Երևան, 27.Հունվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Իռ­լան­դի­ան սի­րե­լով, Մեղ­րին Բեռ­լին «տա­նե­լով», բայց Գյում­րի­ից չհե­ռա­նա­լով. «Փաստ»

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

 

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.


Քանդակագործ, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ Ալբերտ Վարդանյանի՝ Գյումրիի տուն-արվեստանոց դեռ չմտած՝ դրսից արդեն արվեստի շունչ է գալիս: Գյումրու փողոցներում արդեն հասցրել էինք ծանոթանալ Ալբերտ Վարդանյանի գործերին: «Պուլսար», Սբ. Աստվածածին Յոթ Վերք եկեղեցու պատին իր տեղը գտած «Զի Եղիցին Մի» և Ալբերտ Վարդանյանի մի շարք այլ քանդակներից տպավորված՝ տուն-արվեստանոցի դռնից ներս մտանք՝ ծանոթանալով արվեստագետի մյուս ստեղծագործություններին: «Իմ Հայաստան» ծրագրի շրջանակներում Գյումրի ժամանած լրագրողներին այդ հարցում օգնեց քանդակագործի որդին՝ Ավետիքը, ով ևս արվեստագետ է: 

Արվեստի մեջ մի բան ավելացնելու նպատակը

Դռնից ներս՝ քարեր, քանդակներ, վարպետներ ու դասական երաժշտություն: Արվեստանոցում շրջելուց հետո մեզ սպասում էր ավեստագետը, ում գաղափարները ծնում են միջավայրը, շրջապատն ու տրամադրությունը:

«Որևէ մեկը չունի այն վստահությունը՝ ասելու, թե իր ասելիքը տեղ է հասել: Մարդկանց ռեակցիայից է կախված՝ դու հասցրե՞լ ես այն, թե՞ ոչ, եթե ռեակցիան դրական է, հետաքրքիր մտքեր են գալիս, ուրեմն՝ հասել է»,-ասում է քանդակագործը:

Նրա խոսքով՝ այսօր քանդակագործությունն իր մեջ այնքան տեսակ ունի, որքան մարդկանց տեսակն է. «Եթե լավ բան ես առաջարկում, կարող ես մարդկանց դեպի ինչ-որ լավ բանի տանել: Եթե վատ բան ես առաջարկում, ուրեմն մարդկանց ճաշակն ավելի ցածր մակարդակի վրա ես դնում:

Նպատակից է կախված՝ ծախելո՞ւ, թե՞ մարդկանց և արվեստի մեջ մի լավ բան ավելացնելու նպատակ ունես»:

1988-ը փոխեց

Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ քանդակագործն իր աշխատանքների ավելի քան 99 տոկոսը կորցրել է: Կա՞ր աշխատանք, որի համար ամենաշատն էիք ցավում: Արդեն գրեթե 30 տարի անց հարցին ցավով, բայց անգամ արհավիրքի մասին խոսելիս, գյումրեցուն բնորոշ լավատեսությամբ է պատասխանում. «Չէ, արդեն վաղուց մոռացել եմ… 

կյանքը շարունակվում է: Ես փոխվեցի երկրաշարժից հետո, տեսակս, մտածողությունս փոխվեցին: Շատ բան փոխվեց… Այդպիսի հարվածները մարդու մեջ շատ բան են փոխում, տեսակ են փոխում: Հենց այնպես ոչ մի բան չկա»:

Քանդակագործն իր ստեղծագործական կյանքում հրաժարվել է որոշ գործեր քանդակելու առաջարկներից: 

«Պատճառները տարբեր կարող են լինել, բայց ամենաշատը սկզբունքներն են»,- ասաց նա ու քանդակագործությունը համեմատեց լրագրության հետ: 

«Ենթադրեք, գալիս են ու ասում՝ Ռոբերտ Քոչարյանի դրական կերպարի մասին մի ռեպորտաժ պատրաստիր, հեղինակն էլ ասում է՝ չեմ ուզում, եթե օբյեկտիվ բան ուզեք՝ կգրեմ, կպատրաստեմ: Եթե իմ տեսակն ու մտածողությունը պետք է կեղծեմ, չեմ անի»,- ասաց նա:

Իսկ արվեստում օբյեկտիվն ինչպե՞ս է որոշվում. «Քեզ առաջարկվող քանդակը, քո ստեղծածը մտածողությանդ համահունչ պետք է լինի: Օբյեկտիվը արվեստագետի համար հենց դա է»:

Ստեղծագործողների հետ շփման կարիք կա

«Հիմա այնքան նեղ անձնականի հիման վրա է ամեն ինչ: Պետության կողմից այն քաղաքականությունը չի տարվում, որ հանդիպելու առիթներ ստեղծվեն: Մի քիչ փակ վիճակում ես դու, եթե անձամբ միջոցներ չձեռնարկես, կարող է այդպես էլ մնաս: Ես հիմա իմ աշխատանքն եմ անում, բայց չի նշանակում, որ շփվելու, համագործակցելու կարիք չունեմ»,-նշում է Ա. Վարդանյանը: 

Նա Երևանում հաճախ չի լինում, բայց նոր տեղադրվող ու քննադատվող քանդակներին ու քաղաքացիների դժգոհությանը ծանոթ է. «Դե՛, գիտեք, սա էլ յուրատեսակ մաֆիայի նման է: Իրենց ծանոթն է՝ իրենց կառաջարկեն, հետո հակադրվելու սկզբունքը չկա: Չկա այն սկզբունքը, որ հակառակվես, քոնը թելադրես, ասեն՝ չեք ուզում, ուրեմն՝ չեմ անի: Այդ արժանապատվության պակասը բոլոր տեղերում կա»:

Իսկ հարցին, թե պետական պատվեր երբևէ ստացե՞լ է, պատասխանում է.

«Չէ: Չեմ էլ ձգտել, եթե ձգտեի՝ կունենայի»:

Ես մշակույթն եմ կարևորում

Ալբերտ Վարդանյանը երեխաների մասնագիտության ընտրության հարցում դեր չի ունեցել: Հայրը ներկերով ու մատիտներով չի գայթակղել, բայց ավագ որդին՝ Հրաչ Վարդանյանը ևս ընտրեց արվեստի ուղին: 

Նա կարծում է, որ արվեստը լեզու է, որով խոսում ես ինչ-որ կարևոր բանի մասին:

«Որոշ մարդիկ կարևորում են քաղաքականությունը, բայց ես մշակույթն եմ կարևորում: Մշակույթով ավելի մեծ ու խորքային փոփոխություններ են հնարավոր: Հասարակությունը պետք է մշակույթից օտարացած չլինի»:

Տուն-արվեստանոցի հարկերից մեկում նաև Հ. Վարդանյանի՝ աբստրակտ ժանրի նկարներն են: Նկարներում Իռլանդիայի բնությունն է, որը շատ է տպավորել նկարչին: Հրաչ Վարդանյանը շատ է ճամփորդում: Սեպտեմբերի 21-ին Բեռլինում ցուցահանդեսի է մասնակցելու: Այն «Խառնարանում» անունն է կրում:

Իսկ թե ինչո՞ւ, նկարիչը մանրամասնում է. «Մեղրիում ապրել ենք, ուսումնասիրել բնությունը, որի արդյունքում կոնցեպցիա է ծնվել: Ես ներկայացնելու եմ գեղանկարներ, կլինեն նաև ֆոտոներ»:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Բարձրագույն կրթություն ստացողների թիվը նվազել է 25%-ով․ Ատոմ ՄխիթարյանԱՄՆ-ում հզոր ձնաբքի հետևանքով առնվազն 30 մարդ է զnհվել Երեք չափում. Փաշինյանն ընկալվում է որպես թուրքական տանդեմի կարծիքների և շահերի փոխանցող. «Փաստ»Իշխանության «սրտի օլիգարխը» ՝ թիվ մեկ հարկատու է դարձել Իրանը նոր պատերազմի շեմին. ՀՀ իշխանությունները ձկան պես լուռ են Հայկ Սարգսյանի դեմ կարող են քրգործ հարուցել Եվրոպական կեղծիք՝ վասն Փաշինյանի վերընտրության «Ինձ չսպասեք, ես այստեղից դուրս չեմ գալու». ավագ սերժանտ Խաչատուր Աղաջանյանն անմահացել է նոյեմբերի 7-ին Շուշիում. «Փաստ»Նույնիսկ լավ գաղափարներն են մեծ հաջողությամբ... ձախողում. «Փաստ»Ռուսաստանը ստեղծում է շափյուղայի՝ սապֆիրի հիմքի վրա արևային մարտկոցների արտադրության կենտրոն Առողջության ապահովագրություն․ իրական որա՞կ, թե՞ թվերի իմիտացիա. ՀայաՔվե44-օրյա պատերազմի ժամանակ ԶՊՄԿ 21 աշխատակից իր կյանքը նվիրաբերեց հանուն մեր ապագայիԵրկնքից նվեր. Իսպանիայում հայտնաբերված գանձը ունի այլմոլորակային ծագումԵրբ հայրենիքը սահմանափակվում է միայն պետությամբ, սկսվում է ինքնության լուռ, բայց վտանգավոր աղքատացումը. «Փաստ»ՀայաՔվե Նոր Նորք և Ավան ի գրասենյակը իր ակտիվ անդամների և աջակիցների համար ուխտագնացություն էր կազմակերպել դեպի Գեղարդավանք«Վերընտրվելու մասին հայտարարություններն ուղղված են ոչ այնքան հասարակությանը, որքան իրենց քաղաքական թիմին ու պետական կառավարման համակարգին և ուժայիններին». «Փաստ»14-ամյա դահուկորդը մահացու հարված է հասցրել լեռնադահուկային հանգստավայրում հանգստացող տղամարդունԵրբ ժողովրդավարությունը դառնում է պատրվակ Պետությունը կոնյակ արտադրողներին արտոնյալ պայմաններով վարկ կտրամադրի. նախագիծ. «Փաստ»«Մենք Էջմիածնի հետ ենք». Սոչիում և Ադլերում հայերը հանդես եկան Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի պաշտպանության համար Ի՞նչ փոխարժեք է սահմանվել այսօր Մեր նաhատակներն ընկել են, որ Հայաստանի Հանրապետությունը բարձրանա․ Նիկոլ Փաշինյան Մոր աղոթքը Ինչի՞ համար են «պատարագ» անունով ներկայացումները. «Փաստ»Հոսանքազրկումները խայտառակ չափերի են հասել, մարդիկ մոմ են «պահեստավորում». «Փաստ»Իշխանությունների «օրենսդրական» սվինամարտն իրական դիտորդների դեմ. «Փաստ»Ո՞ւմ և ինչո՞ւ է խանգարում «Արարատ 73»-ի անունը. «Փաստ»Ինչո՞ւ է Հայաստանը լուռ հետևում միջազգային իրավունքի մահացու տառապանքներին. «Փաստ»47-ամյա կին է կալանավորվելՔրեական ոստիկանությունը 2025 թվականին առգրավել է 768 կիլոգրամ տարբեր տեսակի թմրամիջոցներGivenchy-ն թողարկել է «The Snatch» պայուսակը, որը կդառնա 2026 թվականի խորհրդանիշը Եվս 20 երկիր միացել է Դոնալդ Թրամփի «Խաղաղության խորհրդին»․ Իրանի կողմից մեզ վնաu հասցնելու ցանկացած փորձ կհանդիպի վճռական պատասխանի․ ՆեթանյահուՍա պատմական հանդիպում է․ Սպիտակ տան մամուլի քարտուղարը՝ Աբու Դաբիում եռակողմ բանակցությունների մասինՎաղուց ժամանակն է քայլ առաջ կատարել դեպի եվրոպական առաջնություններ․ Բերեզովսկին՝ Սպերցյանի մասին«Լիվերպուլը» կապ է հաստատել Ալոնսոյի ներկայացուցիչների հետ․ մարզիչը կարող է վերդառնալ Պրեմիեր լիգաՃապոնական Հոկայդո կղզում գրեթե 1,000 գնացքի երթևեկություն դադարեցվել է տեղացած առատ ձյան պատճառովՆահանգապետ Թիմ Ուոլզը զանգահարել է ինձ՝ խնդրելով միասին աշխատել Մինեսոտայի հարցում․ ԹրամփԵթե որևէ մեկը կարծում է, որ Եվրամիությունը կարող է պաշտպանվել առանց Միացյալ Նահանգների, թող շարունակի երազել․ ՌյուտեՀրդեհ՝ հացի փռումՓաշինյանի դուստրերի լուսանկարները՝ Չինաստանից Ի՞նչ նվիրել տղամարդկանց հունվարի 28-ին․ Idram&IDBankԵԽԽՎ-ում բանաձև է ընդունվել Բաքվում պահվող հայերի ազատ արձակման պահանջով Տարեցների դեպրեսիան կարող է վկայել Պարկինսոնի հիվանդության և դեմենցիայի մասին. General PsychiatryԻնչպե՞ս ստեղծել 300.000 աշխատատեղ. Նարեկ ԿարապետյանՊուտինը հաճույքով անձամբ է ցուցադրում Էրմիտաժի գանձերը օտարերկրյա հյուրերին. ՊեսկովԻդրամը ֆինանսական գրագիտության դաս է անցկացրել ՌոբոՏոնի մասնակիցների համարՀսկայական աստերոիդը «շեղել» է Լուսինը ներսից. չինացի գիտնականների նոր հայտնագործությունըԻդրամով «Վիվա Արմենիա» ծառայությունների վճարումների մասինՀայաստանի ազգային հավաքականի նախկին պաշտպան Անդրե Կալիզիրը պաշտոնապես ավարտել է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի կարիերա