Երևան, 28.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Պատմության դասեր. Պապ թագավորից մինչև Փաշինյան

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

Պապ թագավորի մասին Նիկոլ Փաշինյանի հիշատակումները Ազգային ժողովում կառավարության ծրագրի, այնուհետ էլ հանգստյան օրերին իր գրքի քննարկման ժամանակ, բավական ակտիվ քննարկումներ են հարուցել: Քննարկումներում հիմնական առանցքը Պապ թագավորի և Նիկոլ Փաշինյանի կերպարների համեմատությունն է: Տարբեր դիտանկյուններից համեմատության փորձերն, իհարկե, հաճախ անցնում են իրատեսության սահմանները, հաճախ դառնում պարզապես այն կամ այն կողմի քարոզչական հերթական տեխնոլոգիայի համար պարարտ նյութ:

Մեծ հաշվով, սակայն, կարևորն այստեղ այլ բան է: Խոսելով Պապ թագավորի մասին՝ Նիկոլ Փաշինյանն ակամայից դաշտ է բացում պատմական դասերի շուրջ քննարկման համար: Մի բան, որի պակասը մեր կյանքում կա: Պատմությունն, իհարկե, այս կամ այն կերպ մեր կյանքում ներկա է, սակայն, ցավոք, միայն դրա հերոսական, վիպական, էպիկական հատվածը, առավել ևս՝ գեղարվեստական հատվածի գերակշռումը: Պատմությունը, որպես անցյալի քաղաքականության մասին գիտություն, Հայաստանում զարգացած չէ ո՛չ գիտական իմաստով, ո՛չ հասարակական ընկալումների: 

Այս իմաստով կենսական է ոչ թե այս կամ այն գործչին պատմական դեմքերի հետ անխտրական չափորոշիչներով համեմատելը, այլ իսկապես հասկանալը, թե մեր պատմությունից մեզ ինչ դասեր են մնում: Ընդ որում, այդ դասերը միշտ չէ, որ դրական են, ու միշտ չէ, որ միանշանակ են: Նույնն, օրինակ, Պապ թագավորի դեպքում, որի կերպարը գեղարվեստականացվել է ու պատմական հիշողությունները նրա մասին շատ հաճախ հենց գեղարվեստական գրականության վրա են հիմնված: Կարո՞ղ ենք մենք, որպես հասարակություն, և կարո՞ղ է արդյոք հաաստանյան պատմագիտությունը կոնկրետ այս ու ընդհանրապես մյուս բոլոր դեպքերում զատել չոր պատմական–քաղաքականը վիպականից: 

Այս իմաստով Փաշինյանի կողմից հարուցված թեման իսկապես հետաքրքրաշարժ է: Հուսանք՝ այն չի մնա բացառապես քաղաքական հռետորաբանության և դրա բացառապես քարոզչական ընկալման տիրույթում, և ի վերջո դաշտ կբացի պատմությունը ռացիոնալ տեսանկյունից վերանայելու համար:

Հայաստանը Արևմուտքի հետ գեոպոլիտիկ և առհասարակ որևէ համընկնող շահ չունի․ Հայաստանի շահերը համընկնում են բացառապես ու միմիայն Ռուսաստանի հետ․ Մհեր ԱվետիսյանՄեքենաներ են բախվել․ վիրավորներ կան Դուբայի օդանավակայանում մոտ 5000 մարդ սպասում է մեկնմանը. բոլոր ուղղություններով չվերթները չեղարկվել են (տեսանյութ) Այս պատերազմից հետո աշխարհն առերեսվելու է բոլորովին այլ Մերձավոր Արևելքի հետ. Արմեն Այվազյան Իրանը հարվածել է Բահրեյնին ՀՀ քաղաքացիներին հորդորում ենք պահպանել անվտանգության կանոնները և հետևել պաշտոնական ցուցումներին Իրանը գրոհել է Դուբայը Արարատի ոստիկանները բացահայտել են սպանության նախապատրաստություն. 41-ամյա տղամարդը ձերբակալվել է Ոսկետափի Սուրբ Սահակ-Մեսրոպ եկեղեցում տեղի ունեցավ ժամերգություն և հոգևոր խորհրդածություն Կվերադարձնենք պատմությունը դասագրքեր, Հայոց եկեղեցու դեմ պատերազմը անմիջապես կդադարեցվի. Թաթոյան Ալափարսի խաչմերուկում բախվել են «Foton»-ը և «Nissan»-ը Իրանը փակել է Հորմուզի նեղուցը Աշտարակ-Գյումրի ավտոճանապարհին հրդեհ է բռնկվել «BMW X5»-ում Իրանը Կատարում խոցել է հեռահար գործողության ռադիոլոկացիոն կայանը Գրեթե բոլոր պաշտոնյաները ողջ են և անվտանգ, հնարավոր է՝ կորցրել ենք 1-2 հրամանատարի․ Արաղչի Reuters-ը հայտնում է՝ Իսրայելը ամիսներ շարունակ ծրագրել է հարվածները Իրանի դեմ Քուվեյթի իշխանությունները ժամանակավորապես փակել են երկրի օդային տարածքը, դա հանգեցրել է բազմաթիվ թռիչքների հետաձգման. Քուվեյթում ՀՀ դեսպանություն Կանադան աջակցում է Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի գործողություններին. Կանադայի վարչապետ «Հայոց Արծիվներ» կամավորական մարտական ջոկատը պատրաստ է մեկնել Իրան` պաշտպանելու բարեկամ Իրանին, Իրանի բարեկամ ժողովրդին, այդ թվում` Իրանում բնակվող բոլոր հայերին․ Խաչիկ ԱսրյանԻրանի հոգևոր առաջնորդ այաթոլլահ Խամենեիի զոհվե՞լ է Պուտինը խորհրդակցություն է անցկացրել ՌԴ ԱԽ մշտական անդամների հետ Մերձավոր Արևելքում իրավիճակի սրման ֆոնին Իսրայելական հրթիռի հարվածից Իրանում 60 երեխա է զոհվել, վիրավորներն 80-ն են Թուրքիան թույլ չի տա իր օդային ու ցամաքային տարածքն օգտագործել Իրանի դեմ. Էրդողանի վարչակազմ Թոշակները 10 հազար դրամով բարձրացնելուն հաջորդելու է աննախադեպ գնաճը. տնտեսագետը զգուշացնում է «Аэрофлот»-ը չեղարկել է ԱՄԷ ուղղությամբ բոլոր թռիչքները փետրվարի 28-ին Բահրեյնում նկատվել է զրահատեխնիկայի մեծ շարասյուն Մոտ չորս ժամ անդադար Իրանը հրթիռներով և անօդաչուներով հարվածներ է հասցնում Իսրայելին. Ոսկանյան Լավրովը զրուցել է Իրանի արտգործնախարարի հետ Ուժեղ տնտեսություն հնարավոր է միայն Ուժեղ Հայաստանում՝ Սամվել Կարապետյանի հետ․ Գառնիկ ԴավթյանՎարդենյաց լեռնանցքը, Վեդի-Լանջառ ավտոճանապարհը կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար փակ են Կյանքից հեռացել է Կառլեն ԱդամյանըՄեր հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանը լիովին գիտակցում է այն պատմական պատասխանատվությունը, որը մենք կրում ենք մեր ազգի առջև. Մարիաննա Ղահրամանյան Ծիծեռնակաբերդում հարգանքի տուրք է մատուցվել Սումգայիթյան ջարդերի զոհերի հիշատակին Այս մարդիկ պաշտոններ են զբաղեցնում, քաղաքացիների ու մի ողջ պետության ճակատագիր որոշում. Աննա ԿոստանյանԿան ՀՀ քաղաքացիներ, որոնք մնացել են Աբու Դաբիի օդանավակայանում Այս իշխանությունների օրոք կոռուպցիան ոչ թե վերացավ, այլ ավելի կատարելագործվեց․ Ավետիք ՉալաբյանԱնվճար բարձրագույն կրթությունը ներդրում է պետության ապագայի մեջ․ Հրայր ԿամենդատյանԹռիչքներ են չեղարկվել և ուշանում Իրանի դեմ հարձակումների ֆոնին Քաղաքը փոսերի մեջ է, պատասխանատուները՝ լռության․ Արեգ ՍավգուլյանԴուրս. արտաշատցին Փաշինյանին չթողեց մտնի իր խանութԻրանի Գերագույն առաջնորդի պալատն «ամբողջությամբ հողին է հավասարվել» Փաշինյանի ամուսնալուծության նոր վարկած Մեր առաջարկը պետության նոր մոդելի ձևավորումն է. Նարեկ ԿարապետյանՏարածաշրջանում իրավիճակը սրվել է. Փաշինյանը զբաղված է թիթեռ նկարելով Խամենեին լքել է Թեհրանը և տեղափոխվել է անվտանգ վայր Ձևավորելու ենք տուրիստական կլաստերներ Հայաստանի ամբողջ տարածքում․ Աննա ԿոստանյանOդի ջերմաստիճանը կտրուկ կփոխվիԱշխարհի չեմպիոնը ռինգ է բարձրացել հայ զինվորի նկարով և ՀՀ դրոշով Կենսաթոշակը 50%-ով ավելացնելու մեր առաջարկը ռեալ է և հիմնված է հստակ հաշվարկների վրա․ Ցոլակ Ակոպյան Փոքրիկ գործարանից՝ աշխարհի ամենահաջողակ բիզնեսներից մեկը . «Փաստ»