Երևան, 10.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Լեզվական սայթաքու՞մ, թե՞ մտածողություն. «Փաստ»

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հայաստանյան լրատվամիջոցների թոփ լուրն այս օրերին ոչ թե հերթական բացահայտումը, ձերբակալությունը կամ աննախադեպ ներդրումներն էին, այլ Արցախի խորհրդարանի երկու պատգամավորների` բոլորովին էլ ոչ քաղաքական լեզվակռիվն էր: Այո, լեզվակռիվ, որովհետև պատգամավորներ Հայկ Խանումյանն ու Ժաննա Գալստյանը` հատկապես վերջինս, պարզապես հայհոյում էին միմյանց: Հայհոյանքներին թերևս չանդրադառնանք, ինչպես ասում են հեռուստալրագրողները` բառապաշարը եթերային չէ, լեզվակռվի բովանդակությանն ու պատճառներին էլ եկեք չանդրադառնանք, դե, խորհրդարան է, ամեն ինչ էլ լինում է: Սակայն մի դրվագ կա, որին դժվար է չանդրադառնալ:

Արցախի խորհրդարանի պատգամավոր, «Ոսկե արծիվ» մեդալակիր, երկար տարիներ Ստեփանակերտի` Վահրամ Փափազյանի անվան թատրոնում դերասանական կարիերա ունեցած Ժաննա Գալստյանը Խանումյանին բնութագրել է` «գյալմա»: Երևի թե չհասկացաք, բնական է, բառը թուրքերեն է` ադրբեջաներեն և նշանակում է եկվոր: Այո, Արցախի խորհրդարանի պատգամավորի համար ծնունդով Տավուշից և ազգությամբ հայ մեկ այլ պատգամավոր եկվոր է: Չէ, բոլորս էլ գիտենք, որ հայերիս մեջ տեղային շովինիզմի որոշակի դրսևորումներ կան` երբեմն հումորային, երբեմն կոպիտ, բոլորս էլ գիտենք, որ Արցախում ասում են հայաստանցիներ, իսկ Հայաստանի Հանրապետությունում ասում են ղարաբաղցիներ, բայց բանը չի հասնում թշնամու բառապաշարին:

Այստեղ խնդիրը բոլորովին էլ այս պատգամավորների անձերը չեն, այլ հարցը, թե ինչպես ստացվեց, որ ծնունդով իջևանցին Արցախում կարող է «գյալմա» լինել, արդյոք սա մտածողությու՞ն է, թե՞, այնուամենայնիվ, լեզվական վրիպակ: 

Բայց արդյոք դա կարո՞ղ է լինել ընդամենը վրիպակ, թե՞, այնուամենայնիվ, մարդիկ բորբոքված պահերին ասում են այն, ինչ իրականում մտածում են: Եթե այդպես է, ապա մտածելու բան ունեն ոչ թե Արցախի խորհրդարանի կամ Հայաստանի խորհրդարանի խոսնակները, Բակո Սահակյանը կամ Նիկոլ Փաշինյանը, այլ մտածելու, մտահոգվելու ու հասկանալու կարիք ունենք բոլորս` հայաստանցիներս ու արցախցիներս` հայկական երկու պետականությունների քաղաքացիներս, թե ինչ մտքեր ու բառեր կարող են ծնվել մեր միջավայրում, ինչու և, ամենակարևորը, ինչպես թույլ չտալ նման նախադեպեր:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Մարդկային ինտելեկտի նոր մարտահրավերը. ինչպես չկորցնել մտածելու ունակությունը տեխնոլոգիաների դարաշրջանում. «Փաստ»Ջուր չի լինիԺողովրդավարության դիմակի տակ․ ճնշումներ, բողոքներ և չլսված ուղերձներ ԱՄՆ փոխնախագահի այցի «մթնոլորտային» նրբերանգները, «վենսացավն» ու անկումը. «Փաստ»«Մեր Ձևով»․ իրատեսական ծրագիր՝ չափելի արդյունքներով Վենսի երեկվա հայտարարությունը Կառավարության թարգմանչի կողմից սխալ է թարգմանվել․ Նարեկ Կարապետյան Մանկական, դպրոցական, գիտական կամ այլ գրականության օտարման գործարքները կազատվեն ԱԱՀ-ից՝ առանց նախարարության երաշխավորության. «Փաստ»Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Զինվորի աղոթք Հարկային վարչարարության դաժան ճնշումներն ու դրանց ծանր հետևանքները. «Փաստ»«Խնդիրները ոչ թե լուծումներ են ստանում, այլ գնալով էլ ավելի են շատանում ու առարկայական դառնում». «Փաստ»Էլ ի՞նչ միջոցների է դիմելու Փաշինյանը Եպիսկոպոսաց ժողովը խափանելու համար. «Փաստ»Փորձելու են կիրառել «արևմտյան» սցենարի «հայկականացված» տարբերակը. «Փաստ»Նախկինում ՀԷՑ-ը տարիներ շարունակ աջակցություն է ցուցաբերել Եկեղեցուն. «Փաստ»Ռուսաստան, Հայաստան, Կոնգո․ ԵՄ–ն թարմացրել է ավիաընկերությունների սև ցուցակը Հրդեհ Սպիտակ քաղաքում Համայնքային ոստիկանները բացահայտել են շնամարտ կազմակերպելու դեպքեր Ի՞նչ եղանակ սպասել փետրվարի 10-14-ը Ուկրաինայի անվտանգության երաշխիքների վերաբերյալ փաստաթղթերը պատրաստ են․ Զելենսկի Արուճի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում կկատարվի միասնական ժամերգություն «Համաձայնագիրը նոր էջ կբացի ՀՀ-ԱՄՆ խորացող էներգետիկ գործընկերության ասպարեզում». Փաշինյան Մոնիկա Հարությունյանը կներկայացնի Հայաստանը «Միսս Աշխարհ» մրցույթում (լուսանկարներ) Նախագահ Թրամփը շատ լավ գիտի, որ խաղաղությունն ապահովելու լավագույն միջոցն իրական զսպման գործիքներ ունենալու մեջ է․ Վենս Իսրայելի բանակը Լիբանանում սպանել է «Հեզբոլլահ»-ի հրամանատարի Էլինա Ավանեսյանը զբաղեցնում է 158-րդ տեղը Լարսը բաց է ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ռազմшկան գործողությունների uպառնալիք ներկայումս չկա․ Ֆիդան Ադրբեջանը տարածաշրջանի միակ երկիրն է, որ կախված չէ որևէ տեսակի ներմուծվող վառելիքից․ Ալիև Լուրը չունի որևէ պաշտոնական հիմնավորում կամ աղբյուր. ՅունիբանկՌաֆիկ Ալեքսանյանը դարձավ Եվրոպայի MMA առաջնության բրոնզե մեդալակիր Դեռահասը դանակահարել է հնդիկ ուսանողների և ոստիկանների, ապա՝ ինքն իրեն ԱՄՆ պատվիրակություն է այցելել Ադրբեջան․ ինչ հարցեր են քննարկել Գարիկ Պապոյանը «Կրկին փորձիր» ֆիլմի նկարահանման հրապարակից կադրեր է հրապարակել Բախվել են «Mercedes»-ը և «Nissan Teana»-ն․ կան վիրավորներ Կարեն Կարագուլյանի և Բրեդ Փիթի մասնակցությամբ «Մի անգամ Հոլիվուդում» ֆիլմի թիզերն արդեն հասանելի է 11 միլիոն դոլարի հետախուզական անօդաչուների տեխնոլոգիաների վաճառք ենք հաստատում Հայաստանի համար. Ջեյ Դի Վենս Իսրայելը օդ է բարձրացրել կործանիչները Վահագն Խաչատուրյանը Վենսի հետ հանդիպմանը կարևորել է տարածաշրջանում խաղաղության հաստատման փաստը Արտակարգ դեպք՝ Երևանում․ «հեմառոգիկ շոկ և դաստակի կտրած վերք» ախտորոշմամբ հիվանդանոց տեղափոխված տղամարդու կյանքին վտանգ է սպառնում Փաստաթղթեր. Փաշինյանի եղբայրը ՌԴ քաղաքացի է, ԱԱԾ-ն ստուգե՞լ է՝ գուցե ԿԳԲ-ի գործակալ է․ Լիա ՍարգսյանՀայաստանի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ Ուգոչուկվու Իվուն վիրահատության է ենթարկվել Դաշինք՝ հայության միասնության ու արժեքների համար Ինչ իրավիճակ է ճանապարհներին այս ժամի դրությամբ Փաշինյանն ու Վենսը ստորագրեցին միջուկային խաղաղ համագործակցության մասին հուշագիրը Ամերիկյան փոքր մոդուլային տեխնոլոգիաները գալու են այս երկիր․ Վենս Կոնվերս Բանկը հաղթող է ճանաչվել Mastercard-ի Excellence in Customer Experience անվանակարգումԻրատեսական և հիմնավորված զարգացման ծրագիր՝ երկրի փրկության համար․ «Հայաստանը ես եմ» նախաձեռնություն «Սլավմեդ»-ում իրականացվեց հերթական բարդ ու հաջողված ռոբոտային վիրահատությունըՄեր երկու երկրների գործընկերության առումով սա շրջադարձային պահ է․ ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանություն Նախընտրական քարոզչության ժամանակահատվածն է մայիսի 8-ից հունիսի 5-ը. ԿԸՀ