Երևան, 21.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Բրոկոլիի զարմանահրաշ հատկությունները, որոնց մասին դուք հավանաբար չգիտեիք. ուզու՞մ եք ապրել երկար ու առողջ, ապա կերեք բրոկոլի

ԼԱՅՖ

Բրոկոլին կաղամբազգիների ընտանիքի միամյա բանջարեղենային բույս, բանջարանոցային կաղամբի ենթատեսակ։ Ծաղկակաղամբի գենետիկական նախորդը։ Կաղամբի այս տարատեսակի մոտ ուտելի են ոչ թե տերևները, այլ չբացված ծաղկաբույլը։

Բրոկոլին պարունակում է ավելի շատ սպիտակուց, քան միսը։ Այս բանջարեղենը հարուստ է միկրոէլեմենտներով և վիտամիններով, մասնավորապես С և К: Վիտամին A-ի պարունակությամբ գերազանցում է կաղամբի բոլոր տեսակները։

Մի քանի օր պահելու դեպքում վիտամին C-ի քանակը կրկնակի պակասում է։ Դրանից խուսափելու համար բրոկկոլին պետք է պահել սառնարանում։ Վիտամիններն ավելի երկար կպահպանվեն բրոկկոլիի սառեցման դեպքում (այն պայմանով, որ պահելու կամ տեղափոխման ժամանակ այն չենթարկվի հալեցման)։

Այլ հակաօքսիդանտների շարքում բրոկկոլին պարունակում է նյութեր, որոնք ընդունակ են դիմադրելու քաղցկեղային բջիջների աճին։ Բոլոր բույսերից սուլֆաֆանով ավելի հարուստ են բրոկկոլիի սերմերի ծիլերը, որոնք այդ նյութից պարունակում են 50 անգամ ավելի, քան հասուն բանջարեղենը։

Բրոկոլին չի դադարում աշխարհին զարմացնել իր նորանոր օգտակար հատկություններով: Այս անգամ, Անգլիայի գիտնականները պարզել են, որ այս հիանալի մթերքը դանդաղեցնում է հոդերի ամենատարածված հիվանդություններից մեկի զարգացման արագությունը:

Մասնագետները բացահայտել են, որ բրոկոլիի մեջ պարունակվող սուլֆորաֆանը դանդաղեցնում է հոդերի աճառի քայքայումը` մի երևույթ, որը փոխկապակցված է սաստիկ ցավային համախտանիշի և բարձր հաշմանդամության հետ: Արդյունավետությունը ցուցադրվել է լաբորատոր մկների վրա: Սուլֆորաֆանը բավականին մեծ քանակներով պարունակվում է խաչածաղկավորների ընտանիքի բույսերում` բրյուսելական և սպիտակ կաղամբում, սակայն առավել մեծ են դրա քանակները բրոկոլիում: Ավելի վաղ գիտնականները պարզել են, որ այդ նյութն ունի նաև հակաուռուցքային և հակաբորբոքային ազդեցություն, սակայն նրա ազդեցությունը հոդերի վրա առաջին անգամ է ուսումնասիրվել:

Այս հարցը հուզում էր գիտնականներին օստեոարթրոզի կանխարգելման  առումով: Օստեոարթրոզը հոդերի դեգեներատիվ հիվանդություն է (առաջին հերթին` ծնկային և կոնք-ազդրային հոդերի), որի պատճառով ամեն տարի միլիոնավոր մարդիկ ամբողջ աշխարհում հաշմանդամ են դառնում, իսկ տնտեսությանը բազմամիլիալրդավոր վնաս է հասցվում:

Օստեոարթրոզի զարգացմանը նպաստում են երկու կարևորագույն գործոն` մեծ տարիքը և ճարպակալումը: Համաձայն վիճակագրական տվյալներին՝ Մեծ Բրիտանիայում յուրաքանչյուր հինգերրորդ մարդը 45 տարեկանից հետո բախվում է այս հիվանդության հետ: Դժբախտաբար, օստեոարթրոզի արդյունավետ դեղորայքային բուժում գոյույթուն չունի, և, ըստ էության, բժիշկները կարող են միան փոխարինել ախտահարված հոդն արհեստականով:

Սակայն վերադառնանք բրոկոլիին: Այժմ Նորվիչի բժշկական դպրոցի գիտնականները մի փոքր հետազոտություն են անցկացնում այն մարդկանց շրջանում, ովքեր օստեոարթրոզի հետևանքով սպասում են հոդի փոխպատվաստմանը: Գիտնականները փորձում են պարզել՝ արդյոք բրոկոլին որևէ կերպ ազդու՞մ է պաթոլոգիկ պրոցեսի վրա և կարելի՞ է արդյոք մարդկային օրգանիզմում ստանալ այն նույն արդյունքները, որ ստացվել են կենդանիների հետ փորձի ընթացքում: Հաջողության դեպքում, այս աշխատանքը կարող է  հիմք դառնալ այս բնագավառում ավելի մասշտաբային ուսումնասիրությունների համար:

«Մեր աշխատանքի ներկայիս արդյունքները շատ խոստումնալից են», — պատմում է հենաշարժական համակարգի մասնագետ և հետազոտման առաջատար հեղինակներից մեկը` Իեն Կլարկը: «Մենք բացահայտեցինք դրական արդյունք երեք փորձարկային մոդելների դեպքում` բջջային կուլտուրա, աճառային հյուսվածք, մկան օրգանիզմ: Այժմ մենք ցանկանում ենք պարզել` արդյոք դա աշխատու՞մ է մարդկանց դեպքում` թե օժանդակ բուժման, թե կանխարգելման տեսակետից: Իհարկե, հոդի փոխպատվաստումը բավականին հաջողված վիրահատություն է, սակայն դա կատարյալ ընտրություն չէ: Կարևոր է հնարավորինս երկար ժամանակ պահպանել սեփական հոդի ֆունկցիան: Կենսակերպը և դիետան օստեոարթրոզի կանխարգելման կարևորագույն բաղկացուցիչ մասերն են: Հենց սա էլ մեր հետազոտության հիմնական իմաստն է` մենք խորացնում ենք կանխարգելիչ սննդի ընկալումը, որպեսզի արդյունքում հստակ կարողանանք խորհուրդ տալ հիվանդին` կերեք սա և սա, և ձեր հոդերն առողջ կլինեն:»

Դե ինչ, անհամբերությամբ կսպասենք այս հետազոտության արդյունքներին: Եվ ինչպիսին էլ դրանք լինեն, մենք չենք դադարի սիրել բրոկոլին: Չէ՞ որ այն իրականում հրաշք-կաղամբ է` կատարյալ նվեր մեր առողջության համար:

Մենք այստեղ ենք, որպեսզի մեր թոռներն էլ կարողանան Տիգրանաշենում տոնել իրենց անկախությունը և հիանալ մեր տնկած ծառերով․ Ուժեղ ՀայաստանԱրտառոց դեպք՝ Արարատի մարզում․ գյուղերից մեկի դպրոցի 59-ամյա ուսուցչուհին դասի ժամանակ «չինգաչունգ» խաղալու համար հարվածել է 14-ամյա աշակերտինՊահել Տիգրանաշենը հայկական. Զարգացում և ոչ թէ հանձնում. Նարեկ ԿարապետյանՄենք կբերենք խաղաղություն՝ առանց մեր անկախությունից հրաժարվելու. Ուժեղ ՀայաստանՀակակոռուպցիոն կոմիտեի վարչության պետը պարգևատրվել է «Մխիթար Գոշի» մեդալովՀայաստանի տղամարդկանց հավաքականը հաղթեց Իրանին, կանանց հավաքականը՝ ԼատվիայինՄի խումբ երիտասարդներ բռնություն են կիրառել ամուսինների և նրանց 37–ամյա դստեր նկատմամբ. հնչել են կրակոցներՄեր հայրենիքը պետք է լինի ուժեղ, զարգացող, մեր հասարակությունը բարեկեցիկ և համերաշխ․ Արամ ՎարդևանյանԹրամփը Եմենին ռազմական աջակցության երաշխիքներ չի տվել. Reuters36 տարի անց․ անկախության շարժման երազանքն ու այսօրվա Հայաստանը․ Արմեն ՄանվելյանՀայաստանի Պրեմիեր լիգայի 8-րդ տուրի արդյունքներըԶարգացնելով Տիգրանաշենը՝ այն հայկական կմնա նաև գալիք սերունդների համար․ «Ուժեղ Հայաստան»Ամփոփվել են հոկտեմբերի 25-ի ՏԻՄ ընտրություններին կուսակցությունների և դաշինքների առաջադրումներըՄիացյալ Նահանգները Նիդեռլանդներին կոչ է արել դուրս գալ Միջազգային քրեական դատարանի կազմիցԱնկախության 35-ամյակին նվիրված միջոցառումների շարքը շարունակվել է ԿապանումՈղբերգական վթար Սևանում, բախվել են «Mercedes» ու «ԶԻԼ» բեռնատարՌուսաստանի դեմ պատժամիջոցներ կկիրառվեն օկուպացված տարածքներում ընտրությունների համար. Կալլաս 16-ամյա աղջիկ է ընկել տրամվայի տակԹրամփը կարծում է, որ Ռուսաստանը կորցրել է վերահսկողությունը դիզելային վառելիքի արտադրության նկատմամբ Սաուդյան nւժերը 12 ժամվա ընթացքում ավելի քան 130 hրթիռ և шրկ են արձակել Եմենի ուղղությամբ Ամփոփվել են հոկտեմբերի 25-ի ՏԻՄ ընտրություններին կուսակցությունների և դաշինքների առաջադրումները Հերթական «Մի կաթիլ մեղր»-ի պատմությունը Երևանում, կրակոց է հնչելԻշխանությունը և դատական համակարգը իրավունք չունեն խառնվելու եկեղեցու ներքին գործերին. Ավետիք ՉալաբյանԵրևանում մի խումբ ստահակներ բռնություն են կատարել ամուսինների և նրանց աղջկա նկատմամբՈւժեղ Հայաստան լինելու է. Տիգրան Աբրահամյան Բեռլինի Թանգարանային կղզու բացառիկ ցուցանմուշները կներկայացվեն Հայաստանի պատմության թանգարանում. ԿԳՄՍՆ Առանց ատելության քարոզի Փաշինյանը չի կարող պահպանել իր իշխանությունը. Արմեն ՄանվելյանՏղամարդը մասնատել է կնnջը և կերակրել շներինՀայաստանում մեքենաշինություն չկա, և չունենք գրանցած աճի տեմպեր. Հրայր ԿամենդատյանԴե լա Ֆուենտեն պաշտոնապես երկարաձգել է պայմանագրի ժամկետը Իսպանիայի ֆուտբոլի հավաքականի հետ Եվրոասոցացման մասին իշխանության խոստումները ընդամենը խաբկանք են. Աննա ԿոստանյանCNN-ը, Politico-ն և «MS NOW»-ն դատի են տվել Թրամփի վարչակազմին Բիթքոյնի գինը հունվարից ի վեր առաջին անգամ գերազանցել է 85,000 դոլարը Աֆղանստանը հայտնել է Պակիստանի հարվածների հետևանքով առնվազն 3 զոհի և 4 վիրավորի մասին Զուգարանում նորածին երեխա են գտելՍեպտեմբերի 23-ից 25-ը Սին կայցելի ԱՄՆ Հորմուզի նեղուցով լցանավերի տեղաշարժը կրճատվել է ավելի քան կիսով չափ․ Reuters Իրանական ուժերը խոցել են ամերիկյան անօդաչու թռչող սարքեր Հորմուզի նեղուցի վրա ՆԱՏՕ-ն մնում է առճակшտման գործիք, դաշինքի էության մեջ ոչինչ չի փոխվում. Պեսկով UFC-ի նախագահը խոսել է Ծառուկյանի հաջորդ հավանական մրցակցի մասին CNN-ը, MSNOW-ն և Politico-ն դատական հայց են ներկայացրել ԱՄՆ վարչակազմի դեմ Սպիտակ տանն աշխատելու արգելքի պատճառով Կայծակը հարվածել է չորս երեխաների հորըՊատգամավորները 590 հազար դրամ պարգևավճար են ստացել Անկախության 35-ամյակի առթիվ. Factor.amՀՀՄԱ նախագահ Վարդան Ջհանյանն այցելել էր Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանՄեսսիի պատմական տուգանայինն ու 930-րդ գոլը. «Ինտեր Մայամի»-ն ոչ-ոքի խաղաց Երկու նավաստի վիրավորվել է Հորմուզի նեղուցում լցանավի գնդակոծությունից Շնորհավոր բոլորիս Անկախության տոնը, Աստված զորավիգ մեր սուրբ հայրենիքին, մեր անկախ պետությանը, և մեր արարող ժողովրդին. Ավետիք ՉալաբյանԻտալիան կարող է դպրոցներում արգելել նիկաբներ ու բուրկաներ կրելը Հայաստանի զուգահեռ իրականությունների «անկախությունը». Աննա ԿոստանյանՎլադիմիր Պուտինը շնորհավորական ուղերձ է հղել ՀՀ Անկախության օրվա առիթով