ԱԱՀ-ի հետ­վե­րա­դար­ձը. ինչ­պե՞ս և ո՞ր դեպ­քե­րում դի­մել. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հարկային նոր օրենսգրքով ներմուծման ժամանակ վճարվող ԱԱՀ-ն հետ ստանալու հնարավորություն կա, որի մասին ոչ բոլոր տնտեսվարողները գիտեն: Մեր տեղեկություններով` այդ մասին տեղյակ չեն հատկապես շատ ԱՁ ներկայացուցիչներ: Հարցի շուրջ հստակ պարզաբանումներ ստանալու համար դիմել ենք ՀՀ ՊԵԿ տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժին, որտեղից պատշաճ ժամկետում ստացել ենք մեր հարցերի ամփոփ պատասխանները: Հուսով ենք` ուղարկված պարզաբանումը կօգնի տնտեսվարողներին հասկանալ, թե ինչպես և որ դեպքերում կարող են դիմել ԱԱՀ-ն ստանալու համար:

Մեր հարցմանն ի պատասխան, ՊԵԿ-ից նախ ընդգծել են. «ՀՀ հարկային օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն` ԱԱՀ-ի հաշվանցվող (պակասեցվող) գումարներ են համարվում «Բաց թողնում՝ ներքին սպառման համար» մաքսային ընթացակարգով Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծված ապրանքների համար օրենսգրքով սահմանված կարգով և չափով հաշվարկված և վճարված ԱԱՀ-ի գումարները: Նույն հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն` ԱԱՀ-ի հաշվանցվող (պակասեցվող¬) գումարներ են համարվում ԵՏՄ անդամ պետություններից Հայաստանի Հանրապետության տարածք ներմուծված՝ ԵՏՄ ապրանքի կարգավիճակ ունեցող ապրանքների համար օրենսգրքով սահմանված կարգով և չափով հաշվարկված և վճարված ԱԱՀ-ի գումարները-»:

Շարունակելով` նշել են. «Օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի`

- 1-ին մասի համաձայն` ԱԱՀ վճարողներին հաշվետու ժամանակաշրջանի գործունեության արդյունքներով պետական բյուջեից փոխհատուցման ենթակա ԱԱՀ-ի գումարը հաշվարկվում է որպես այդ ժամանակաշրջանում իրականացված՝ օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված՝ հարկման օբյեկտ համարվող գործարքների հարկման բազայի նկատմամբ հաշվարկված ԱԱՀ-ի գումարի և օրենսգրքի 71-րդ հոդվածով սահմանված կարգով հաշվանցվող (պակասեցվող) ԱԱՀ-ի գումարների (եթե օրենսգրքի 72-րդ հոդվածով այլ բան սահմանված չէ) բացասական տարբերություն (այսուհետ՝ ԱԱՀ-ի փոխհատուցվող գումար):

- 2-րդ մասի համաձայն` հաշվետու ժամանակաշրջանի գործունեության արդյունքներով առաջացող ԱԱՀ-ի փոխհատուցվող գումարն ուղղվում է հաշվետու ժամանակաշրջանների գործունեության արդյունքներով  ԱԱՀ-ի և ակցիզային հարկի միասնական հաշվարկներով առաջացող՝ պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի գումարների, ինչպես նաև օրենսգրքի 17-րդ բաժնով սահմանված կարգով հարկային մարմնի կողմից իրականացվող ստուգման կամ ուսումնասիրության արդյունքում արձանագրվող՝ ԱԱՀ-ի լրացուցիչ գումարների մարմանը, բացառությամբ նույն մասով և նույն հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված դեպքերի: Եթե յուրաքանչյուր հաշվետու կիսամյակին հաջորդող ամսվա 21-ի դրությամբ ԱԱՀ վճարողն ունի ԱԱՀ-ի փոխհատուցվող գումար, ապա այդ գումարը ԱԱՀ վճարողի գրավոր դիմումի հիման վրա օրենսգրքի 17-րդ բաժնով սահմանված կարգով իրականացվող ստուգման կամ ուսումնասիրության արդյունքներով հիմնավորվելու դեպքում մուտքագրվում է միասնական հաշվին»:

ՊԵԿ-ից նաև ընդգծել են, որ օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` միասնական հաշվում առկա գումարները ենթակա են վերադարձման հարկ վճարողին նրա կողմից հարկային մարմին ներկայացված՝ հարկային մարմնի սահմանած ձևով և կարգով լրացված դիմումի հիման վրա՝ այն ստանալուց հետո՝ 20 օրվա ընթացքում. «Վերադարձը կատարվում է դիմումում նշված գումարի չափով, սակայն ոչ ավելի, քան վերադարձման օրվա դրությամբ միասնական հաշվում առկա գումարի չափից: Միասնական հաշվից գումարների վերադարձն իրականացնում է գանձապետարանը¬՝ գումարը փոխանցելով վճարողի բանկային հաշվին, իսկ դրա բացակայության դեպքում՝ վճարողի առաջարկած առևտրային բանկ՝ ֆիզիկական անձի անձնագրային տվյալներով¬: Գումարի վերադարձը նույն մասով սահմանված ժամկետից 30 օրից ավելի ուշացնելու դեպքում այդ ժամկետին հաջորդող յուրաքանչյուր ուշացած օրվա համար հարկ վճարողին վճարվում է տույժ՝ վերադարձման ենթակա գումարի 0.03 տոկոսի չափով:

Հաշվի առնելով վերոգրյալը` հայտնում ենք, որ եթե ԱԱՀ վճարողը յուրաքանչյուր հաշվետու կիսամյակին հաջորդող ամսվա 21-ի դրությամբ ունի ԱԱՀ-ի փոխհատուցվող գումար, ապա այդ գումարը ԱԱՀ վճարողի գրավոր դիմումի հիման վրա օրենսգրքով սահմանված կարգով իրականացվող ստուգման արդյունքներով հիմնավորվելու դեպքում մուտքագրվում է միասնական հաշվին, որից հետո օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն հարկ վճարողը` իր դիմումի համաձայն, միասնական հաշվում առկա գումարները կարող է ետ ստանալ 20 օրվա ընթացքում»: