Երվանդ Բոզոյան. «Կողմերը փորձում են մկաններ ցույց տալ»

Ադրբեջանական կողմում կա համոզմունք, ըստ որի՝ Հայաստանում սպասվելիք քաղաքական վերադասավորումներից և Ադրբեջանում սպասվելիք նախագահական ընտրություններից հետո Արցախի խնդրի շուրջ բանակցությունները կակտիվանան: Նման հայտարարություն է արել Ադրբեջանի արտգործնախարար Էլմար Մամեդյարովը: Հայկական կողմում ևս չեն բացառում դեպքերի նման զարգացումը:

Քաղաքագետ Երվանդ Բոզոյանը Past.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ երբ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը տեղափոխեց ընտրությունների օրը, դրանով փորձեց սինխրոնիզացնել Ռուսաստանի և Հայաստանի քաղաքական փոփոխությունները:

Նրա խոսքով՝ այդ որոշումը պայմանավորվում էր հենց վերոնշյալ հանգամանքով՝ որպեսզի ժամանակ չկորցնեն և ինտենսիվ շարունակեն բանակցությունները. «Իրենց կարգախոսն այդպիսին էր, և իրենք, այսպես ասած, հույսով սպասում են, որ ընտրություններից հետո շարունակելու են բանակցությունները: Չեմ կարող ասել՝ ինչ համաձայնություններ կան, ինչ պրոցեսներ են ընթանում, բայց համաձայն եմ՝ ադրբեջանական կողմից այդպիսի արտահոսք և ինֆորմացիոն գրոհ կա: Հայկական կողմից այդպիսի մեծ սպասում չկա, սակայն այստեղ էլ չեն բացառում, որ ընտրություններից հետո ժամանակը չեն կորցնի և կշարունակեն բանակցությունները: Թեև չունեմ այն հարցի պատասխանը, թե ինչ հանգրվանի կարող են հասնել այդ բանակցությունների արդյունքում, բայց ակնհայտ է, որ երեք երկրների քաղաքական պրոցեսները մոտավորապես նույն ժամանակահատվածում են կատարվում: Ակնհայտ է՝ ինչ-որ սինխրոնիզացիա կա այդ պրոցեսների և բանակցային գործընթացի հետագա զարգացման միջև»:

Անդրադառնալով Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանի այցին ԱՄՆ՝ քաղաքագետն ընդգծեց. «Ընդհանուր առմամբ, կողմերը փորձում են մկաններ ցույց տալ: Ադրբեջանը զորավարժություններ է անցկացնում, անուղղակի փորձում է ցույց տալ Թուրքիայի հաջողություններն Աֆրինում, ինչպես նաև՝ Թուրքիայի ինտենսիվ հարաբերություններն ԱՄՆ-ի հետ: Հայկական կողն էլ փորձում է իր կապիտալներն օգտագործել: Բակո Սահակյանի այցը կարելի է հենց այդ համատեքստի մեջ դիտարկել: Հայկական կողմն էլ կարող է որոշակի աշխատանքներ տանել Կոնգրեսում` աշխատանքներ տանելով Ղարաբաղի հանդեպ դրական մթնոլորտ ձևավորելու հարցում: Սա է խնդիրը: Այս ամենը կարելի է նախապատրաստական աշխատանք համարել՝ ապագա բանակցային գործընթացի համար»:

Քաղաքագետն Արցախի նախագահի այցը սովորական որակեց. «Ըստ էության, նա հանդիպեց փորձագիտական շրջանակների,Կոնգրեսի որոշ ներկայացուցիչների հետ, որը միայն օգուտ է մեզ համար: Թե հետագայում հայկական շրջանակները որքանով կօգտագործեն այս փաստն ի օգուտ Արցախի, կյանքը ցույց կտա: Բանակցային գործընթացից առաջ դու քո մկաններն ես ցույց տալիս: Ցուցադրում ես խաղաթղթերդ: Բանակցությունների բուն կամ տեսանելի արդյունքից հետո միայն կարող ենք ասել, որ կողմն է ավելի լավ օգտագործել իր խաղաթղթերը: Ադրբեջանական կողմն անընդհատ բողոքի նոտաներ է հղում, փորձում է դիրքային առավելություններ ստանալ Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում, փորձում է Արևմուտքի հետ ինչ-որ պայմանավորվածությունների գալ, Թուրքիայի գործոնն է փորձում օգտագործել: Հայաստանը չունի այնպիսի հնարավորություններ, ինչպիսիք ունի Ադրբեջանը: Հայաստանը շրջափակման մեջ է, չի կարող, օրինակ՝ Վրաստանի, Թուրքիայի և Իրանի արտգործնախարարներին հավաքել և համատեղ ֆոտո ցույց տալ՝ ասելով, որ մենք այսպիսի պրոցեսի մեջ ենք, իսկ մեր հարևանը մեկուսացված է: Բայց հայկական կողմն էլ ունի Սփյուռք և փորձում է Սփյուռքի գործոնն օգտագործել, ինչը և անում է»,-շեշտեց մեր զրուցակիցը:

«Միջազգային եվրասիական շարժման» ղեկավար, քաղաքագետ Ալեքսանդր Դուգինն օրերս տված հարցազրույցում հայտարարեց, թե  5 շրջաններ հանձնելու մասին պայմանագիր կա: Հարցին՝ հայտարարությունը կրկին հասարակական տրամադրությունները ստուգելո՞ւ, թե այլ նպատակ ևս կարող է ենթադրել, քաղաքագետը պատասխանեց. «Այդ խոսակցությունները շատ ավելի ակտուալ էին ապրիլյան պատերազմից հետո՝ 2016 թ. ամռանը: Երբ միջնորդները մտահոգված էին պատերազմից հետո ընկած զարգացումներով և ուզում էին ինչ-որ լուծումներ գտնել, հապճեպ նման իդեաներ էին առաջ քաշում: Հետագայում այդ խոսակցությունները վերացան, և մինչ այս պահը որևէ այլ լուրջ խոսակցություն չկա: Ինչ վերաբերում է Դուգինին, ապա նա լուրջ քաղաքական վերլուծաբան չի համարվում: Նա Ռուսաստանի ազգայնական թևի շերտն է ներկայացնում, ովքեր սերտորեն համագործակցում են Ադրբեջանի հետ: Ադրբեջանցիները վերոնշյալն օգտագործում են իրենց PR-ի համար: Դուգինը միակը չէ: Նման հարցեր պարբերաբար արծարծում են քաղաքագետներ Մարկովը, Ալեքսանդր Պրախանովը: Մեծ հաշվով՝ այդ մարդկանց գնահատականները լուրջ չեն և չարժե, որ հայ հասարակությունը լուրջ ընկալի դրանք»:

Աննա Բադալյան

Այս թեմայով Քաղաքական փաթեթի չորս կարևոր հարցերը. Ի՞նչ խնդիր է դրված նոր կառավարության առաջ «Հայաստանի վարկանիշը պետք է կապիտալիզացնել ի շահ Հայաստանի». Երվանդ Բոզոյան Անհրաժեշտ քաղաքական բանաձևերն ու այլ իրականության մեջ գտնվող իշխանությունը Արմեն Սարգսյանը չի հակադրվի իշխանությանը «Փաշինյանն ավելի ակտիվ գործընկերներ կփնտրի, քանի որ «Լուսավոր Հայաստանն» ու «Հանրապետությունը» անհեռանկարային կառույցներ են». Երվանդ Բոզոյան