Երջանկության համար ընդամենը 4 բան է անհրաժեշտ. նյարդակենսաբան
ԼԱՅՖԱսում է ողջ կյանքում մարդկային ուղեղն ուսումնասիրած ամերիկացի նյարդակենսաբան Ալեքս Քորբը։
Գլխավոր հարցը
Եթե տրամադրություն չունեք, ինքներդ ձեզ մեկ կարևոր հարց տվեք․ «Ինչի՞ համար եմ ես շնորհակալ ճակատագրին»։
Դուք կզարմանաք, թե արդյո՞ք շնորհակալության զգացումն ուղեղի վրա կենսաբանական ներգործություն է ունենում։ Պարզվում է, որ՝ այո։ Գիտե՞ք, թե ինչպես է աշխատում «Բուպրոպիոն» հակադեպրեսանտը։ Այն խթանում է դոֆամին նյարդամեդիատորի արտադրությունը։ Իսկ գիտե՞ք, թե ինչ է անում ֆլուօքսետինը։ Խթանում է սերոտոնին նյարդամեդիատորը, ինչպես և շնորհակալության զգացումը։
Այո՛, շնորհակալության զգացման գլխավոր էֆեկտներից մեկը սերոտոնինի մակարդակի բարձրացումն է։ Երբ դուք մտածում եք այն մասին, թե ինչի համար եք շնորհակալ ճակատագրին, դուք կենտրոնանում եք կյանքի դրական կողմերի վրա։ Այդ պարզ գործողությունը բարձրացնում է սերոտոնինի արտադրության մակարդակն ուղեղի առաջնային կեղևում։
Խոսեք ձեր նեգատիվ զգացողությունների մասին
Եթե դուք ձեզ վատ եք զգում, տվեք ձեր վիճակի բնորոշումը։ Ի՞նչ է դա՝ տխրությո՞ւն, տագնա՞պ, վիրավորվածությո՞ւն… Դա բավական է, որ ինքներդ ձեզ լավ զգաք։ Կարծում եք՝ զառանցա՞նք է։ Իսկ ձեր ուղեղն այլ կերպ է մտածում։
Մի հետազոտության ժամանակ մասնակիցներին ցույց տվեցին դեմքի տարբեր արտահայտություն ունեցող մարդկանց լուսանկարներ ու չափեցին ուղեղի արձագանքը։ Ինչպես և սպասվում էր, նշիկն արձագանքում էր պատկերված էմոցիաներին։ Բայց երբ մասնակիցներին խնդրեցին անվանել այդ էմոցիաները, նրանց մոտ ակտիվացավ ուղեղի պրեֆրոնտալ կեղևը, իսկ նշիկի ակտիվությունն ընկավ։ Այլ կերպ ասած՝ էմոցիաներն անվանելը նվազեցնում էր դրանց ազդեցությունը մարդու վրա։
Որոշում կայացրեք
Երբևէ կայացրե՞լ եք ինչ-որ որոշում ու դրանից թեթևություն զգացել։ Դա պատահականություն չէ։ Նյարդակենսաբանությունը ցույց է տալիս, որ որոշումների ընդունումը նվազեցնում է անհանգստության չափաբաժինն ու տագնապայնությունը, ինչպես նաև օգնում է լուծել խնդիրները։ Որոշումներ կայացնելիս մենք ստեղծում ենք մտադրություններ ու դնում նպատակներ։
Այս ամենը դրական ազդեցություն է գործում պրեֆրոնտալ կեղևի վրա՝ նվազեցնելով տագնապի ու հուզմունքի մակարդակը։ Բացի դրանից՝ որոշումների ընդունումն օգնում է նվազեցնել ստիրատումի՝ բծավոր մարմնի ակտիվությունը, որը մեզ սովորաբար հակում է նեգատիվ ազդակների ու գործողությունների։ Եվ վերջապես, որոշումներ կայացնելը փոխում է մեր աշխարհընկալումը, ինչն օգնում է գտնել խնդրի լուծումն ու հանգստացնել լիմբիկ համակարգը։
Հպվեք մարդկանց
Մի հետազոտության ընթացքում մասնակիցները համակարգչային խաղ էին խաղում, որի էությունը գնդակներ նետելով փոխանակելն է։ Մի մասնակիցը նետում էր գնդակը, իսկ մյուսն այն հետ էր նետում։ Իրականում մարդը նստած էր էկրանի միայն մի կողմում։ Հետո գնդակը համակարգիչն էր նետում։
Բայց մասնակիցներին ասացին, որ էկրանի վրայի կերպարներին կառավարում են կենդանի մարդիկ։ Եվ ի՞նչ էր տեղի ունենում, երբ այդ «այլ մարդիկ» հրաժարվում էին վերադարձնել գնդակը։ Մասնակցի ուղեղը նույն կերպ էր արձագանքում, ինչպես որ արձագանքում էր ֆիզիկական ցավին, այսինքն՝ մեր ուղեղը մերժումն ընկալում է կոտրված ոտքի պես։ Սոցիալական բացառումն առաջնային գոտկային կեղևի և ուղեղի կենտրոնական հատվածի վրա ազդում է ֆիզիկական ցավի ազդելու պես։
Պարզ ասած՝ ուղեղի համար շատ կարևոր են այլ մարդկանց հետ հարաբերությունները։ Եվ եթե ուզում եք դրանք բարձրացնել ու հասցնել նոր մակարդակի, մարդկանց հպվեք ֆիզիկապես։ Խոսքը, իհարկե, մտերիմ մարդկանց մասին է։
ՓԲԸ-ներից մեկի տարածքում հրդեհ է բռնկվել
Սամվել Կարապետյանի հիմնադրած թիմը պատմական հաջողություն արձանագրեց․ Գոհար Մելոյան
Որքա՞ն է կազմում Հայաստանում միջին ամսական անվանական աշխատավարձը․ Տիգրան Դումիկյան
Նիկոլ Փաշինյանն այսօր փաստացի վերահաստատեց Տիգրանաշենի վերաբերյալ օրեր առաջ արած իր հայտարարությունը. Մարիաննա Ղահրամանյան
Փաշինյանն իր իշխանությունը երկարաձգելու համար ենթարկվում է Ալիևի բոլոր պահանջներին. Ավետիք Չալաբյան
Կասպից ծովում ջրի մակարդակի անկման պատճառով նոր կղզի է առաջացել
Խոշոր ավտովթար Գեղարքունիքում․ բախվել են 3 ավտոմեքենա, կան վիրավորներ
Հայաստանում օր օրի քաղաքական հայացքներով հետապնդվողների թիվը գնալով աճում է. Արմեն Մանվելյան
Դատապարտում ենք Ռոբերտ Քոչարյանի և նրա ընտանիքի նկատմամբ ակնհայտ քաղաքական հետապնդումները․ ԲՀԿ
Ցավոք, աշխարհն այսօր այսպես է գործում․ տարրական պատկերացում չունեցող մարդն էլ իրավունք ունի հրապարակավ կարծիք հայտնելու․ Մհեր Ավետիսյան
Հարազատները փնտրում են 74-ամյա պապիկին. նրանք դիմել են ոստիկանություն, որպեսզի օգտագործեն դրոն
Թրամփը վստահ է, որ Ռուսաստանը չի պատրաստվում հարձակվել ՆԱՏՕ-ի երկրների վրա
Ավտովթար՝ Վայոց ձորի մարզում․ կան վիրավորներ
Հենրիխ Մխիթարյանը Չեմպիոնների լիգայում կմրցի Տիգրան Բարսեղյանի դեմ
Մոհսեն Ռեզայի․ ԱՄՆ-ի դեմ մեր հարվածը կմտնի պատմության մեջ
Ադրբեջանը փորձում է «թաքցնել» Շուշիի Սուրբ Ղազանչեցոց եկեղեցին․ ահազանգ
3 նախարարությունների անվանումները կփոխվեն. Կառավարության կառուցվածքի փոփոխության նախագիծը ընդունվեց
Խnւլիգանության և ֆիզիկական ներգործության դեպքը բացահայտվել է․ 2 անձ ձերբակալված է
ՌԴ ՊՆ․ ռուսական ուժերը հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի ռազմարդյունաբերական և լոգիստիկ օբյեկտներին
Աշխարհում դոլարային միլիարդատերերի թիվը նոր ռեկորդ է սահմանել՝ հասնելով 3,795-ի
Նեպալում ջրհեղեղը վնասել է քսան դպրոց
Եթովպիան վերահաստատում է Հայաստանի հետ բարեկամական հարաբերությունները խորացնելու պատրաստակամությունը
«Արարատ-Արմենիա»-ն պատմություն կերտելու շեմին է․ Տուլիպան ու Այվազյանը՝ «Կրայովա»-ի դեմ վճռորոշ խաղի մասին
Զգուշացում. Ճանապարհային ոստիկանության անունից կեղծ հաղորդագրություններ են ուղարկվում
«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցությունը խստորեն դատապարտում է քաղաքական հետապնդումների նոր դրսևորումները
ԱԳՆ-ում պիտի լինի պաշտոնյա, որը կզբաղվի հենց առևտրի հարցով և կներկայացնի՝ ինչ արդյունքի է հասել․ Աբրահամյան
Աղքատությունը նախորդ ծրագրով պետք է դառնար 13%․ սակայն այն հիմա 20% է․ Աբրահամյան
Եթե անգամ ԱԳՆ-ի մեջ առևտրի կոմպոնենտը կա, անվան մեջ մտցնելը հեչ լավ բան չի. Վարդևանյան
Մենք ունենք խախտման փաստ. Արամ Վարդևանյան
Ներկայումս ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև բանակցություններ չեն ընթանում. Սպիտակ տուն
ԱՄՆ-ը Ադրբեջանին և տարածաշրջանի ևս երեք երկրի մեղադրել է ամերիկյան մաքսատուրքերը շրջանցելիս Չինաստանին աջակցելու մեջ
ԱԺ-ն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց 3 նախարարությունների անվանափոխության նախագիծը
Տղամարդը առևանգել է 5-ամյա աղջկան՝ մոր հետ վիճելուց հետո
Եթե ձերը Բարեկեցության նախարարություն է, ապա աղքատությունը պետք է առանվազն 2 տոկոսով նվազեր
Գավառում 70-ամյա վարորդը «ԳԱԶել»-ով բախվել է հողաթմբերին և գլխիվայր հայտնվել երթևեկելի գոտուց դուրս. կան վիրավnրներ
Կներեք էլի, ասենք՝ ԱԳՆ և «կակոյ նիբուդ» առևտուր՝ հնչողություն չկա. Մամիկոն Ասլանյանը՝ Գալյանին
Վերականգնեք գյուղատնտեսության նախարարությունը․ ոլորտը 15% անկում է գրանցել. Հարություն Մնացականյան
Արհեստական բանականությունն էապես փոխում է կրթական համակարգը․ Ժաննա Անդրեասյան
Վարդան Ջհանյանը հանդիպել է մետալուրգիական ընկերությունների ղեկավարների հետ
«Ատլետիկո»-ն պաշտոնական հայտարարություն է տարածել Ալվարեսի և «Բարսելոնա»-ի շուրջ ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ
Ձևավորվել է Գագիկ Ծառուկյանի պաշտպանության հանրային կոմիտե՝ կազմված սփյուռքի եւ Հայաստանի հեղինակավոր գործիչներից
50% աղքատություն՝ արցախցիների շրջանում․ «բարեկեցություն» բառով իրականությունը չեք փոխի. Արեգա Հովսեփյան
Կատարն ու Իրանը քննարկել են Հորմուզում ժամանակավոր նավագնացային միջանցքի ստեղծումը
Եպիսկոպոսին կարգալույծ անելը եկեղեցական կանոնական ակտ է, դա չի կարող համարվել քրեական արարք. Մենուա Սողոմոնյան
72-ամյա թոշակառուն դանակահարել է որդուն
Քիչ առաջ ուժեղ կարկուտ է տեղացել Լոռու մարզում. Սուրենյան
Տեղի է ունեցել Փաշինյանի և Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեի հեռախոսազրույցը
Հետաքրքիր կլինի իմանալ պետական բյուջեից արված «անօրինական ծախսերի» ընդհանուր չափը. Աննա Կոստանյան
Ադրբեջանը վճռականորեն դատապարտում է անհայտ անձանց կողմից ՌԴ-ում մեր դեսպանության հյուրատան առջև մեր երկրի դեմ ուղղված uադրիչ բնույթի պատկերների տեղադրումը. Ադրբեջանի ԱԳՆ
Խաղաղություն բոլորս ենք ուզում, բայց այն պիտի հիմնված լինի գործուն երաշխիքների վրա. Անուշ Միրզոյան 
