Երևան, 14.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ամեն ինչ գիտե՞նք Կոլումբոսի մասին. իրականում ոչինչ էլ չգիտենք

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Մենք գիտենք, որ...

Քրիստափոր Կոլումբոսը եղել է ամենահայտնի ծովագնացներից մեկը և նրա մասին հայտնի է ամեն ինչ:

Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:

Պարզվում է, որ Ամերիկա մայրցամաքը հայտնաբերող Կոլումբոսի ամբողջ կյանքը ծածկված է շղարշով: Հայտնի է, որ նա ծնվել է 1451 թվականին: Պատմաբանների մեծ մասն այն կարծիքին է, որ նա ծնվել է Ջենովա քաղաքում: Կան նաև ծննդավայրի այլ վարկածներ, ավելին՝ ներկայումս իտալական և իսպանական 6 քաղաքներ վիճում են՝ համարելով, որ Կոլումբոսի «փոքր հայրենիքն» իրենք են: Համարվում է, որ նրա հայրը եղել է ջենովացի ջուլհակ Դոմենիկո Կոլումբոսը, մայրը՝ Սյուզաննա Ֆոնտանորոսան: Իհարկե, այս ամենը գիտականորեն հաստատված չէ: Կոլումբոսի ազգության մասին ևս իրար հակասող տվյալներ կան: Համարվում է, որ նա իտալացի է, նույն հաջողությամբ նրան կարելի է իսպանացի, կորսիկացի, պորտուգալացի, կատալոնցի, հրեա և անգամ հույն համարել: Հարցն այն է, որ նա խոսում էր Ջենովայի ակցենտով իտալերեն, գրում և կարդում էր իսպաներեն և լատիներեն, բայց նկատելի պորտուգալական ակցենտով, իսկ իր գաղտնի օրագիրը լրացնում էր հունարենով:

Այս մեծ հայտնագործողի ոչ մի դիմանկար չի պահպանվել, եթե նույնիսկ դրանք եղել են: Այսինքն, մեզ անհայտ է նրա տեսքը: Միայն որոշ տվյալներ կան նրա տղայի պատմածներով. ըստ նրա, իր հայրը ունեցել է բաց գույնի մազեր, որոնք միջին հասակում ամբողջությամբ սպիտակել էին: Նրա ճիշտ ազգանունն էլ է անգամ անհայտ, քանի որ տարբեր լեզուներով այն տարբեր կերպ է հնչել՝ Կոլումբաս, Կոլումբոս, Կոլոնոս (այս ձևով նա ինքն էր ցանկանում, որ իրեն կոչեն):

Համարում են, որ Կոլումբոսը իր ճանապարհորդությունը իրականացրել է նրա համար, որ ապացուցի Երկրի կլոր լինելը, բայց իրականում նա գտնում էր, որ երկիրը տանձաձև է, իսկ նրա ճանապարհորդությունը նպատակ էր հետապնդում միայն և միայն գտնել նոր ճանապարհ դեպի Հնդկաստան: 

Նա մինչև կյանքի վերջն էլ համոզված մնաց, որ Հնդկաստան էր հասել: Իրականում իր հայտնագործած, հետագայում Ամերիկա կոչված մայրցամաք նա ոտք չի էլ դրել: Ամերիկային ամենամոտակա վայրը, որտեղ հասել է Կոլումբոսը, եղել է Բագամյան կղզիները: Վերադառնալիս նա և իր անձնակազմը երդվեցին ասել բոլորին, որ հասել են Հնդկաստան:

Քրիստափոր Կոլումբոսը մահացել է 1506 թվականին իսպանական Վալիադոլիդ քաղաքում: Անգամ անհայտ է, թե որտեղ է նա թաղված: Հայտնի է միայն, որ մահից հետո նրա դիակի վրայից հեռացրել են փափուկ հյուսվածքները և թաղել ոսկորները (16–րդ դարի Եվրոպայում այդպես էին թաղում հայտնի և ազդեցիկ մարդկանց): Սկզբում մեծ հայտնագործողի ոսկորները թաղել են Վալիադոլիդ քաղաքում, հետո իսպանական Կուևաս եկեղեցում, հետո Կուբայի Սանտա Դոմինիկ քաղաքում, հետո Հավայան կղզիներում և վերջապես, հավանաբար, նորից Իսպանիայում՝ Սևիլ յան եկեղեցական համալիրում: Այնուամենայնիվ, ներկայումս Սանտա Դոմինիկում մինչև այժմ կա Կոլումբոսի սարկոֆագը, իսկ իտալական Գենուա և Պավիա քաղաքները անընդհատ հայտարարում են, որ նա թաղված է իրենց մոտ: Հնարավոր է, որ այս գաղտնիքը վերջապես պարզվի, քանի որ ներկայումս գիտնականները իրականացնում են նշված գերեզմանների ոսկորների գենետիկ հետազոտություններ:

Կամո Խաչիկյան

Հռոմի պապը վիրահատությունից հետո աստիճանաբար ապաքինվում էՊուտինը հաջորդ ամիս կայցելի Չինաստան՝ մասնակցելու ԱՏՀԳ գագաթնաժողովին. ԼավրովՆարեկ Գրիգորյանը` Եվրոպայի առաջնության չեմպիոնՍամվել Կարապետյանի մեծ անակնկալը գյումրեցիներին՝ հայրաքաղաքի օրվա կապակցությամբ. Ուժեղ տոն՝ ուժեղ Գյումրիի համարՍմոլենսկի մարզի Ռուդնյա քաղաքում հանդիսավորությամբ բացվեց բարեկամության, հավատքի և ժողովուրդների հոգևոր միասնության խորհրդանիշ խաչքարԵվրոպական միությունն արձանագրել է «Հայաքվե»-ի բարձրացրած հարցերը՝ Ավետիք Չալաբյանի գործովԱրամ Վարդևանյանը հոկտեմբերի 14-ին հանդիպել է մեր երկրում Ֆրանսիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր նորանշանակ դեսպան Ֆլորիան Էսկյուդիեի հետՄեր ժողովրդի մի ստվար զանգված վարկային բեռի տակ է. Հայկ Ֆարմանյան36 ժամ գազ չի լինիԵրբ Նիկոլ Փաշինյանը դառնում է ադրբեջանցի զինվորի փաստաբանըՍԴ նախագահ չի ընտրվել, նոր ընտրություն կանցկացվիՓայտանյութով բեռնված «ՈւԱԶ»-ի վարորդը փորձել է դիմել փախուստի, ինչի ընթացքում ավտոմեքենան կողաշրջվել էԱրհեստական բանականությամբ ստեղծված կեղծ լուսանկարներ․ Ի՞նչ անել, եթե ձեզանից գումար են շորթում․ ՆԳՆ-ն մանրամասներ է ներկայացրել Որտեղ է խաղաղությունը, երբ ադրբեջանցի զինվորը կարողանում է կրակել հայ մոր վրա, որն իր երեխաներին էր պաշտպանում․ Լենա ՄաթևոսյանԻնդոնեզիայում երկինքը դարձել է նարնջագույն․ հրդեհներից առաջացած ծխի խիտ շերտը ծածկել է բնակեցված տարածքներըԹուրքիա-ԵՄ առևտրի ծավալը 205 մլրդ եվրո էԷլմիրա Կարապետյանը նվաճել է Հրաձգության աշխարհի գավաթի խաղարկության ոսկե մեդալըԱդրբեջանը թիրախավորում է Հայաստանի էկոհամակարգերը․ ԱԺ պատգամավորը COP 17-ին ներկայացրել է փաստերԶՊՄԿ-ն ներդնում է նոր ու ժամանակակից ISO 27001 ստանդարտ․ տվյալների պաշտպանությունը կբարձրանաՀոկտեմբերի 15/16-ին 24 ժամ ջուր չի լինելուՓաշինյանը 4 ժամ անցկացրեց խորհրդարանում` պաշտպանելով Ադրբեջանի շահերը, նրանց դեմ խոսելու, Հայաստանի և մեր քաղաքացիների շահերը պաշտպանելու փոխարենՓոշու պարունակությունը գերազանցել է սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան 2 վարչական շրջանումՆԱՏՕ-ն կենսական նշանակություն ունի նաև Միացյալ Նահանգների պաշտպանության համար․ ՌյուտեՀռոմի պապի եղբայրը խոսել է վիրահատությունից հետո նրա բարեկեցության մասին Եվրահանձնաժողովը զգուշացնում է՝ դիզելային վառելիքի դեֆիցիտ է սպասվում «Ատոմ՝ ապագայի էներգիա». Երևանում անցկացվել է առաջին ազգային երիտասարդական միջուկային երկխոսությունը Ղազախստան մեկնելու կանոնները փոխվում են․ նոր պահանջ ՀՀ քաղաքացիների համար Նիկոլ Փաշինյանի վարած կառավարման և Ադրբեջանին արվող զիջումների հետևանքով Հայաստանը կանգնում է անվտանգային լուրջ խնդիրների առաջ. Մարիաննա Ղահրամանյան«Մաթեմատիկա» առարկայի միասնական քննության օրը տեղափոխվում է. ԳԹԿ Գազաբալոնով մեքենաների վարորդներին նախազգուշացում է արվել․ ինչ է պետք իմանալ Փաշինյանն ի զորու չէ ոչնչացնելու եկեղեցին և մեր հավատն առ Աստված. Ավետիք ՉալաբյանԵրևանի մետրոպոլիտենում հունվարից հոկտեմբեր հայտնաբերվել է թմրանյութի 52 դեպքԼավրովը կայցելի ԱդրբեջանՍպերցյանի և Ռոնալդուի թիմերի միջև խաղը հետաձգվել է Հետաքրքիր է՝ ո՞վ է հսկելու մայրաքաղաքի մուտքերը. նոր հաստիքնե՞ր են ստեղծելու դրա համար. Գառնիկ Դանիելյան Փաշինյանը ցանկանում է Ադրբեջանին հանձնել Տիգրանաշենը. մենք դա թույլ չենք տա և կապահովենք Տիգրանաշենի զարգացումը. տեսանյութԵրեխան փրկել է սրտի կաթված ստացող հորըԱվելի քան 900 ԱԹՍ․ Ուկրաինան հարվածել է Ռուսաստանի 20 շրջանների Ինչպես մեր թշնամի պետությունները, այնպես էլ ներկայիս իշխանությունները հայ ժողովրդին ոչնչացնելը սկսում են եկեղեցուց. Արմեն ՄանվելյանՎաղաշեն-Աստղաձոր ճանապարհին «Opel»-ը մխրճվել է կայանված «ԳԱԶ 53»-ի մեջ․ կա վիրավոր ԵՄ ներկայիս ղեկավար կազմը ոչ ոքի մեջ վստահություն չի ներշնչում. Հրայր ԿամդնդատյանԻնչ փուլում է ժանտախտը․ ե՞րբ Հայաստանին վտանգ կսպառնաԵվրահանձնաժողովը Կիևին 2.86 միլիարդ եվրո է փոխանցել՝ անօդաչու թռչող սարքեր և հրթիռներ գնելու համար Իշխանությունները ցանկանում են եկեղեցին դարձնել սովորական կրոնական կազմակերպություն. Արեգ ՍավգուլյանԱհա, թե ինչ տեսք ունի Փաշինյանի բերած «խաղաղությունը». Փաշինյանը խաղաղություն չի՛ բերում, բերում է զիջումներ. տեսանյութԱվելի քան 2500 կոնտեյներ տեղափոխող նավ է խորտակվել՝ փորձելով հատել Հորմուզի նեղուցը․ ԻՀՊԿ ԶՊՄԿ ՓԲԸ գլխավոր տնօրեն Ռոման Խուդոլին շնորհավորել է «Լիդիան Արմենիա» ընկերությանը արտադրության մեկնարկի կապակցությամբ Հարևանը դաժանորեն սպանել է հայտնի երգչին և նրա ընկերուհունՈւկրաինական hակամարտության կարգավորման ուղղությամբ աշխատանքն ընթանում է փակ ռեժիմով. Պեսկով Արտառոց դեպք՝ Արմավիրում, 32-ամյա տղամարդը հրացանով կրակել է 52-ամյա կնոջ շան վրա