Երևան, 21.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ուղեղի քանի՞ տոկոսն եք օգտագործում

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


Մենք գիտենք, որ...

Մարդն օգտագործում է իր ուղեղի միայն 10 տոկոսը:

Իրականում այդպես չէ: Մարդը, ինչպես նաև ցանկացած կենդանի, օգտագործում է իր ամբողջ ուղեղը: Չկա այնպիսի օրգան կամ օրգանի մաս, որը չի օգտագործվում (բացառությամբ ռուդիմենտ օրգանների , որոնք նախկինում օգտագործվել են, իսկ հիմա պետք չեն, չնայած նրանք ևս ինչ–որ ֆունկցիա կատարում են):

Մակրոսկոպիկ զննման ժամանակ նկատելի է, որ գլխուղեղը կազմված է գորշ նյութից, որն ավելի մուգ է, և  սպիտակ նյութից, որն ունի ավելի բաց գունավորում: Գորշ նյութը նեյրոնների բջջային մարմիններն են (ավելի քան 100 միլիարդ), աստրոցիդները, օլիգոաստրոցիդները և այլն: Մի խոսքով, դրանք այն բջիջներն են, որոնք պարունակում են ինֆորմացիա, իսկ սպիտակ նյութը այդ բջիջները իրար կապող բազմաթիվ նեյրոններն են՝ թելերը: Առանց այդ կապերի ուղեղը չի կարող աշխատել:

Իրականում այն միտքը, որ մարդը օգտագործում է ուղեղի 10 %–ը, առաջին անգամ 1900 թվականին ասել է ամերիկյան հոգեբան Ուիլ յամ Ջեյմսը: Չնայած նա միայն ասել է, որ միջին վիճակագրական քաղաքացին դժվար է հասնում իր ուղեղի հնարավորությունների մաքսիմումին: Սրան գումարվել է այն, որ ուղեղի 10 %–ը գորշ նյութն է, և ենթադրվել է, որ մարդը ուղեղը օգտագործում է այդ չափով: Այս միտքը մարդուն ոչ իրական, թաքնված կարողություններ ունենալու միտք է տալիս՝ տելեպաթիա, տելեկինեզ, գուշակելու ունակություն, մոգություն, երրորդ աչք և այլն: Իրականում կարող է լինել վիճակ, երբ «անջատված» է լինում մեր ուղեղի մի հատվածը, օրինակ, երբ մարդը նստած է, ուղեղի՝ ոտքերի համար պատասխանատու հատվածը հանգստի վիճակում է գտնվում: Ուղեղի սկանավորումը ցույց է տալիս, որ անկախ մեր վիճակից, մեր ուղեղը միշտ աշխատում է, և աշխատում են նրա բոլոր հատվածները, բայց որոշ հատվածներ ավելի ակտիվ են, քան այլ հատվածներ:

Նորմալ մարդու գլխուղեղը ունի 1–2 կգ քաշ, որը մարդու քաշի 2 %–ն է: Տղամարդկանց ուղեղը սովորաբար 100–150 գրամ ավելի է կանանց ուղեղից: Այն միտքը, որ ուղեղի չափը կապ ունի մարդու մտավոր կարողությունների հետ, սխալ է. օրինակ, Անատոլ Ֆրանսի ուղեղը եղել է 1,017 կգ, իսկ ամենամեծ ուղեղ ունեցող մարդու մոտ այն եղել է 2,850 կգ՝ այն դեպքում, որ նա տառապում էր էպիլեպսիայով և ուներ դեբիլություն հիվանդություն: Վերին պալեոլիթի շրջանի մարդու ուղեղը 10— 12 %–ով ավելի մեծ քաշ ուներ ժամանակակից մարդկանց ուղեղի համեմատ:

Այս ամենը, իհարկե, չի նշանակում, որ ինչ կա՝ կա: Սովորելը միշտ էլ ինչ–որ տեղ նոր կապեր է ստեղծում ուղեղում, թարմացնում է ուղեղի բջիջներում տեղադրված ինֆորմացիան կամ դատարկ բջիջները լցնում ինֆորմացիայով և ի վերջո «ավելացնում» մեր ուղեղը: Հետաքրքիր է, որ վաղ շրջանի փիլիսոփաները երկու խմբի էին բաժանված՝ նրանք, ովքեր հավատում էին, թե հոգին գլխուղեղում է, և նրանք, ովքեր հավատում էին, թե հոգին սրտում է: Օրինակ, Դեմոկրիտը համարում էր, որ հոգին կազմված է երեք մասից՝ ինտելեկտը՝ գլխում, զգացմունքները՝ սրտում և տարփանքը՝ լ յարդում: Իսկ Արիստոտելը գտնում էր, որ հոգին սրտում է, իսկ ուղեղի ֆունկցիան միայն արյունը սառեցնելն է: Ես լրիվ համաձայն եմ Դեմոկրիտի հետ, որ տարփանքը լ յարդում է՝ հավանաբար նա գինի էր սիրում: Իսկ Արիստոտելի այն միտքը, որ գլուխը միայն արյունը սառեցնելու համար է (ինչպես ռադիատորը ավտոմեքենայում), ես անգամ կարող եմ ապացուցել իմ ճանաչած մի շարք մարդկանց միջոցով, նրանց մոտ գլուխը իրոք միայն դրա համար է:

Բայց ամեն դեպքում, ոմանց պարագայում այն 10 տոկոսը կարծես ուժի մեջ է, հը՞...

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը 

Հրթիռ է ընկել Երուսաղեմում հայկական թաղամասի մոտ (տեսանյութ) Հայաստանի համար մեծ պատիվ է 2027 թվականին Ֆրանկոֆոնիայի խաղերի հյուրընակալումը․ Արարատ Միրզոյան «Նապոլին» նվազագույն հաշվով հաղթեց «Կալյարիին» ՀՀ պետական պարտքը կառավարելի է. Ֆինանսների նախարարություն Հաջորդ մրցաշրջանում ես այլևս չեմ լինի «Ատլետիկի» գլխավոր մարզիչը․ Էռնեստո Վալվերդե Իրանցի բարձրաստիճան հետախուզույզ է սպանվել Վստահ ընթացքի մեջ ենք․ Գոռ Հակոբյանի կնոջ նոր գրառումը Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 10 աստիճանով․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Իրաքը ֆորս-մաժոր է հայտարարել բոլոր նավթահանքերում Խոշոր ավտովթար՝ Կոտայքի մարզում․ Եղվարդի խճուղում բախվել են «Kia Optima»-ն և «Nissan Sentra»-ն Մասնավոր ինքնաթիռ է կործանվել Մոսկվայում՝ երկու մարդ զոհվել է Բռնnւթյան ենթարկված երեխայի կենսաբանական մայրը սպասում է իր 5-րդ երեխային 52 երկրի քաղաքացիներ օգտվել են Հայաստանի տարածքից Իրանից դուրս գալու համար, բայց միայն ՀՀ երկու քաղաքացի է ցանկացել վերադառնալ «Փյունիկի» հարձակվողը տեղափոխվել է լիտվական ակումբ Հայտնի է՝ քանի օր տանը կլինեն աշակերտները գարնանային արձակուրդներին Իրանական հրթիռի բեկորը ընկել է Երուսաղեմի Հին քաղաքում՝ պատճառելով վնասներ. Իսրայելի ԱԳՆ Օհանավանում բախվել են «Mercedes»-ը, «Opel Zafira»-ն և «ԳԱԶ 2410»-ը Եթե չկա նավթ Հունգարիայի համար, չի լինի գումար Ուկրաինայի համար. Օրբան Երբ հարցը պարզապես զարգացումը չէ, այլ՝ գոյությունը․ Վահե ՀովհաննիսյանԱրա Ֆիդանյանին նոր պաշտոնի նշանակեցին Ուժեղ Սյունիք` ուժեղ ղեկավարի հետ. Արթուր ՄիքայելյանԹշնամին սխալվում էր՝ ենթադրելով, թե Իրանը մեկ-երկու օրում կփլուզվի. Խամենեի Վրացի 5 նավաստի արգելափակված է Պարսից ծոցում և օգնություն է խնդրում Սամվել Կարապետյանի 6 խոստումներն ՈՒԺԵՂ խաղաղության համար. Գոհար ՂումաշյանԵրեւան–Թբիլիսի օդանավը պտտվել է Թբիլիսիի երկնքում եւ վայրէջք չկատարելով՝ վերադարձել է Երեւան Ժողովուրդ ջան, դե, ասեք տեսնեմ՝ ինչիպիսի՞ ղեկավար եք ուզում ունենալՓաշինյանը չէ՞ր մեզ և՛ 2018-ին, և՛ 2021-ին նույն խաղաղությունը խոստանում, բայց 3 պատերազմ բերեց․ Նարեկ ԿարապետյանԼուկաշենկոն ասել է, որ Թրամփն առաջարկում է իրեն հանդիպել Ֆլորիդայում Նիկոլի օրոք՝ ունեցել ենք 5 պատերազմ և ռազմական գործողություն․ Հայկ ԱթոյանԲրյուսելում տեղի է ունեցել ԵՄ-Հայաստան խորհրդարանական գործընկերության կոմիտեի 5-րդ նիստը Շվեյցարիան դադարեցրել է զենքի արտահանումը Միացյալ Նահանգներ Իրանի հետ հակամարտության ընթացքում Ոտնձգություն է կատարվել ավտոբուսի վարորդի նկատմամբ․ նա հիվանդանոցում է ԵՊՀ ֆիզիկայի ինստիտուտում բացվել է նոր, ժամանակակից լսարան Փաշինյանի տեղն այնքան է նեղացել, որ սկսել է ժողովրդին պատերազմով սպառնալ․ ասում է, որ ոչ միայն պատերազմ է լինելու, այլև ինքնիշխանություն ենք կորցնելու․ Էդմոն ՄարուքյանըԿենտրոնական Իսրայելը ենթարկվել է Իրանի կողմից նոր հրթիռային հարվածի «Ոչ Արևմտյան Ադրբեջանին» շարժման անդամները խնդրագիր են հանձնել ԵՄ ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարթա Կոսին (տեսանյութ) Ուժեղ Հայաստանում յուրաքանչյուր ժամկետային զինծառայող կստանա երաշխավորված վարձատրություն և կկարողանա ֆինանսապես օգնել իր ընտանիքին. Տիգրան ԱբրահամյանՄարտի 20-ին կդադարեցվի ջրամատակարարումը. հասցեներ Ներգաղթի իրական պատճառները․ ինչու 2025-ի ցուցանիշը չի կարելի վերագրել միայն «խաղաղությանը»․ Շաքե ԻսայանՎեհափառը հրավիրվել էր Իլիա II-ի հուղարկավորությանը, սակայն նրան արգելվել է լքել երկիրը․ Պաչուաշվիլի ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում օպերատիվ-հետախուզական վարչությունների տարածքային ստորաբաժանումների ղեկավարներ են նշանակվել Շրի Լանկան արգելել է մուտքը իրանական նավերի և ամերիկյան կործանիչների համար Hyur Home Dilijan հյուրատունն ընդլայնվում է Women In Business ֆինանսավորման շնորհիվԲաբկեն Հարությունյանը նոր պաշտոն է ստացել Ժողովրդի վստահությունը անդառնալիորեն մսխած, Հայաստանի գլխին երեք պատերազմ բերած ու դրանցում պարտված թույլ ղեկավարը վախեցած է․ Մարիաննա ՂահրամանյանՄակրոնը կոչ է արել ԵՄ-ին վարկ տրամադրել Կիևին Փաշինյան, մենք լսեցինք քո քաղաքական հայտարարությունները, բայց Արթուր Ավանեսյանը եկել է քեզ անվտանգության մասին մի քանի դաս տալուԻրանը հայտարարել է, որ հակամարտությունից հետո կշարունակի վերահսկել Հորմուզը Անվտանգության լարվածության ֆոնին ՆԱՏՕ-ն լքում է Իրաքը Գողություն՝ Հրազդանի Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտական դպրոցում. գողոնը հայտնաբերվել է (տեսանյութ)