Երևան, 31.Հունվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հաղթանակ Շահումյան. «Եթե բո­լո­րը մտա­ծեն գնա­լու մա­սին, այս երկ­րում ո՞վ պետք է մնա»

ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑ

«Փաստի» զրուցակիցն է գեղանկարիչ Հաղթանակ Շահումյանը:

Մշակույթում անորակի և անճաշակի գերիշխանության մասին

Երբ լուսաբանում, խոսում ենք մշակութային անորակ աշխատանքի մասին, սա խրախուսում է անճաշակության զարգացումը: Բացի դա, կրթական համակարգում տեղ է գտել ոչ պրոֆեսիոնալ մոտեցումը: Իրականում անճաշակության շատացման տարբեր պատճառներ կան: Ստեղծագործող անհատներ կան, որոնք ինքնուրույնություն ունեն և անձեռնմխելի են մնում անճաշակությունից, բայց ընդհանուր միջավայրի, արվեստ սիրող հասարակության գնահատման կուլտուրան է ընկել: Սա միայն իշխանության կամ նախարարության հետ կապված չէ: Այն ազդում է իրավասու կազմակերպությունների վրա, որոնք պատասխանատու են այդ ասպարեզի համար:

Մենք, օրինակ, հիմա ավելի շատ ժամանցային հաղորդումներն ենք խրախուսում, պրոպագանդում: Այժմ ժամանցային ոլորտի գործիչներն ավելի հայտնի են, քան իրական արվեստ ստեղծողները: Այդ բոլորն, իհարկե, ունենում է իր բացասական ազդեցությունը մշակույթի վրա:

Մշակույթի նախարարության գործունեությունը պետք է վերանայվի

Նախարարության լինել-չլինելը ադմինիստրատիվ խնդիր է, բայց շատ կարևոր է, որպեսզի հասարակությունը հասկանա՝ երկիրը որոշակի ուշադրություն է դարձնում մշակույթին: Ասում են՝ նախարարությունը վատ է աշխատել, բայց ես այդ նախարարությունը տեսել եմ տարբեր նախարարների օրոք: Խորհրդային տարիներին շատ հարցեր կախված էին անհատներից, բայց կար նաև պետական, համակարգային մտահոգություն արվեստի նկատմամբ: Շատերը կասեն՝ պրոպագանդա էր, բայց դա այլ խնդիր է: Պետական ուշադրությունն իր ազդեցությունն էր ունենում մշակույթի զարգացման, տարածման վրա: 

Հիմա կյանքը փոխվել է, փոխվել են հարաբերությունները: Բայց կարծում եմ, որ ցանկացած պարագայում մշակույթի նախարարությունն անհրաժեշտ է: Ունենք մեծաթիվ մշակութային արժեքներ, որոնք պահպանելու խնդիր կա: Թողնել դա առանձին կազմակերպություններին` այդքան էլ ճիշտ չէ, և չի կարող արդյունք տալ: Այլ հարց է, որ նախարարության գործունեությունը պետք է վերանայվի: Ասպարեզում պետք է կառավարեն մարդիկ, որոնք որոշակի մակարդակ ունեն հասկանալու՝ ինչ է մշակույթը, ազգի և արվեստի պատմությունը, մշակութային միջավայրը: Պարտադիր չէ լինել լավ արվեստագետ կամ երաժշտագետ, այլ պետք է լինել լավ կազմակերպիչ, որը կգիտակցի մշակութային ոլորտի արժևորումը: Դա կախված չէ առանձին չինովնիկից. սա ամբողջ հասարակության խնդիրն է:

Պետք է մնալ երկրում, մասնակից դառնալ երկրի կառուցմանը

Մենք երեսուն տարի սպասեցինք նորմալ կյանք ունենալուն, համբերեցինք, ամեն ինչ տեսանք: Չեմ ուզում անդրադառնալ վատ երևույթներին: Եթե 30 տարի անընդհատ քանդել ենք մեր իրականությունը, մսխել ենք եղած հարստությունը, որը կուտակվել էր ժողովրդի քրտինքով, մի օրվա մեջ հնարավո՞ր է վերականգնել: Ես չեմ կարծում: Բոլորս էլ ուզում ենք միանգամից լավը տեսնել: 

Առաջին հերթին գնացողի «ոտքը պետք է կտրվի», որ նա չգնա երկրից: Պետք է մնա Հայաստանում, մասնակից դառնա այս երկրի կառուցմանը: Եթե բոլորը մտածեն գնալու մասին, այս երկրում ո՞վ պետք է մնա: Է, թողնենք գնանք, ինչո՞ւ ենք սրա-նրա հետ պատերազմ ու կռիվ սարքում: Սա մեծագույն չարիքներից է:

Կարծում եմ, որ կուսակցական համակարգով երկիրը կառավարելը սպառել է իրեն: Մեր նման փոքր պետությունը կառավարման իր համակարգը պետք է ունենա: Պառլամենտարիզմը բերում է նրան, որ արդյունքում մոռանում են երկիրն էլ, ազգն էլ, և ամեն մեկն ընկնում է իր շահերի հետևից:

Ես չեմ հավատում, որ մարդը, ում վիճակվել է պատմական շրջանում երկրի համար կարևոր գործ անել, դա չի անի: Չեմ ուզում դրան հավատալ:

Իհարկե, չարախոսողներ ու խանգարողներ էլ կան: Փոխանակ ամեն մեկս մի ծառ տնկի, ասում ենք՝ այդքան ծառը սխալ է տնկած, հանում ենք, դեն նետում: «Թաթալաբազությունը» կերել է մեր երկիրը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Տղամարդը խանդի հողի վրա դանակահարել է մրցակցին և սպանել նրանՌուսաստանի հետ համագործակցության շրջանակներում Հայաստանը և՛ ՌԴ-ից, և՛ ՀԱՊԿ-ից էժան գներով կամ էլ անվճար զենք ենք ձեռք բերել Կլոր սեղան «Ավանդական արժեքները Հայաստանում․ սպառնալիքներ և մարտահրավերներ»Ապահովագրությամբ փոխհատուցվող գումարը լիարժեք բուժմանը չի բավականացնելու․Մենուա ՍողոմոնյանՀայաստանը լրացուցիչ աջակցություն է խնդրում ԵՄ-ից ՔՊ դիսկոտեկի մասնակիցների ցանկը հատուկ բծախնդրությամբ է ընդունվել 0 տոկոս հարկ` փոքր բիզնեսի համար. Ռուբեն Մխիթարյան Առանց ուժի իրավունքը դատարկ բառ է․ Արմեն ՄանվելյանՆոր դավադրություն եկեղեցու և բանակի դեմ Ինչպիսի՞ եղանակ է սպասվում հանրապետությունումԱդրբեջանի հռետորաբանությունն ու գործողությունները հակասում են խաղաղության օրակարգին․ Արեգ ՍավգուլյանԿորուստները ժամանակավոր են, պետք է համախմբվենք․ Գագիկ ՀովհաննիսյանՍամվել Կարապետյանի գլխավորած ուժը իրազեկման արշավ է սկսում Երկու հայ է մնացել Ստեփանակերտում. նրանցից մեկն անհետացել է Ուժեղ Հայաստան լինելու է Սամվել Կարապետյանի հետ. Մարիաննա ՂահրամանյանԱրշակ Կարապետյան. Հայաստանը տոտալիտար դիկտատուրայի է վերածվել Իրո՞ք չեք հասկանում, որ սա Ադրբեջանական գերիշխանության հաստատում է ՀՀ-ի վրա․ Գուրգեն ՎարդանյանԼեգենդար «ցատկոտողը». ի՞նչ էր իրականում իրենից ներկայացնում «Պազիկը». «Փաստ»Քրեական գործեր Եկեղեցու դեմ և քաղբանտարկյալներ. ինչ է կատարվում Հայաստանում. Էդմոն ՄարուքյանԹուրքիայի հետ սահման ենք բացում, բայց մեր տնտեսությունը չենք պաշտպանում. Էդմոն Մարուքյան Արցախի 63/1 հասցեում իր հյուրընկալ դռներն է բացել Դեկորա խանութ-սրահի նոր մասնաճյուղը ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (31 հունվարի). Բազմահազարանոց ցույց Երևանում, մահափորձ քաղաքական գործչի դեմ. «Փաստ»«Հայ Առաքելական Եկեղեցու և Քրիստոնեության պաշտպանության» կոմիտեի կոնֆերանսը՝ Բրատիսլավայում (տեսանյութ) Հաղթանակը հայ ժողովրդինն է լինելու. Հրայր ԿամենդատյանՆողկանք ապրեցի՝ իմանալով, որ Սուրեն Պապիկյան անունը կրող անձի հրամանով լուծարվել է ՀՀ Զինված ուժերում գործող հոգևոր ծառայությունը. Մ. ՍողոմոնյանՏանը բռնկված հրդեհի հետևանքով չորս մարդ է մահացելՓաշինյանի հակառուսական «համբույրները» նրան սպառնում են աղետով. «Փաստ»Ոմանք հոգնել են, բայց կան մարդիկ, ովքեր շարունակում են պայքարել․ Ավետիք ՉալաբյանԻնչքան էլ Ալիևն ու Էրդողանը ընտրակաշառք տան, մեր ժողովուրդը այդ խայծը չի ուտելու. Ավետիք Չալաբյան Նոր արևային վահանակը միաժամանակ արտադրում և կուտակում է էներգիաԻշխանության գործողությունները հանգեցնում են Հայաստանի իրական ինքնիշխանության արագ կորստին. «Փաստ»Հայաստանում բռնաճնշումների նոր ալիք՝ ընտրություններից առաջ Դատարանի միջամտությունը Եկեղեցու կառավարմանը վտանգում է Հայաստանի սահմանադրական հիմքերը «Հետաքրքրասեր, բանիմաց, համեստ տղա էր Գևորգս». ավագ կապավոր Գևորգ Կարապետյանն անմահացել է հոկտեմբերի 25-ին Վարանդայում. «Փաստ»Որքա՞ն ժամանակ կարող են վիրուսները ապրել տնային մակերեսների վրաԶՈւ-ում հոգևոր ծառայության լուծարումը մեծ վնաս է հասցնելու զորքերում մթնոլորտին և մարտունակությանըԱպագլոբալացման միտումները՝ աշխարհաքաղաքական մրցակցության հոլովույթում. «Փաստ»Ե՞րբ և որքա՞նով կբարձրացվեն ռուսական կենսաթոշակներըՓոշու պարունակությունը գերազանցել է սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան Երևանի 4 վարչական շրջաններում Պաշտպանական վերափոխումը՝ Հայաստանի գոյատևման երաշխիք. «Փաստ»Քրդական ուժերը համաձայնել են մտնել Սիրիայի բանակի կազմի մեջՎիգեն Էուլջեքչյանի մոտ սրտի հետ կապված խնդիրներ են հայտնաբերվել. մանրամասներ Աղոթք ճանապարհ գնալուց առաջ «Խաղաղության հեռանկարի մասին իշխանությունների խոսույթը սին է, խաղաղության հնարավորությունները գնալով նվազում են, եթե այս իշխանությունը վերարտադրվի». «Փաստ»Ո՞ւմ կտրամադրվի լրավճար. առաջարկվում է տարանջատում սահմանել ուսուցիչ չհամարվող մանկավարժական և վարչական աշխատողների միջև. «Փաստ»Ինչպես խուսափել իշխանությունների «ջրաղացին ջուր լցնելուց». «Փաստ»Խոշոր հարկատուների վճարած հարկերի մոտ կեսն ապահովում է 50 ընկերություն. «Փաստ»Բոլոր կամակատարները պետք է հիշեն՝ ոչ մի իշխանություն հավերժ չէ. «Փաստ»Մենք շատ մոտ ենք համաձայնության հասնելուն․ Թրամփը՝ Ռուսաստան-Ուկրաինա հակամшրտության մասին Ալիևի օգնականը վստահեցնում է՝ Ադրբեջանը չի քննարկել Իրանում ստեղծված իրավիճակն ԱՄՆ-ի հետ