«Կու­րո­րեն երկր­պա­գելն ավե­լի մեծ վնաս կա­րող է հասց­նել հե­ղա­փո­խու­թյա­նը, քան սխալ­նե­րը մատ­նա­ցույց անե­լը»

«Փաստ» օրաթերթը շարունակում է իր ընթերցողներին ներկայացնել զրույցներ մշակութային գործիչների հետ: Փորձում ենք բացահայտել նրանց վերաբերմունքը հայաստանյան մշակութային ներկայիս կյանքին, պետության մշակութային քաղաքականությանը, հեղափոխությունից ունեցած սպասումներին և ոչ միայն:

Այս անգամ մեր զրուցակիցն է արձակագիր, բանաստեղծ, Հայաստանի գրողների միության անդամ, ԵՊԲ համալսարանի դասախոս Արմենուհի Սիսյանը:

- Տիկին Սիսյան, մշակույթում ճաշակ, պահանջարկ թելադրողը պետք է լինի հասարակությո՞ւնը, թե՞ ստեղծագործողը:

- Իհարկե՝ ստեղծագործողը: Բայց քանի որ ստեղծագործողն էլ է այդ նույն հասարակությունից, կարևոր է, թե ով է այդ ստեղծագործողը, ինչքանով է մշակույթ կրում իր մեջ: Այսօր` ինֆորմացիայի ահռելի հորձանուտում, հասարակության համար հեշտ չէ զանազանել սիրողականը արհեստավարժից, նմանակումը՝ իսկական արվեստից, հետևաբար հարկ է մի քիչ զգույշ լինել «նշանավոր», «մեծատաղանդ», էլ չեմ ասում` «հանճարեղ» որակումներից ու ավելի շատ փնտրել, համեմատել, կրթվել ու զարգանալ: Ինձ համար անընդունելի է հասարակությանը հաճոյակատար ստեղծագործողը, որն ասում է, թե ինքը գիտի, որ դա արվեստ չէ, բայց այդպես է գրում, երգում կամ նկարում, որովհետև ժողովրդի պահանջարկն է դա: Բա էլ ինչի՞ համար է ինքը: Այդպես են արել, որ մինչև այսօր դժվարությամբ են հրաժարվում մուղամից, թուրքա-արաբական կլկլոցներից… 

- Այս ամենի համատեքստում ինչպիսի՞ն պետք է լինի պետության մշակութային քաղաքականությունը:

Ասածիցս հենց բխում է մշակութային ճիշտ քաղաքականության անհրաժեշտությունը: Ես շատ եմ մտածում այդ մասին: Կարծում եմ` եթե համապատասխան մարդիկ լինեն ճիշտ տեղում, հարցը խնդիր չի դառնա…

-Ինչպե՞ս եք վերաբերվում ամենատարբեր մշակութային միությունների գոյությանը: 

- Միանգամայն նորմալ:

- Հայաստանյան ներկայիս մշակույթն ունի՞ հեղափոխության կարիք:

- Գնահատում եմ մշակույթի ասպարեզում բարեփոխումների ձգտումը, բայց կնախընտրեի, որ դրանք ցավագին ու կտրուկ չընթանային, որովհետև տպավորություն է, թե մեր երկրի հարցերի հարցը մշակույթը շտապ վիրահատելն է`որպես չարորակ ուռուցք, և ամեն բան իր տեղը կընկնի…

Ներկայումս ինչ-որ բան վերափոխելու ցանկություն կա, բայց շատ կցանկանայի, որ վերահսկվեր գործընթացը, որպեսզի փոփոխությունը լոկ մարդկանց կամ խմբավորումների փոփոխումով չլիներ, որ «թայֆայականությունը» մեզանում դարձյալ չտոներ իր հաղթանակը: Այլապես կստացվի, որ մի ժամանակ հնարավորություններից օգտվում էին այսինչ մարդիկ, հիմա ոլորտի փոփոխություններն իրենց ձեռքը վերցրած նոր մարդկանց ընկեր-ծանոթների ժամանակն է: Արդյունքում ստացվում է, որ միշտ գոյություն ունի որոշակի «մաֆիա», որին պետությունը, հաճախ անտեղյակ, ֆինանսավորում է, և մրցանակներից, ֆինանսական աղբյուրներից, գոյություն ունեցող տարբեր հնարավորություններից օգտվում է նոր «մաֆիայի» մերձավոր «ցանցը»: Որպես կանոն, նրանց թվում է, թե դա չի նկատվի, բայց իրականում դա առավել քան տեսանելի է:

-Որպես քաղաքացի՝ վստահաբար անմասն չեք մնում երկրում տեղի ունեցող իրադարձություններից: Հեղափոխությունից ակնկալիքներն արդարացա՞ն:

-Բայց ինչո՞ւ անցյալ կատարյալով խոսել: Ամեն բան վերջացե՞լ է միթե: Ես դեռ շատ ակնկալիքներ ունեմ: Երբեմն ինձ ասում են` համբերի՛ր, ժամանակ է պետք: Այո՛, ես շտապում եմ տեսնել բարեփոխումներ, քանի որ ինքս եղել եմ փոփոխության ջատագովներից մեկը: Իսկ կուրորեն երկրպագելն ու միայն ծափահարելն ավելի մեծ վնաս կարող են հասցնել հեղափոխությանը, քան պրոֆեսիոնալ քննադատությունը և սխալները մատնացույց անելը: Ես իմ երկիրը սիրում եմ բավականաչափ, որպեսզի սրտացավ չլինեմ սխալների համար, ինչպես նաև չուրախանամ ամեն սանտիմետր առաջընթացի համար:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ