին Հադրութում. «Փաստ»Արդարադատության նախկին փոխնախարար Տրոպինը խեղդվել է լոգարանումԵրբ եկեղեցու դեմ ճնշումը դառնում է միջազգային օրակարգ Երբ Մոսկվայում չեն վստահում Երևանին Նոր միջուկային մրցավազքի վերսկսման վտանգները. «Փաստ»Փեսացուն սրտի կաթված է ստացել իր հարսանիքի ժամանակՄեկնարկել է ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (լուսանկարներ) Աղոթք նեղության ժամին Որտե՞ղ է իրականում թաքնված շան գլուխը. «Փաստ»ԵՄ երկրներ ձուկ և ձկնամթերք արտահանելու նպատակով կկատարվեն օրենսդրական փոփոխություններ. «Փաստ»«Փաշինյանի նպատակն իր թիմի և կողմնակիցների հոռետեսությունը փարատելն է». «Փաստ»Ինչպես թույլ չտալ ձայների փոշիացում. «Փաստ»Մրցանակային «եղբայրություն»... հազարավոր զոհերի, զրկանքների ու բռնագաղթի հաշվին. «Փաստ»Ի՞նչ են ցույց տալիս Ռոբերտ Քոչարյանի ասուլիսի դիտումներն ու արձագանքները. «Փաստ»Հիմա ինչի՞ց են «նեղված» քպականները. «Փաստ»Ռուսական ուժերը գիշերային հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի էներգետիկ օբյեկտներին Լավ հանդիպում էր, մրցում էին երկու շատ ուժեղ թիմեր․ Սպերցյանը՝ «Զենիթի» հետ խաղի մասին Հումորիստ Նուրլան Սաբուրովին արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստան 50 տարով․ ո՞րն է պատճառը «Արարատ 73» ֆիլմի պրեմիերան, կարմիր գորգը, հայտնի հյուրերն ու ԽՍՀՄ ֆուտբոլի պատմական գավաթը ԵԱՀԿ-ն աշխատում է Եվրոպայում պատերազմը կանխելու ուղղությամբ. Սինիրլիօղլու Լիլի Մորտոն երեխայի է սպասում (լուսանկարներ) Իտալիայում տեղի է ունենում ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը (տեսանյութեր) «Ալ Նասրը» երկրորդ խաղում անընդմեջ հասավ հաղթանակի առանց Ռոնալդուի (տեսանյութ) «Հըզբոլլահի» հետախուզության ղեկավարը հրաժարական է տվել Արցախի թեմի առաջնորդը նամակով դիմել է ԱՄՆ փոխնախագահին Խոշոր ավտովթար՝ Երևանում. Հանրապետության հրապարակում «Honda»-ն բախվել է կայանված «Lexus»-ին, անցել կանաչ գազոնի վրայով, կոտրել հետիոտնի համար նախատեսված լուսակիրն ու ցուցանակը և գլխիվայր շրջվել. կա վիրավոր25-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը Անմահացած մեր տղաների մայրերի հետ հանդիպումից հետո դառնում ենք ավելի վճռական․ Ավանեսյան Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 4-6 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրրերին Զելենսկին ցանկանում է արդյոք խաղաղություն Ռուսաստանի հետ․ ԶԼՄ 2025-ին պետական բյուջեի օգտին բռնագանձվել է շուրջ 21 մլրդ դրամ Ռուսաստանում զգուշացրել են Ուկրաինային՝ բանակցություններից հրաժարվելու հետևանքների մասին Նորավան-Լծեն-Տաթև ավտոճանապարհը կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար դժվարանցանելի է՝ անվաշղթաների կիրառմամբ Ազատի զորամասի 15 զինծառայողի մահվան գործով իրեղեն ապացույցներ են տարել դատարան Արթիկում փրկարարները, քրեական ոստիկաններն ու պարեկները փրկել են 24-ամյա աղջկա կյանքը․ օպերատիվ են գործել նաև Արթիկի շտապօգնության բժիշկներըԻնչ անել, եթե ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող անձանցից «WhatsApp»-ով հաղորդագրություն եք ստացել Ուժեղ քամու պատճառով ուղևորատար ինքնաթիռը չի կարողանում վայրէջք կատարել Մալագայի օդանավակայանում (տեսանյութ) Մարտ ամսվա տոնական և ոչ աշխատանքային օրերը Բախվել են «Toyota Rav 4»-ը և «Opel Zafira»-ն․ կան վիրավորներ Ռուբեն Ռուբինյան, մենակ թուրքերենով չի․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆԳՆ ոստիկանությունը հորդորում է զերծ մնալ երեխաների հուզական վիճակը խաթարող տեսանյութ հրապարակելուց Եվս մեկ օր տաքսիով տեղափոխեցի մեր հայրենակիցներին, լսեցի բազմաթիվ կարծիքներ ու առաջարկներ. Նարեկ ԿարապետյանԱդրբեջանը բողոք է ներկայացրել հայ գեղասահորդների «Արցախ» ստեղծագործության անվան վերաբերյալ Պակիստանում մզկիթի պայթյունի զոհերի թիվը հասել է 31-ի Ոստիկանների համագործակցված միջոցառումների արդյունքում գողությունը թարմ հետքերով բացահայտվեց Հայտնաբերել են 15-ամյա տղայի դի՝ աջ քունքային հատվածում կրակոցի հետքով Երևանը հերթական կոլապսի շեմին է․ Վահագն ՎարագյանՀայտնի է անգլերենի լրացուցիչ միասնական քննությանը հայտագրման գործընթացի օրն ու ժամը Հետախուզվողների հայտնաբերում՝ համայնքային և քրեական ոստիկանների ձեռնարկած միջոցառումների արդյունքում