Ու նորից ինկվիզիցիայի մասին. աներևակայելի կտտանքների լեգենդը
ԼԱՅՖ
Սուրբ ինկվիզիցիան հերետիկոսների հարցաքննությունները կատարում էր ամենաաներևակայելի կտտանքների միջոցով:
Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:
Պարզվում է՝ կտտանքների միջոցով հարցաքննություններ ինկվիզիցիան իրականացնում էր բացառիկ դեպքերում:
Հերետիկոսության գործ հարուցելը բավականին երկար գործընթաց էր: Սկզբից ըստ փաստերի տրիբունալը որոշում էր՝ գործ հարուցել, թե՝ ոչ: Հետո, եթե գործ է հարուցվել, մեղադրյալի մոտ էին գնում ինկվիզիտորները, որոնք չհայտնելով, թե ինչի մասին է խոսքը, սովորական զրույց էին վարում մեղադրվողի հետ՝ փորձելով առավել շատ տվյալներ ստանալ գործի մասին: Հետո գործի էին անցնում պրոֆեսիոնալ աստվածաբանները, որոնք որոշում էին շարունակել գործը, կամ էլ ոչ: Եթե գործը շարունակվում էր՝ մեղադրյալին արդեն սովորական աշխարհիկ բանտ էին տանում: Երեք օր անց ինկվիզիտորները առաջին հարցաքննությունն էին անցկացնում՝ առաջարկելով ներում, եթե մեղադրվողը խոստովանի հերետիկոսությունը: Եթե խոստովանանքը լինում էր, ապա գործը ուղարկվում էր դատարան: Դատական պրոցեսին մեղադրյալին պաշտպան էր տրվում: Կախված հանցանքի չափից՝ դատարանը համապատասխան պատիժ էր նշանակում, և գործը ավարտվում էր, կամ էլ, բացառիկ դեպքերում, արդարացնում: Դատարանի ցանկացած որոշում մեղադրյալը կարող էր բողոքարկել՝ դիմելով Հռոմի պապին: Սովորաբար բողոքարկումից միայն հարուստներն էին օգտվում: Դատավճիռը հրապարակվում էր և ի կատար էր ածվում՝ սկսած եպիտեմիայի նշանակումից վերջացրած խարույկի վրա այրելով (վերջինս շատ հազվադեպ երևույթ էր):
Միայն եթե մեղադրյալը ոչ մի բան չէր խոստովանում կամ էլ նրա բացատրություններում առկա էին անհամապատասխանություններ վկաների ասածների հետ, ինկվիզիցիան ձեռնամուխ էր լինում կտտանքների: Այս մեթոդը չէր համարվում հարցաքննության հիմնական մեթոդ և խիստ կանոնակարգված էր: Կտտանքով հարցաքննություն կարող էր նշանակել միայն ինկվիզիտորների, իրավախորհրդատուի և տեղի եպիսկոպոսի մասնակցությամբ հատուկ ժողովը: Կտտանքի ժամանակ մեղադրյալին թույլատրվում էր ասել ամեն ինչ, բայց արգելվում էր որևէ բան հարցնել: Սովորաբար կտտանքների տակ, անմեղ, թե մեղավոր, խոստովանում էին: Կտտանքից մեկ օր անց մեղադրյալին նորից հարցնում էին, թե արդյոք նա ընդունում է կտտանքների տակ ասած իր խոստովանական խոսքերը: Եթե ընդունում էր, գործը հանձնվում էր դատարան, իսկ եթե չէր ընդունում, ինկվիզիտորները պետք է որոշեին՝ ինչն է դրդել նրան կտտանքի տակ խոստովանել. կա՛մ նա անմեղ է, կա՛մ էլ մեղավոր է, բայց համառ: Հաշվի առնելով բոլոր առկա փաստերը՝ որոշում էր ընդունվում՝ կա՛մ արդարացնել, կա՛մ էլ նոր հարցաքննություն իրականացնել կտտանքներով:
Նշենք նաև, որ այն ժամանակ օգտագործվող կտտանքների բազմաթիվ և բազմազան մեթոդները և գործիքները ինկվիզիցիան չի ստեղծել: Այդ ամենը կար նաև աշխարհիկ դատարանի տրամադրության տակ: Նույն մեթոդները օգտագործում էր նաև «իրեն հարգող» ցանկացած ազնվական իր վասալների նկատմամբ:
Երևում է՝ միջնադարյան ինկվիզիցիան ավելի արդար և անկողմնակալ հետաքննություններ և դատական պրոցեսներ է իրականացրել, քան մեր երկրի ներկայիս դատաիրավական համակարգը: Իհարկե, հիմա խարույկ չկա, համարենք՝ կտտանքներ՝ ևս. ինչպես ասում են հայտնի ֆիլմում՝ «միլիցիան ծեծին դեմ է, ծեծը միլիցիայում ընդունված չէ»: Փոխարենը պարզվում է, որ միջնադարի այս կառույցը կախում չի ունեցել կառավարությունից, ոչ միայն չի կատարել նրա պատվերները, այլ նաև չի էլ նայել, թե ինչպիսին կցանկանային տեսնել «վերևում» այդ գործի ավարտը:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը
Փոփոխություն ու լրացումներ ՀՀ քրեական օրենսգրքում
««Բլոկադա»-ն պատմություն է սիրո, հայրենիքի և միասնականության մասին». Արմեն Պետրոսյան
Թրամփը կրկին սպառնացել է ուժ կիրառել
Պարեկները հայտնաբերել են Երևանում և Մարտունիում «դրիֆթ» կատարած վարորդներին
Մասիսի համայնքային ոստիկանները 43-ամյա տղամարդու մոտ թմրամիջոց են հայտնաբերել
Բաքուն այսօր դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայերի ինքնորոշման իրավունքը. Զատուլին
Մեսսին որոշել է անպայման վերադառնալ «Բարսելոնա»․ Marca
Խոշոր ավտովթար Երևանում
Իրանը Պարսից ծոցում կալանել է երկու օտարերկրյա լցանավ
Վերջին իրադարձություններից հետո ռուսական ընկերությունները դուրս են մղվում Վենեսուելայից. Լավրով
100 տարին լրացած բոլոր թոշակառուները կստանան 1 մլն դրամ՝ անկախ բնակության վայրից
Խորը վրդովմունքով ու ցավով տեղեկացանք, որ Բաքվի ռազմական դատարանն այսօր ցմահ ազատազրկման է դատապարտել Արցախի նախկին նախագահ Արայիկ Հարությունյանին․ «Հայաստանը ես եմ» նախաձեռնություն
Անի Երանյանի 35–ամյակն ու սիրելիի՝ Մհեր Բաղդասարյանի հետ պարը (տեսանյութեր)
Ատոմակայանը փակում են. Ինչ վտանգների առջև է կանգնած Հայաստանի էներգետիկ անվտանգությունը կամ ապագան․ Էդմոն Մարուքյան
Դավիթ Խաչատրյանը՝ Եվրոպայի Մ-16 առաջնության հաղթող
Արման Աբովյանի հետ զրուցել ենք տնտեսական, անվտանգային և սոցիալական խնդիրներից. Նաիրի Սարգսյան
Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատունը հայտաարարություն է տարածել
ՏԿԵ նախարարը և ԵՄ դեսպանը քննարկել են էներգետիկ և տրանսպորտի ոլորտներին վերաբերող հարցեր
Ինչո՞ւ են Վերին Խոտանան գյուղի բնակչի 6 երեխաները տեղափոխվել Սյունիքի մարզի երեխայի և ընտանիքի աջակցության կենտրոն
Վերին Լարսը բաց է
Արամ Ա Վեհափառը ԵՄ-ի կրոնական պատասխանատուի հետ հանդիպում է անցկացրել․ մանրամասներ
85–ամյա հետիոտնին մահացու վրաերթի ենթարկելու դեպքով ձերբակալվել է 29–ամյա մի երիտասարդ
«Առաջարկ Հայաստանին». երիտասարդները՝ երկրի զարգացման ուղիներում․ Գագիկ Ծառուկյան
Արարատ-73-ի հոբելյանական ֆիլմի պրեմիերան․ ռուսական ֆուտբոլի նախկին աստղերը ժամանել են Երևան
Ռուսական հատուկ չվերթը մեկնել է Աբու Դաբիից
Ձյուն, անձրև․ ի՞նչ եղանակ սպասել առաջիկա օրերին
Միացե՜ք մեր տնտեսական ծրագրի ավտոբուսին ու լսե՛ք մեր նպատակների մասին. «Մեր ձևով» շարժում
«Չայնիի» ոլորաններում բախվել են Երևան-Վարդենիս երթուղին սպասարկող մարդատար «Գազել»-ն և «Dodge»-ը․ կան վիրավորներ
Սուրեն Պապիկյանն այցելել է նորակառույց մոդուլային տիպի զորամաս
ՌԴ և ՀՀ միջխորհրդարանական հանձնաժողովի հերթական նիստը կկայանա մարտին․ Մատվիենկո
Հայաստանում ցանկանում են ընտանեկան բռնության ենթարկվածներին ազատել պետական տուրքի վճարումից
Բախվել են «Opel Zafira»-ն և «Mercedes»-ը․ բժիշկները պայքարում են 3 վիրավորներից 1-ի կյանքի համար
Մենք պատրաստ ենք թշնամու ցանկացած գործողության. Իրանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ
Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնից հեռացվել է Co-60 բարձր ակտիվության ռադիոակտիվ աղբյուր
Կարևոր լուր ԳԹԿ-ից՝ անգլերեն քննություն հանձնած դիմորդների համար
Ֆրանսիայում նշվել է Հայաստանի զինված ուժերի կազմավորման տարեդարձը
Ռուսաստանը և ԱՄՆ-ը վերսկսում են բարձր մակարդակի ռազմական երկխոսությունը
Առանց հայ գերիների վերադարձի անհնար է հասնել տևական խաղաղության. Հայաստանյան իրավապաշտպան ՀԿ-ների նամակը՝ Վենսին
ՀԵՑ-ի մասին տարածվող կեղծիքին անդրադարձել է Դավիթ Ղազինյանը
Թվայնացման գործիքակազմերը նպաստում են ծառայությունների պահանջարկի աճին
Telegram-ն իր ողջ պատմության մեջ հաղորդագրության տվյալների ոչ մի բայթ չի արտահոսել երրորդ կողմերին․ Դուրով
Ադրբեջանը որևէ քայլ չի ձեռնարկել հայերին Լեռնային Ղարաբաղ վերադարձի համար․ Human Rights Watch
START-ի շուրջ երկխոսությունը հնարավոր է․ Կրեմլ
Վահագն Ալեքսանյան ձեր փոքրիկ խմբակը շարունակում է վայելել ցոփ ու շվայտ կյանքը, իսկ ժողովրդի սոցիալական վիճակն ավելի է վատթարանում․ Ալիկ Ալեքսանյան
Սուրբ Էջմիածինն իր զորակցությունն է հայտնում Արցախի պատանդառված պետական գործիչներին, ռազմագերիներին և նրանց ընտանիքներին
Այսօր ցավով տեղեկացանք, որ Բաքվում պահվող հայ պատանդները բռնապետ Ալիևի կարգադրությամբ դատապարվել են ցմահ և երկար տարիների ազատազրկման․ «ՀայաՔվե»
Ոստիկանության ծառայողի նկատմամբ հարուցվել է քրեական հետապնդում քաղաքացուն առերևույթ խոշտանգելու համար
Հանդիպում փոքր բիզնեսի ներկայացուցիչների հետ․ Նարեկ Կարապետյան
Կումայրիի ոստիկանները հայտնաբերել են ապօրինի ձեռնարկատիրության դեպք
Հռոմի պապը գովաբանել է Փաշինյանին և Ալիևին
