Երևան, 26.Հունիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


ԵԿՄ ապագան. նոր է՞ջ, թե՞ դեժավյու. «Փաստ»

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ԵԿՄ–ն իշխանության հետ է, Նիկոլ Փաշինյանն էլ գերագույն գլխավոր հրամանատարն է: 

Հենց միայն այս ձևակերպման մեջ ամփոփված է Երկրապահի ձևախեղման ամբողջ էությունը: Ըստ էության ԵԿՄ–ն ունի երկու դեմք և բովանդակություն: Մի կողմից Երկրապահն, ինչ-որ տեղ, մեր զինված ուժերի կորիզներից մեկն է, ինչպես նաև կարևորագույն աշխարհազորային ռեսուրս, որը պետք է օգտագործվեր, օգտագործվի ըստ անհրաժեշտության: Կտրուկ կերպով ոտնձգություն կատարել այս կառույցի նկատմամբ, մեղմ ասած, նպատակահարմար չէ: 

Մյուս կողմից՝ ի՞նչ էր արդյոք ԵԿՄ–ն 1998 թվականից առաջ և հետո: Այս խնդրի շուրջ շարադրանքը շատ երկար կլինի և գուցե թե տեղին չէ մեկ դիտարկման շրջանակներում անդրադառնալ այդ բոլոր նրբերանգներին: Արձանագրենք միայն, որ Լևոն Տեր–Պետրոսյանի հրաժարականից հետո մի գիշերվա ընթացքում կարկառուն ՀՀՇ–ականների մի բազմություն արթնացավ որպես ԵԿՄ–ական, որոնց մի հատվածն էլ սահուն կերպով դարձավ Հանրապետական: 

Սակայն խնդիրն անգամ այստեղ չէր, այլ ԵԿՄ–ի հետագա տրանսֆորմացիայի մեջ: Վերջինիս արդյունքում ԵԿՄ–ն վերածվեց իշխող Հանրապետական կուսակցության կցորդի` թաթախվելով ընտրակեղծարարության, ցույցեր ցրելու, սադրանքների ու հանրությանը հայտնի ու անհայտ բազմաթիվ այլ մեղքերի մեջ: Անշուշտ, սա չի նշանակում, թե բոլոր երկրապահներն էին այդպիսին, ավելին` ակնհայտ էր, որ Երկրապահը դարձել էր մեկ կամ գուցե մի քանի հոգու ձեռքի գործիքը: Այս իրավիճակից դժգոհողների ճակատագիրն էլ, պարզ է, թե ինչպիսին կլիներ:

Ներկայումս սակայն ստեղծվել է աննախադեպ հնարավորություն Երկրապահին վերադարձնել իր բովանդակությունը՝ կայանալ որպես հզոր ներուժ ու ռեսուրս ունեցող Հասարակական կազմակերպություն, ինչպիսին որ է ներկայումս` համենայնդեպս, այսպես ասած, թղթաբանության տեսանկյունից:

Բայց արի ու տես, որ ԵԿՄ–ում առնվազն կան անհատներ, որոնք ուզում են լինել իշխանության հետ` ներկայիս իշխանության, չնայած գուցե ներկան ու նախկինը նրանց համար սկզբունքային չէ, կարևորը՝ լինել իշխանության հետ: Նման նկրտումների պարագայում թերևս քայլը կամ դիրքորոշումն արդեն իշխանությանն է, արդյոք վերջինս կցանկանա՞ ունենալ ԵԿՄ–ին որպես հենարան կամ կցորդ և եթե ուզի, ապա արդյոք դա շատ վատ տեղ տանող ճանապարհ չէ՞: Չէ՞ որ նույն ճանապարհով գնաց Հանրապետականը: 

Ի դեպ, շեշտենք` այստեղ բոլորովին էլ խոսք չի գնում ներկա ու նախկին իշխանությունների կամ իշխանական կուսակցությունների համեմատականի մասին, առավել ևս տարատեսակ դավադրությունների ու կուլիսային շշուկների: Խնդիրը շատ ավելի խորքային է` ինչպիսին պետք է լինի ԵԿՄ–ն, արդյոք ներկայումս այն անհրաժեշտ է որպես ռազմականացված կառույց այն դեպքում, երբ ունենք կայացած բանակ և Զինված ուժեր: 

Վերջապես, արդյոք պատմության կրկնություն չէ՞, երբ ԵԿՄ փոխնախագահը հայտարարում է, թե քննարկելու են առաջիկա ընտրություններում «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությանը սատարելու հարցը: Այստեղ իրականում խնդիրն այն է, որ «Քաղաքացիական պայմանագրի» փոխարեն կարող է լինել ցանկացած այլ կուսակցության անուն և դրանից խնդրի էությունը չի փոխվում: Իսկ խնդիրը շատ պարզ  է և հստակ՝ ինչպիսի՞ ԵԿՄ ենք ուզում ունենալ մենք, իշխանությունը և հենց իրենք՝ երկրապահները՝ քաղաքականացվա՞ծ, ռազմականացվա՞ծ և իշխանության կցորդ կառո՞ւյց, թե՞ բոլորովին այլ բովանդակության, այլ հայեցակարգով և այլ գործունեության շրջանակ ունեցող կազմակերպություն:

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Կյանքից հեռացել է ՌԴ պաշտպանության նախկին նախարար Սերգեյ Իվանովը Ռուսաստանը և Ուկրաինան իրականացրել են գերիների փոխանակում «160-ը 160-ի դիմաց» բանաձևով Կոնվերս Բանկը և ԱԶԲ-ն ընդլայնում են ՄՓՄՁ-ների և կայուն ֆինանսավորման հասանելիությունը Հայաստանում ԱՄՆ-ը 150 միլիոն դոլար կհատկացնի Վենեսուելային՝ երկրաշարժերի հետևանքների վերացման համարՖրանսիայում գրանցվել են ռեկորդային շոգ օրեր 35 մարդ թունավորվել է խանութից գնված ըմպելիքից և Օլիվիե աղցանիցԱվետիքը ազգային իրավունքների համար պայքարող է, այս ամենը դրա պատճառով է. Արսեն Գրիգորյան10-ամյա Դավիթ Աբրահամյանի ռեկորդը գրանցվել է Գինեսի գրքում Լիբանանը չպետք է ենթարկվի ամերիկա-իսրայելական թելադրանքին. «Հեզբոլլահի» գլխավոր քարտուղար Իրանը պնդում է՝ Հորմուզի նեղուցում իր իրավունքները պետք է հարգվեն Մի անգամ անմեղ մարդուն որսացել են, հիմա նորից են անում. ո՞վ պետք է պատասխան տա իր կորցրած ամիսների համար. Հովհաննես ԻշխանյանԵՊԲՀ ռեկտորի պաշտոնում վերընտրվեց Արմեն Մուրադյանը Յունիբանկն ու «Վանք» հիմնադրամն աջակցել են անվասայլակով բասկետբոլի ցուցադրական խաղի անցկացմանը Ռյուտե. ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովում կհայտարարվեն միլիարդավոր դոլարների նոր պաշտպանական պայմանագրերի մասին Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը հաջորդ շաբաթ կայցելի Հայաստան և Ադրբեջան Վարդան Ղուկասյանին ևս մեկ մեղադրանք առաջադրվեց Խորամանկ մանրէ. Տարածաշրջանում Q տենդի բռնկում, տասնյակ մարդիկ են վարակվել Մագդալենա Գրոնո․ ԵՄ-ն կշարունակի աջակցել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացին Հայաստանի՝ ՀԱՊԿ-ին անդամակցության կասեցման կամ կառույցից հեռացման հարցը կորոշեն նախագահները. ՌԴ ներկայացուցիչ ՎՏԲ-Հայաստան Բանկը գրանցում է ագրովարկավորման նկատմամբ պահանջարկի աճ Խորհրդարանական ընտրություններից հետո Հայաստանում իրավիճակը կկայունանա, դրա համար կան նախադրյալներ. Սերգեյ Լեբեդև Հայաստանյան QR վճարային խոշորագույն համակարգերը կհամագործակցեն. ArcaQR - IdramNetՍԴ-ի կողմից ընտրությունների արդյունքների վիճարկման գործով որոշում ընդունելու վերջնաժամկետը հուլիսի 4-ն է Ռուբիոյի կողմից Անքորիջում ՌԴ-ի և ԱՄՆ-ի միջև համաձայնության առկայությունը ժխտելը այնքան էլ տեղին չէ. Լավրով Մեյվեզերն ընդդեմ Թայսոնի. բռնցքամարտի լեգենդների ցուցադրական մենամարտի ամսաթիվը հայտնի է Եթե ձեռքիդ վրա ունես այս նշանը, ուրեմն թաքնված տաղանդ ունեսԿոտայքի մարզում բախվել են «Mercedes»-ն ու «ՎԱԶ 2107»-ը. կա վիրավnր Բաժնետերերի տարեկան ընդհանուր ժողովում ԱրարատԲանկն ամփոփել է 2025 թվականը Ադրբեջանում մեծանում է սերունդ, որին դպրոցական դասագրքերում սովորեցնում են, թե իրենց հարևանությամբ գտնվող Հայաստանը իբր իրենց «պատմական հողն է»․ ադրբեջանագետ Ով ում դեմ կխաղա փլեյ-օֆֆում. ԱԱ-2026-ի 1/16 եզրափակչի նախնական զույգերը Անգրավ բիզնես վարկ՝ մինչև 15 մլն դրամ Կանադայում հրշեջ ծառայության ինքնաթիռ է կnրծանվել. կան զnhեր ԿԸՀ-ի նիստի օրը Հաջիևը Հայաստանում էր. ես էլ կարծում եմ՝ ազդեց ԿԸՀ որոշման վրա. Արամ ՊետրոսյանԵՄ խորհուրդը մինչև 2027 թվականի հուլիսի 31-ը երկարաձգել է Ռուսաստանի դեմ պատժամիջnցները Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ. օդի ջերմաստիճանը ցերեկը կնվազի 4-5 աստիճանով, աստիճանաբար նույնքան կբարձրանա Շիրակում «Mitsubishi»-ն ընկել է ձորակը, մայր ու որդի տեղափոխվել են հիվանդանոցԿանադայում կործանվել է հրշեջներ տեղափոխող ինքնաթիռ. CBC Բժշկական կենտրոնի սառնարանում 5 մարդկային գլnւխ է հայտնաբերվել Նորայր Նիկոյանի առաջին հրապարակումը քույրիկի ողբերգական մшհից հետո Իսրայելը «ցանկանում է» պաշտոնապես ճանաչել Հայոց ցեղաuպանությունը Արցախցիների՝ Արցախ վերադարձը որևէ համեմատական չունի ադրբեջանցիներին՝ Հայաստան տեղափոխելու հետ. Արեգա Հովսեփյան «Ազոտ» քիմիական գործարանը՝ ուկրաինական ԱԹՍ-ների թիրախում ՍԴ-ն քննում է ընտրությունների արդյունքները վիճարկող քաղաքական 7 ուժերի դիմումները (թարմացվող) ՊԵԿ-ը ներկայացրել է մաքսային ստուգումների նոր պարզեցված կարգավորումները Շտապօգնության մեքենայի մասնակցությամբ վթար է տեղի ունեցել Պատմական հաղթանակ Գերմանիայի նկատմամբ և համազգային տոն․ Էկվադորի նախագահը ոչ աշխատանքային օր է հայտարարել Հայաստանում նկատվում է թմրամիջngների գործածմամբ պայմանավորված առողջապահական դեպքերի թվի աճ. խնդիրն առավել մտահոգիչ է անչափահասների դեպքումՊաշտոնակռիվը սկսված է. ով է լինելու ՔՊ խմբակցության ղեկավարը13-ամյա աղջիկը կասկածվում է ծնողների սպանության մեջԿարակասի միջազգային օդանավակայանի թռիչքուղիներից մեկը փակ կլինի մինչև հուլիսի 2-ը