«Այս արտադրական պայմաններով, այս հիգիենայով մենք ո՞ր ուղղությամբ կարող ենք գնալ». «Փաստ»

 Մեր երկրում թավշյա հեղափոխություն է տեղի ունեցել, և հաճախ ենք կրկնում, որ երկրում իրականություն է փոխվել: Անգամ հայտարարվում է, որ արտաքին քաղաքականության կուրսում պետք է հայամետ լինենք: Հայամետությունն առավելապես արտացոլվում է նաև անձնային մակարդակով՝ այս կամ այն տեղական արտադրության ապրանքին առավելություն տալով, սակայն կարևոր է հասկանալ, թե իրականում իշխանություններն ինչ քաղաքականություն են պատրաստվում որդեգրել ազգային արտադրողի ու արտադրանքի մասով: 

 

ՀՀ ԳԱԱ Էկոկենտրոնի սննդի շղթայի ռիսկերի գնահատման կենտրոնի ղեկավար, Պարենային իրավունքի փորձագետ Դավիթ Պիպոյանն, անդրադառնալով պարենային անվտանգությանը և գյուղմթերքի ոլորտում ազգային դեմքով ներկայանալու խնդրին, «Փաստի» հետ զրույցում նշեց, որ եթե որևէ երկիր Հայաստանից աշխարհագրական մակնշմամբ որևէ գյուղատնտեսական արտադրանք պահանջի, ապա մեր երկիրը ոչ մի ապրանք չի կարողանա ներկայացնել:

 

«Հայաստանի Հանրապետությունը այս ոլորտում ունի ահռելի ներուժ, քանի որ բավական է արձանագրել, որ 29 հազար քառակուսի կիլոմետրի վրա ինչքան տարբեր մշակույթներ են ներկայացված: Այդ տարբերությունը հասկանալու համար բավական է համեմատել, օրինակ, Գեղարքունիքի ճաշատեսակներն ու սննդակարգը Արարատի հետ 

 

հասկանալու համար տեղային առանձնահատկությունները: Եվ միայն նայելով Հայաստանի քարտեզին, պարզ է դառնում, որ բազմաթիվ են այն ոլորտները, որոնք մենք կարող ենք արժևորել և ներկայացնել: Այսինքն, Հայաստանը գյուղատնտեսական արժևորման թանգարան է բաց երկնքի տակ, բայց, ցավոք սրտի, նախկին իշխանությունների կողմից ապաշնորհ պետական կառավարման համակարգ ունենալու արդյունքում այսօր ոլորտում մենք ունենք խայտառակ իրավիճակ: Իսկ թավշյա հեղափոխությունն ամենայն հավանականությամբ ազդեց բոլոր ոլորտների վրա, բացի գյուղատնտեսությունից, քանի որ դրանից հետո ոլորտը ոչ միայն չբարեփոխվեց, այլև որևէ դրական քայլի նշույլ չի երևում»,– ասաց Դ. Պիպոյանը:

 

Որպես ձեռքբերում նա առանձնացրեց այն ահռելի աշխատանքը, որի արդյունքում նախորդ կառավարության ժամանակ սկսել են կենսաանվտանգության օրենք մշակել: Դրա նպատակն է Հայաստանում գյումթերքի արտադրության ժամանակ հասնել նրան, որ շեշտը դրվի օրգանական մթերքի արտադրության վրա և օրենքով արգելվի ԳՁՕ–ներ (ГМО) պարունակող գյուղմթերքի արտադրությունը: Սակայն, ըստ Պիպոյանի, իշխանափոխությունից հետո սառեցվել են այդ հանձնաժողովի աշխատանքները և մինչ օրս որևէ նիստ չեն գումարել: 

 

«Եթե գյուղնախարարությունում մինչ օրս այս կարևորագույն խնդրին անդրադառնալու ժամանակ չի եղել, ապա հարց է ծագում, թե գերատեսչությունն ուրիշ ինչ ավելի կարևոր հարցերով է զբաղվում: Եթե գյուղատնտեսության նախարարությունը չի հայտարարում, թե որոնք են այն ստրատեգիական ուղղությունները, ինչպես են տեսնում կոոպերացիաների զարգացման մեխանիզմը, պարզ չի դառնում, թե ուր  է գնում մեր գյուղատնտեսությունը: Այս ամենն օրինական դաշտ բերելու և զարգացնելու համար մեզ անհրաժեշտ է ազգային ծրագիր, որտեղ ամենահիմնական շեշտը պետք է դրված լինի միջգերատեսչական համագործակցության վրա: Եվ ոչ թե մի պետական կառույց պետք է իր կողմից չիրականացրած գործի համար մեկ այլ կառույցի մեղադրի, այլ 4 նախարարություն պետք է տանդեմ ստեղծեն՝ գյուղատնտեսության, առողջապահության, բնապահպանության և տարածքային կառավարման, ներառելով նաև իրենց ենթակայության տակ գործող տեսչական մարմիններին»,– ասաց Դ. Պիպոյանը

 

Խոսելով տրանսգենային գյուղատնտեսության մասին՝ նա նշեց, որ դա այն երկրներում է շահավետ, որտեղ երկիրն անծայրածիր հողատարածքներ ունի: Իսկ Հայաստանի նման սահմանափակ հնարավորություններով երկրում պետք է միայն ու միայն վարկանիշային մթերք արտադրվի: Դ. Պիպոյանի կարծիքով, Հայաստանում ագրարային քաղաքականություն չի մշակվում, և դրան տարիներ շարունակ գումարվում է ոչ մասնագետների նշանակումը նախարարի պաշտոնում: Եվ մասնագիտական գիտելիքների բացակայությունը հանգեցնում է բարձրաստիճան պաշտոնյաների կոմպլեքսավորմանը, ինչն էլ հանգեցնում է ոլորտի մասնագետների մեկուսացմանը:

 

«Բոլոր հնարավոր ձևերով մասնագետների օդերը փակում են, մեկուսացնում են՝ առանց հասկանալու, որ դա որևէ լավ տեղ չի հասցնի երկիրը: Ցավոք, այս կառավարությունում էլ կան մարդիկ, ովքեր նույն այդ սխալը կրկնում են, որը նրանց նույնպես որևէ լավ տեղ չի հասցնի: Մենք պետք է հասկանանք մեր շուկաների դիվերսիֆիկացման ռազմավարությունը: Պետք է հասկանանք, թե ո՞ր ուղղությամբ ենք ուզում գնալ: Այս արտադրական պայմաններով, այս հիգիենայով և այս աղիքային ցուպիկներով մենք ո՞ր ուղղությամբ կարող ենք գնալ: Ո՞վ է նման արտադրանքի կարոտ: Լավ ապրանքը միշտ էլ իր տեղը գտնում է: Վատ արտադրանքն է, որ իր տեղը ոչ մի տեղ էլ չի կարող գտնել»,– ասաց Դ. Պիպոյանը:

 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում