Երևան, 02.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ի՞նչ կա ուղտերի սապատների մեջ

ՄՇԱԿՈՒՅԹ

Մենք գիտենք, որ...

Ուղտերը իրենց սապատներում ջուր են կուտակում, որպեսզի կարողանան դիմանալ անապատում:

Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:

Պարզվում է՝ ուղտերի սապատներում ճարպ է կուտակված:

Ուղտերը շատ դիմացկուն կենդանիներ են, սրանց քաշը հասնում է 500–800 կիլոգրամի, ապրում են մինչև 40 տարի: Այս կենդանիները լավ հարմարված են դաժան և անջուր միջավայրում՝ անապատում ապրելուն: Հաստ կաշին և խիտ մորթին պաշտպանում են ուղտին ինչպես ցերեկվա արևի այրող ճառագայթներից, այնպես էլ գիշերվա ցրտից: Ունեն հրաշալի տեսողություն, կարող են մարդուն տեսնել մի քանի կիլոմետր հեռավորությունից, կամ էլ երկնքում նկատել անձրևային ամպերի ուղղությունը և շարժվել այդ ուղղությամբ այն հույսով, որ կընկնեն անձրևի տակ: Ուղտերը նաև հրաշալի հոտառություն ունեն. նրանք թարմ խոտի և խոնավության առկայությունը հոտառությամբ զգում են 40–60 կիլոմետրից: Ուղտերը չեն քրտնում և քիչ քանակությամբ հեղուկ են կորցնում արտաթորանքի հետ: Ուղտերը ջրի պաշարներ ունենում են ներքին օրգաններում, մասնավորապես ստամոքսի պատերի մեջ: Շնչելու ժամանակ ևս ուղտը ջուր չի կորցնում, քանի որ քթանցքներից դուրս եկող խոնավ օդը հավաքվում է հատուկ ծալքի մեջ, ջրային գոլորշին հեղուկի է վերածվում և լցվում բերանը: Ուղտի ամենայուրահատուկ կառուցվածքային մասերից մեկը սապատն է (լինում են ինչպես երկսապատանի, այնպես էլ միասապատ ուղտեր): Լինելով ճարպային կուտակումներ՝ սապատները յուրատեսակ «տանիք» են՝ արևի ճառագայթներից պատսպարվելու համար: Բացի այդ, օրգանիզմի ամբողջ ճարպային պաշարները կուտակելով սապատներում՝ հնարավորություն  է ստեղծվում օրգանիզմի համար ստեղծել լավ ջերմատվություն: Պարզ է, որ կուտակված ճարպը կենդանու համար էներգիայի աղբյուր է: Բացի այդ, իրականում, չնայած սապատներում ճարպ է, բայց ինչ–որ առումով կարելի է ասել, որ դա նաև ջրի պաշար է: Բանն այն է, որ 100 գրամ ճարպի օքսիդացման ժամանակ առաջանում է 107 գրամ ջուր (նկատած կլինեք, որ կուշտ ուտելուց հետո նաև ջուր խմելու պահանջ է առաջանում, դա կապված է նրա հետ, որ օրգանիզմում կուտակվելու համար ճարպ է առաջանում, իսկ այդ պրոցեսի համար ջուր  է պետք): Կարելի է ասել, որ սապատների այս ճարպն էլ հենց հանդիսանում է ուղտի՝ անապատում գտնվելու ժամանակ ջրի հիմնական պաշարը: Մի փորձի ժամանակ ուղտին ամռանը 8 օր պահել են առանց ջրի, արդյունքում ուղտը նիհարել է 100 կիլոգրամով, բայց երբ նրան ջուր են տվել, նա 10 րոպեի ընթացքում խմել է 103 լիտր ջուր: Ի դեպ, ուղտերը կարող են նաև աղի ջուր խմել, և դա նրանց չի վնասում: Եթե նրանք երկար ժամանակ ջուր չեն խմել, անգամ արյունը չի խտանում: Ուղտերը առանց ջուր խմելու կարող են ապրել մինչև երկու շաբաթ, իսկ առանց ուտելու՝ մինչև երկու ամիս: Անբարենպաստ պայմաններում նրանք ունակ են կորցնել իրենց քաշի 40 տոկոսը, բայց «մի նստելով»՝ ունակ են խմել մինչև 225 լիտր ջուր:

Հանրահայտ անեկդոտը, երբ կառուցում են լողավազան, բայց ջուր չեն լցնում՝ առաջարկելով սկզբից առանց ջրի լողալ սովորել, ուղտերի դեպքում աշխատում է: Պարզվում է, որ ուղտերը, չնայած երբեք լողալու ջրային տարածք չեն տեսել, այդուամենայնիվ, հրաշալի լողում են, ընդ որում՝ լողում են մարմինը թեթևակի կողքի թեքած վիճակում (հավանաբար այստեղ ևս նրանց օգնում է ճարպով լցված սապատը, որը թույլ է տալիս ուղտին մնալ ջրի երեսին):

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

 

Ես չեմ անհանգստանում պատերազմի համար․ Արաղչի Իրանը ԵՄ երկրների զինված ուժերը ներառել է «ահաբեկչական խմբերի» ցանկում Քննարկվել են Ղազախստանի և Հայաստանի համագործակցության հարցերը միջազգային կազմակերպությունների և բազմակողմ ձևաչափերի շրջանակում Թրամփն արձագանքել է տարածաշրջանային պատերազմի վերաբերյալ Իրանի հոգևոր առաջնորդի նախազգուշացմանը Գիտնականները պարզել են գենետիկայի ազդեցությունը երկարակեցության վրա «Յուվենտուսը» և «Ալ-Հիլալը» հետաքրքրված են Բենզեմայի ծառայություններով Իրանի նախագահի գրասենյակը հրապարակել է երկրում անկարգությունների հետևանքով զոհերի թիվը Քոչարյանը կարող է կանգնեցնել վտանգավոր սցենարը Զգուշացում՝ Արագածոտնի մարզի բնակիչների համար Այսօր շուրջ 1700 մեր հայրենակիցներին ներկայացրեցի Հայաստանը ուժեղացնելու մեր տնտեսական 5 քայլերը․ Նարեկ ԿարապետյանԱՄՆ-ն կհարվածի Իրանին 48 ժամվա ընթացքում․ Վուչիչ Ավտովթար՝ Երևանում․ կան վիրավորներ Միջազգային կրոնական ազատության գագաթնաժողովը Հայաստանի համար ավելի մեծ իմաստ է ձեռքբերում. Արամ ՎարդևանյանԱդրբեջանական լրատվամիջոցը հայտնում է Ադրբեջանի տարածքով Հայաստան ռուսական հացահատիկի հերթական տարանցման մասին Կիևը մնացել է առանց ջրամատակարարման՝ էներգահամակարգի խափանման պատճառով Ձյուն, ձնախառն անձրև, մառախուղ. եղանակն առաջիկա օրերին Պաշտոնական այցով Հայաստան է ժամանել Հնդկաստանի զինված ուժերի պաշտպանության շտաբի պետը Տարածաշրջանային պատերազմի սպառնալիքը որպես զսպման գործիք․ ինչու է Իրանը փորձում կանգնեցնել ԱՄՆ-ին Նոր Գեղիում 30-ամյա վարորդը Toyota-ով հայտնվել է բաժանարար գոտու երկաթե արգելապատնեշների վրա Բուլղարիան փետրվարի 1-ից վերջնականապես անցել է եվրոյի օգտագործման Ջամշլու-Ծիլքար ավտոճանապարհին բուք է․ Լարսը փակ է բեռնատարների համար Շիրակի մարզում բեռնատարը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում, կոնտեյները պոկվել է Բանակում ծառայություն իրականացնող հոգևորականներին առաջարկել են դուրս գալ Վեհափառի դեմ. Տեր Վանանդ Իրաքի խորհրդարանը կրկին հետաձգել է նախագահի ընտրությունները Իրազեկում․ փոփոխություններ են կատարվել ԽՍՀՄ Խնայբանկում ունեցած ավանդների փոխհատուցման կարգում Արմա՛ն, ես կզբաղեցնեմ քո տեղը. Սեն-Դենին մարտահրավեր նետեց Ծառուկյանին Երբ ջազը հանդիպում է դասականին. «Ջազային Շչելկունչիկ»ԶԼՄ. Ռուսաստանն Ադրբեջանի տարածքով հացահատիկով բեռնված վագոններ է ուղարկել Հայաստան Թուրքիայի հետ սահման ենք բացում, բայց մեր տնտեսությունը չենք պաշտպանում․ Էդմոն Մարուքյան Այսօրվա դիսկուսում ես կարող եմ հետամնաց երևալ, բայց եթե ազգայինը հետամնացության հետ է համեմատվում, ոչինչ՝ թող ինձ ընկալեն հետամնաց․ Մհեր ԱվետիսյանՄենք դիտարկելու ենք առողջապահական համակարգի բարեփոխումների ամենացավոտ կողմերը՝ արդարացի բաշխումը, ֆինանսավորման աղբյուրները և իրական արդյունավետությունը․ Հրայր Կամենդատյան «Ռեալը» հաղթեց Վինիսիուսի եւ Մբապեի գոլերի շնորհիվ (տեսանյութ) Մարտունիում պայթյուն է տեղի ունեցել. ՄանրամասներԱռողջ Հայաստանը և առողջ հասարակությունը լինելու է մեր գլխավոր նպատակըԿդադարեցվի Երևանի և մարզերի որոշ հասցեների էլեկտրամատակարարումըՍաստիկ բուք Վարդենյաց լեռնանցքում. խորհուրդ է տրվում երթեւեկել միայն խիստ անհրաժեշտության դեպքում Արտակարգ դեպք՝ Գեղարքունիքի մարզում․ պայթյուն է որոտացել ՀՀ միջպետական և հանրապետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց են 18:20-ի դրությամբ, ՀՀ միջպետական և հանրապետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց են Արարատի մարզում Jeep-ը հայտնվել է ձորակում․ կան վիրավորներ Անկարգություններ Թուրինում․ անվտանգության ծառայության ավելի քան 100 աշխատակից է վիրավորվելԱվտովթար՝ Երևան-Սևան ավտոճանապարհին Հայաստանում ոսկին թանկացման նոր ռեկորդ է սահմանելՓոքր բիզնեսը ազատվելու է շրջանառության հարկից.թեթևացվելու է վարչարարությունըԵվրամիությունում իշխանությունը «գրшվվել է խելագшրների ավազшկախմբի կողմից»․ Մեդվեդև Իրանի հարավում երկրաշարժ է տեղի ունեցել Միհրան Հարությունյանի հաղթական վերադարձը MMA (ֆոտո, վիդեո)ԱՄՆ-ն մեծացրել է իր ռազմական ներկայությունը Իրանի ափերի մոտ Շղթայական ավտովթար՝ Երևանում․ Սեբաստիա փողոցում բախվել են «Mercedes»-ը, «Nissan Rogue»-ը, «Nissan Bluebird»-ը, «ՎԱԶ 2106»-ը և «Zongtong» մակնիշի ավտոբուսը․ կա վիրավոր Արարատի մարզում Jeep-ը հայտնվել է ձորակում․ կան վիրավորներ