Երևան, 23.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ու նորից ինկվիզիցիայի մասին. աներևակայելի կտտանքների լեգենդը

ԼԱՅՖ


Մենք գիտենք, որ...

 

Սուրբ ինկվիզիցիան հերետիկոսների հարցաքննությունները կատարում էր ամենաաներևակայելի կտտանքների միջոցով:

Իրականում այնքան էլ այդպես չէ:

Պարզվում է՝ կտտանքների միջոցով հարցաքննություններ ինկվիզիցիան իրականացնում էր բացառիկ դեպքերում:

Հերետիկոսության գործ հարուցելը բավականին երկար գործընթաց էր: Սկզբից ըստ փաստերի տրիբունալը որոշում էր՝ գործ հարուցել, թե՝ ոչ: Հետո, եթե գործ է հարուցվել, մեղադրյալի մոտ էին գնում ինկվիզիտորները, որոնք չհայտնելով, թե ինչի մասին է խոսքը, սովորական զրույց էին վարում մեղադրվողի հետ՝ փորձելով առավել շատ տվյալներ ստանալ գործի մասին: Հետո գործի էին անցնում պրոֆեսիոնալ աստվածաբանները, որոնք որոշում էին շարունակել գործը, կամ էլ ոչ: Եթե գործը շարունակվում էր՝ մեղադրյալին արդեն սովորական աշխարհիկ բանտ էին տանում: Երեք օր անց ինկվիզիտորները առաջին հարցաքննությունն էին անցկացնում՝ առաջարկելով ներում, եթե մեղադրվողը խոստովանի հերետիկոսությունը: Եթե խոստովանանքը լինում էր, ապա գործը ուղարկվում էր դատարան: Դատական պրոցեսին մեղադրյալին պաշտպան էր տրվում: Կախված հանցանքի չափից՝ դատարանը համապատասխան պատիժ էր նշանակում, և գործը ավարտվում էր, կամ էլ, բացառիկ դեպքերում, արդարացնում: Դատարանի ցանկացած որոշում մեղադրյալը կարող էր բողոքարկել՝ դիմելով Հռոմի պապին: Սովորաբար բողոքարկումից միայն հարուստներն էին օգտվում: Դատավճիռը հրապարակվում էր և ի կատար էր ածվում՝ սկսած եպիտեմիայի նշանակումից վերջացրած խարույկի վրա այրելով (վերջինս շատ հազվադեպ երևույթ էր):

Միայն եթե մեղադրյալը ոչ մի բան չէր խոստովանում կամ էլ նրա բացատրություններում առկա էին անհամապատասխանություններ վկաների ասածների հետ, ինկվիզիցիան ձեռնամուխ էր լինում կտտանքների: Այս մեթոդը չէր համարվում հարցաքննության հիմնական մեթոդ և խիստ կանոնակարգված էր: Կտտանքով հարցաքննություն կարող էր նշանակել միայն ինկվիզիտորների, իրավախորհրդատուի և տեղի եպիսկոպոսի մասնակցությամբ հատուկ ժողովը: Կտտանքի ժամանակ մեղադրյալին թույլատրվում էր ասել ամեն ինչ, բայց արգելվում էր որևէ բան հարցնել: Սովորաբար կտտանքների տակ, անմեղ, թե մեղավոր, խոստովանում էին: Կտտանքից մեկ օր անց մեղադրյալին նորից հարցնում էին, թե արդյոք նա ընդունում է կտտանքների տակ ասած իր խոստովանական խոսքերը: Եթե ընդունում էր, գործը հանձնվում էր դատարան, իսկ եթե չէր ընդունում, ինկվիզիտորները պետք է որոշեին՝ ինչն է դրդել նրան կտտանքի տակ խոստովանել. կա՛մ նա անմեղ է, կա՛մ էլ մեղավոր է, բայց համառ: Հաշվի առնելով բոլոր առկա փաստերը՝ որոշում էր ընդունվում՝ կա՛մ արդարացնել, կա՛մ էլ նոր հարցաքննություն իրականացնել կտտանքներով:

Նշենք նաև, որ այն ժամանակ օգտագործվող կտտանքների բազմաթիվ և բազմազան մեթոդները և գործիքները ինկվիզիցիան չի ստեղծել: Այդ ամենը կար նաև աշխարհիկ դատարանի տրամադրության տակ: Նույն մեթոդները օգտագործում էր նաև «իրեն հարգող» ցանկացած ազնվական իր վասալների նկատմամբ: 

Երևում է՝ միջնադարյան ինկվիզիցիան ավելի արդար և անկողմնակալ հետաքննություններ և դատական պրոցեսներ է իրականացրել, քան մեր երկրի ներկայիս դատաիրավական համակարգը: Իհարկե, հիմա խարույկ չկա, համարենք՝ կտտանքներ՝ ևս. ինչպես ասում են հայտնի ֆիլմում՝ «միլիցիան ծեծին դեմ է, ծեծը միլիցիայում ընդունված չէ»: Փոխարենը պարզվում է, որ միջնադարի այս կառույցը կախում չի ունեցել կառավարությունից, ոչ միայն չի կատարել նրա պատվերները, այլ նաև չի էլ նայել, թե ինչպիսին կցանկանային տեսնել «վերևում» այդ գործի ավարտը:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

 

Զատիկի ձվի ներկման ամենահետաքրքիր տարբերակներըԲժիշկը զգուշացրել է երեխաների մոտ երկարատև հազի թաքնված վտանգների մասին Իրանը, զգուշանալով պատասխանից, կրճատում է Սաուդյան Արաբիայի և Կատարի վրա հարձակումները․ JP Փոշու պարունակությունը գերազանցել է սահմանային թույլատրելի կոնցենտրացիան Երևանի 3 վարչական շրջաններում Տնտեսական վերածննդի ուղին․ արտադրությունից մինչև բարձր աշխատավարձ Բազմաբնակարան շենք է այրվել․ զոհեր և վիրավորներ կանԿիմ Չեն Ընը վերընտրվել է ԿԺԴՀ Պետական գործերի նախագահի պաշտոնում 700 երիտասարդ մեկ հարթակում. Team-ը կրթությանն ու մարզերի զարգացմանն ուղղված «Հզոր համայնք»-ի կողքին է Մենք չենք լինելու թույլ` ո՛չ անվտանգության, ո՛չ տնտեսության ոլորտում. փոփոխությունը սկսվում է. Նարեկ ԿարապետյանԱնհավասար խաղի կանոններ. իշխանությունը՝ մրցակիցներից վախեցած Դոլարն էժանացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Բժշկության աղոթքՏեստոստերոնը կարող է բարելավել ճարպային հյուսվածքի բաշխումը տարեց կանանց մոտ. Obesity PillarsԻրանում պատերազմի տնտեսական հետևանքները կարող են ավելի երկար տևել, քան բուն հակամարտությունը. AxiosՀայտնի է «Վարդաշեն» ՔԿՀ–ից փախուստի դիմած դատապարտյալի ինքնությունը ԱՄՆ-ին, թերևս, անհրաժեշտ լինի ուժեղացնել հարձակումները Իրանի դեմ՝ պատերազմն ավարտելու համար. ԲեսենթԼիբանանում էլեկտրամատակարարումը խափանվել է Քասմիա կամրջին հասցված հարվածներից հետոԱՄՆ ռազմական բյուջեն ֆինանսավորող կազմակերպությունները ևս օրինական թիրախ են. ՂալիբաֆԱշխարհահռչակ երգչուհու համերգի տոսմերը շարունակվում են վաճառվել՝ չնայած պատերազմինՄարկ Ռյուտեն ԱՄՆ-ի կողմից Ուկրաինային շարունակական աջակցությունը անվանել է «չափազանց կարևոր»«Մանչեսթեր Սիթին»՝ Անգլիական լիգայի գավաթակիրԻսրայելի դեսպանը չի կարողացել բացատրել Իրանի հրթիռային ներուժի «ոչնչացման» մասին հայտարարություններըՊուլկովոյում անօդաչուների հարձակման պատճառով 85 չվերթ է հետաձգվել կամ չեղարկվել. ևս մեկ օդանավ աղետի ազդանշան է տվելՏեսան, որ Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցին չեն կարողանում սասանել՝ դադարեցին քրիստոնյա խաղալ և որոշեցին կիրակնօրյա պատարագներին այլևս չգնալ. Արտակ ԶաքարյանՑԱՀԱԼ-ը հարվածել է իրանական ռազմաբազային և հրթիռների ու այլ զենքի արտադրության օբյեկտներինՀամայն Վրաստանի կաթողիկոս-պատրիարքին հուղարկավորել են Սիոնի տաճարում Ռոբերտ Ամստերդամի հայտարարությունըԹեհրանը կփակի Հորմուզի նեղուցը իրանական էլեկտրակայանների վրա ԱՄՆ-ի հարձակումների դեպքումԳեների չնչին մուտացիաները ձևավորում են քաղցկեղային բջիջների և իմունային համակարգի վարքագիծը. Cancer DiscoveryԻրանի հետախուզությունը հայտնել է անկարգություններ հրահրող 23 անձի ձերբակալության մասինԱրշակունյաց պողոտայում բախվել են «BMW»-ն և «Mercedes G»-ն Իրանը 74-րդ ալիքի շրջանակում հրթիռներով ու կամիկաձե անօդաչուներով հարվածել է ԱՄՆ-ի և Իսրայելի բազաներինԹրամփը նշել է Ամերիկայի «մեծագույն թշնամուն»՝ Իրանի «մահից» հետո Նարեկ Կարապետյանը արձագանքել է Նիկոլ Փաշինյանին «Վարդաշեն» ՔԿՀ–ից դատապարտյալ է փախել Իսրայելի համախառն կորուստները Իրանի հետ պատերազմի ֆոնին մոտենում են 17 միլիարդ դոլարի. «Курсор Инфо»«Բարսելոնային» հաղթանակ բերեց Արաուխոյի գոլըԳազի համաշխարհային շուկան Պարսից ծոցից մատակարարումների դադարեցումից հետո դեֆիցիտի եզրին է. FTՀայտնի, բայց անօգուտ. գեղեցկության միջոցներ, որոնք չեն աշխատում, բայց մենք դեռ օգտագործում ենք դրանք«Նոան» պարտության մատնեց «Շիրակին»Իրանի ԱԳ նախարար. Այլևս անիմաստ է ամերիկացիների հետ խոսելը Խոշոր ու ողբերգական ավտովթար՝ Երևանում․18-ամյա վարորդը «LiXiang»-ով անցել է կանաչ խոտածածկի վրայով, բախվել «Nissan»-ին, վերջինն էլ «Kia»-ինԻրանի հրթիռային հարվածի հետևանքով Երուսաղեմում պայթյուններ են որոտացել 2–րդ դասարանցի երեխան «որովայնի սալջարդ» ախտորոշմամբ տեղափոխվել է ԲԿԱՄՆ-ը հայտարարել է Իրանում ավելի քան 8,000 ռшզմական թիրախի խnցման մասին ՑԱԽԱԼ-ը հայտարարել է Թեհրանում բալիuտիկ hրթիռների արտադրությանը hարվածելու մասինԻրաքից Հայաստան է վերադարձել ՀՀ 9 քաղաքացի՝ Մերձավոր Արևելքում լարվածության մեկնարկից ի վերՇրջափակված ու հյուծված Արցախի համար վերջին ու հուսահատ մարտ տված տղաներն են, որոնց մեծ մասի գերեզմաններն անգամ անտեր մնացին ու այսօր պղծվում են. Դավիթ ՍարգսյանԽոշոր ավտովթար-hրդեհ՝ Երևանում. Մյասնիկյան պողոտայում բախվել են «Tesla»-ն ու «BMW»-նԱյսօր մետրոյում Փաշինյանին պատասխանող Արցախցի կինը պարզապես հիացմունքի է արժանի. Ավետիք Չալաբյան