Երևան, 22.Մայիս.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մարդկային 10 արհեստական օրգաններ, որոնք շուտով հնարավոր կլինի տեղադրել

ԼԱՅՖ

Blog.1in.am-ը գրում է.

Մարդու մարմինը բավականին խոցելի է։ Մինչև վերջին ժամանակներս որևէ օրգան վնասվելու դեպքում այն անհնար էր փոխարինել, և մարդը հաշմանդամ էր դառնում՝ երբեմն ստանալով միայն բավականին անհարմար պրոթեզներ։ Սակայն արդեն այսօր հետազոտողները մարդկային օրգանների պրոթեզավորման հարցում զգալի հաջողությունների են հասել։

Novate.ru-ն հավաքել է գիտական վերջին մշակումների տասնյակը, որոնցով մոտ ապագայում հնարավոր կլինի փոխարինել մարմնի վնասված մասերը։

1. Գերզգայուն էլեկտրոնային մաշկ
Сверхчувствительная электронная кожа

Ստենֆորդի գիտնականները մշակել են գերճկուն, գերամուր և գերզգայուն նյութ, որը կարող է հիմք դառնալ ապագա սինթետիկ մաշկի համար։ Այս նյութը պարունակում է օրգանական տրանզիստորներ և էլաստիկ նյութի շերտ, որը թույլ է տալիս նրան ձգվել՝ առանց վնասվելու։

2. Բաբախող սիրտ
Бьющееся сердце, созданное в чашке Петри.

Գիտնականներին վերջերս հաջողվել է Պետրիի գավաթում աճեցնել արհեստական սիրտ, որը կարող է ինքնուրույն բաբախել։ Այն դեռ շատ թույլ է արյուն մղելու համար, բայց նման հյուսվածքը մեծ պոտենցիալ ունի։

3. Հպումներ զգացող ձեռքերի պրոթեզներ
Чувствительные протезы для рук

Չիկագոյի համալսարանի գիտնականները ստեղծել են ձեռքեր, որոնք ուղեղին էլեկտրական ազդակներ են ուղարկում, իսկ մինչ այս եղած ձեռքերի պրոթեզները կարողանում էին միայն ինչ-որ բան բռնել, բայց զգալ՝ ոչ։

4. Մտքով կառավարվող բիոնիկ ոտքեր
Бионические ноги, управляемые мыслью

Անցյալ տարի Սիեթլի բնակիչ Զաք Ուոթերը ստացել է աշխարհում առաջին վերջույթները, որոնք կառավարվում են մտքով՝ այն բանի շնորհիվ, որ ազդակներ են ստանում անմիջապես ուղեղից։

5. Մարդկային փոքրիկ ուղեղ
Миниатюрный человеческий мозг.

Արհեստական ուղեղի ստեղծումը կարող է անհեթեթ թվալ, սակայն գիտնականներին ոչինչ չի կանգնեցնում։ Նրանք լաբորատորիայում ցողունային բջիջներից աճեցրել են իսկական մարդկային ուղեղ, որը, ճիշտ է, դեռ մտածելու ունակ չէ։

6. 3D տպիչով տպված ականջներ
Уши, отпечатанные на 3D-принтере

Այս տարի հետազոտողները հորինել են նոր մեթոդ, որը թույլ է տալիս կենդանի բջիջներից աճեցնել իսկական ճկուն ականջներ։ Այդ բջիջները վերցնում են առնետներից և կովերից, դրանցից ստացվում է գել, որից մեկ ժամվա ընթացքում 3D տպիչով պատրաստում են արհեստական ականջ։

7. Հիվանդությունը հոտով զգացող քիթ
Нос, который может чувствовать болезнь по запаху.

Իլինոյսի համալսարանի հետազոտողները որոշել են ստեղծել մի սարք, որը ճանաչում է քիմիական նյութերի հոտերը։ Նրանք ստեղծել են արհեստական քիթ, որն օգտագործում է բակտերիաների հոտերը, որպեսզի ախտորոշի հատուկ հիվանդություններ։

8. Արհեստական ենթաստամոքսային գեղձ
Искусственная поджелудочная железа.

Ենթաստամոքսային գեղձն արտադրում է ինսուլին հորմոնը, որի բացակայության դեպքում այն պետք է արհեստականորեն ներարկել մարդուն։ Արհեստական ենթաստամոքսային գեղձը մարդու օրգանիզմ ինսուլին է մտցնում ավտոմատ կերպով և կարգավորում է արյան մեջ շաքարի մակարդակը։

9. Արհեստական աչքեր
Искусственные глаза

Արհեստական աչք ստեղծելու համար նախ և առաջ պետք է հասկանալ, թե ինչպես է աչքի ցանցաթաղանթը ֆոտոռեցեպտորներից ազդակներ ուղարկում ուղեղ։ Weill Cornell Medical College-ի գիտնականները կարողացել են հասկանալ դա՝ ստեղծելով արհեստական ցանցաթաղանթ, որը փորձարկել են առայժմ մկների և կապիկների վրա։

10. Տեղեկության գիգաբայթերով մատներ
Пальцы и гигабайтами информации.

Երբ 2008 թ. ֆին ծրագրավորող Ջերի Ջալավան վթարի հետևանքով կորցրեց մատը, նա ստեղծեց մատի պրոթեզ, որի վրա կարելի է ձայնագրել երկու գիգաբայթ ինֆորմացիա։ Առաջիկայում նա ցանկանում է մեծացնել հիշողության չափը և արդիականացնել իր հայտնագործությունը։

Ուժեղ Աշտարակ, Ուժեղ Հայաստան․ Նարեկ Կարապետյան Ես չեմ ուզում խաբել մեր ժողովրդին․ մենք ամեն ինչ բացել ենք ժողովրդի առաջ․ Սամվել ԿարապետյանԸնտրատեղամասեր չգնալը նշանակում է Հայաստան բերել 300,000 ադրբեջանցի Հարցումները փաստում են՝ Սամվել Կարապետյանը լինելու է հաջորդ վարչապետըՈւժեղ Հայաստան դաշինքը Աշտարակում է «Ուժեղ Հայաստան»-ի քարոզարշավը Աշտարակում Իշխանությունը իրեն ռետինե խողովակի տեղ է դրել. Ռուսաստանին էլ մեր ծաղիկն էլ պետք չի Առանց ՀՀ քարտեզի ճանաչման սահմանազատումը հանցանք է․ Էդմոն Մարուքյան«Համահայկական ճակատ»-ի Ժողովրդական աշխարհազորի անդամ, ԶՈւ պահեստազորի սպա Արթուր Հովհաննիսյանի կոչը` մարտական ընկերներինՌոբերտ Ամստեդամը՝ իր ու Էփշտեյնի իբր կապի վերաբերյալ ՔՊ-ականների «բացահայտման» մասին Ուժեղ Աշտարակ․ Ալիկ ԱլեքսանյանՆիկոլ Փաշինյանի՝ Անդրանիկ Թևանյանի դեմ կարված գործի վերաբերյալ Հունիսի 7-ին, մասնակցեք ընտրություններին, որ վերջ տանք նվաստացմանը․ Արամ ՎարդևանյանԻնչ խնդիրների ենք մենք հանգում, լսում ենք Ադրբեջանից եւ Google քարտեզներից. ՄարուքյանԱյս իշխանությունն ունի սուտ խոսելու վարպետություն․ Սամվել ԿարապետյանՀԾԿՀ-ն՝ գազի սակագնի բարձրացման մասին Նախընտրական քարոզչության ընթացքում վարչական ռեսուրսի օգտագործման արգելքի խախտումՊրեմիերա․ Միհրան Ծառուկյան՝ «Վերջին զանգ» Փորձագետները զգուշացնում են․ ԵԱՏՄ-ից խզումը կարող է Հայաստանը հասցնել ճգնաժամի Ռուսաստանի միջուկային զորավարժությունները Եվրոպային ուղղված ազդանշան են․ NZZ Սյունիքի մարզում 45-ամյա իրանցի վարորդը «DAF» մակնիշի կցորդիչով բեռնատարով բախվել է ճամփեզրի ժայռերին․ կա վիրավnր Սոլարոնը Հայաստանում արևային վահանակներ և BIPV արևային լուծումներ արտադրող առաջին ընկերությունն է Հունաստանը պահանջել է, որ Ուկրաինան ներողություն խնդրի ծովային դրոնների միջադեպից հետո «Ուժեղ Հայաստան»-ի քարոզարշավը ԲյուրականումԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի հանդիպումը գյումրեցիների հետ` ուղիղՄասնագիտությունը դա ընդամենը աշխատանք է, իսկ մարդը մարդ է համարվում իր հատկանիշներով, երազանքներով ու գաղափարներով. Ավո Ադամյան Արտակարգ դեպք՝ Դիլիջանում. հերթական անգամ հրկիզել են քաղաքացուն պատկանող «Lexus»-ը Ոստիկանները ձերբակալել են գումարի դիմաց վարորդական իրավունքի վկայական խոստացած տղամարդու «Վանաձոր» ՔԿՀ տեսակցության եկած քաղաքացու մոտից հայտնաբերվել են թմրամիջոցների նմանվող զանգվածներ (տեսանյութ) Այն ինչ հիմա անում են արցախցիների դեմ (թշնամանք տարածելով մեր հայրենակիցների միջև)՝ անելու են նաև մյուսների դեմ. Արտակ ԶաքարյանՈ՛չ նախկիններին, ո՛չ կզողներին․ Արշակ ԿարապետյանՍահմանազատման կանոնակարգին պետք է կցել առանց անկլավների քարտեզ և վերջնականապես փակել այդ թեման. Էդմոն Մարուքյան ՈՒժեղ Հայաստանի ՈՒժեղ Արագածավանը. Նարեկ Կարապետյան «Ուժեղ Հայաստան»-ի քարոզարշավը Թալինում. ուղիղՍահմանադրություն փոխելու հանրաքվեն չպետք է դրվի, Ալիեւի պահանջն է դա. Մարուքյան Գնում ենք բացարձակ հաղթանակի. ՀՃԿ անդամ, ԴՕԿ կուսակցության թեկնածու, պահեստազորի գնդապետ Արտյոմ Սիմոնյան Յունիսպորտը` ֆուտզալի Հայաստանի գավաթակիր ԲՀԿ նախագահ Գագիկ Ծառուկյանը Ախուրյան համայնքում է. ուղիղ Զախարովան Զելենսկուն համեմատել է Հիտլերի հետ Իրավունք ունենք միջուկային զենք օգտագործելու․ ՌԴ ՊետդումաՔաջարանի հանքավայրի հերթական աշխատանքային օրը` ֆոտոշարքով Ինչպես Կալինինոն դարձավ Տաշիր. Տեսանյութ Ասֆալտ էինք փռում՝ ձեռքով, շատ ծանր աշխատանք էր. Սամվել Կարապետյան Ստել են, ստում են և ստելու են․ Նաիրի ՍարգսյանՄենք բացարձակ համերաշխ ընտանիք ենք, և ես ուրախ եմ, որ այդ համերաշխությունը ոչ միայն չորսիս մեջ է, այլ նաև մեր երեխաների. ԿարապետյանԳերմանիան ցանկանում է ավելացնել փախստականներին տրվող վճարումները, որպեսզի նրանք Սիրիա չվերադառնան Տասնյակ տարիներ շարունակ Հայաստանում ձևավորվել է հակառուսական մթնոլորտ․ Մհեր ԱվետիսյանՆարեկ Կարապետյանի պատասխանը՝ Սուրեն Պապիկյանին ՈւՂԻՂ. «Լուսավոր Հայաստան»–ի քարոզարշավը՝ ՍԴ–ի մոտԻշխանությունը ստեղծում է քաոս հասարակության մեջ. բոլորը պետք է կռվեն իրար հետ, իսկ իրենք որոշեն՝ ովքեր են հաղթողները. Սամվել Կարապետյան